Bệnh nhân là nam giới 37 tuổi, người nước ngoài, đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, anh có quan hệ tình dục với bạn gái (bao gồm cả hình thức quan hệ đường miệng - sinh dục) và không sử dụng biện pháp bảo vệ. Đến 4–5 ngày trước lúc đi khám, người bệnh bắt đầu xuất hiện tình trạng chảy dịch niệu đạo kèm tiểu buốt.
Bệnh nhân không sốt, không đau bụng hay đau tức tinh hoàn và chưa từng ghi nhận bệnh lý nội, ngoại khoa đáng chú ý. Bạn gái anh hiện chưa có triệu chứng bất thường nên chưa đi kiểm tra. Vì lo ngại nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, người đàn ông đã chủ động làm xét nghiệm PCR tìm 12 tác nhân gây bệnh phổ biến nhưng đều cho kết quả âm tính.
Tuy nhiên, tình trạng chảy dịch niệu đạo vẫn kéo dài khiến bệnh nhân lo lắng và quyết định đến bệnh viện thăm khám. Qua kiểm tra cơ quan sinh dục, bác sĩ ghi nhận dịch niệu đạo màu trắng vàng, chẩn đoán sơ bộ viêm niệu đạo, đồng thời chỉ định nuôi cấy, định danh vi khuẩn và làm kháng sinh đồ từ mẫu dịch để tìm chính xác nguyên nhân.
Vi khuẩn não mô cầu không chỉ gây viêm não, mà còn gây viêm niệu đạo khi quan hệ đường miệng không an toàn. Ảnh minh họa.
Dù các xét nghiệm trước đó đã loại trừ 12 tác nhân lây truyền qua đường tình dục thường gặp, kết quả nuôi cấy vi sinh lại bất ngờ phát hiện vi khuẩn Neisseria meningitidis (não mô cầu) trong dịch niệu đạo. Bệnh nhân được chẩn đoán xác định mắc viêm niệu đạo do não mô cầu và được chỉ định điều trị kháng sinh theo đúng mức độ nhạy cảm của kháng sinh đồ.
Ca bệnh trên cho thấy không phải mọi trường hợp viêm niệu đạo đều xuất phát từ những tác nhân quen thuộc như lậu cầu hay Chlamydia. Khi người bệnh có triệu chứng rõ ràng nhưng xét nghiệm sàng lọc ban đầu không tìm ra nguyên nhân, việc mở rộng xét nghiệm vi sinh đóng vai trò then chốt giúp định danh chính xác mầm bệnh.
Theo ThS.BS Trần Thị Thu (Chuyên khoa Da liễu), não mô cầu (Neisseria meningitidis) là song cầu khuẩn Gram âm, thường cư trú ở vùng hầu họng và được biết đến chủ yếu như tác nhân gây viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết. Tuy nhiên, một số chủng vi khuẩn này vẫn có khả năng gây nhiễm trùng ở đường sinh dục, điển hình là viêm niệu đạo ở nam giới.
Quan hệ tình dục đường miệng - sinh dục chính là một trong những con đường khiến vi khuẩn từ vùng hầu họng tiếp xúc và xâm nhập trực tiếp vào niệu đạo. Nhiều nghiên cứu y khoa cũng đã ghi nhận mối liên hệ giữa hình thức quan hệ này với các ca viêm niệu đạo do não mô cầu.
Đáng lưu ý, triệu chứng viêm niệu đạo do não mô cầu rất giống với nhiễm lậu cầu, thường biểu hiện qua tình trạng chảy dịch niệu đạo, tiểu buốt và nóng rát khi đi tiểu. Do cả hai đều là song cầu khuẩn Gram âm có hình thái tương đồng dưới kính hiển vi, việc chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng hoặc kết quả nhuộm Gram thông thường sẽ rất khó phân biệt chính xác.
Từ trường hợp này, bác sĩ Thu khuyến cáo việc quan hệ tình dục không an toàn, đặc biệt là qua đường miệng - sinh dục, làm gia tăng đáng kể nguy cơ phơi nhiễm mầm bệnh. Nguy hiểm hơn, người mang vi khuẩn đôi khi không có biểu hiện lâm sàng nhưng vẫn có khả năng lây truyền cho bạn tình.
Vi khuẩn não mô cầu cần phải thực hiện xét nghiệm chuyên sâu và rất dễ nhầm lẫn với bệnh lậu. Ảnh minh họa.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và bạn tình, bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần lưu ý các nguyên tắc sau:
- Thực hành tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su khi quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn và dùng màng chắn miệng phù hợp khi quan hệ đường miệng; tuyệt đối không chủ quan vì hình thức này vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm bệnh.
- Thăm khám kịp thời: Chủ động thăm khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy dịch niệu đạo, tiểu buốt, nóng rát khi đi tiểu, ngứa hoặc đau tức vùng kín; tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh về điều trị.
- Điều trị đồng thời cho bạn tình: Khi được chẩn đoán mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, người bệnh cần thông báo để bạn tình cùng đi tư vấn, thăm khám và xét nghiệm. Cả hai cần tuân thủ phác đồ điều trị và tạm ngừng quan hệ tình dục cho đến khi bác sĩ xác nhận đã an toàn.
