Giữa vô vàn loại trái cây đặc sản của miền Tây Nam Bộ, hồng nhung là cái tên còn khá xa lạ. Sở hữu vẻ ngoài bắt mắt như quả đào, hương thơm dịu đặc trưng cùng vị ngọt thanh hấp dẫn, hồng nhung đang dần trở thành loại trái cây được nhiều thực khách săn tìm. Những quả đẹp, kích thước lớn có thể được bán với giá từ 80.000–11.000 đồng/kg.
Hồng nhung còn được gọi là đào hồng nhung, mao thị, thị lông hay táo nhung. Cây thuộc họ Thị (Ebenaceae), có tên khoa học là Diospyros philippensis, có nguồn gốc từ Philippines và đã được trồng ở khu vực Nam Bộ từ nhiều năm trước. Hiện nay, hồng nhung được trồng tập trung tại xã Thuận Hòa và xã Xà Phiên, TP. Cần Thơ), nơi được xem là vùng trồng nổi tiếng nhất của loại quả này.
Điểm gây ấn tượng đầu tiên của hồng nhung chính là ngoại hình. Quả có hình tròn hoặc hơi bầu dục, khá giống quả đào, khi còn non có màu xanh phủ lớp lông mịn như nhung. Đến khi chín, vỏ chuyển dần sang màu vàng cam rồi đỏ thẫm rất đẹp mắt. Chính lớp lông tơ này tạo nên tên gọi "hồng nhung". Tuy nhiên, trước khi ăn, người dùng cần chà sạch lớp lông để tránh gây ngứa, sau đó gọt bỏ lớp vỏ mỏng bên ngoài mới thưởng thức phần thịt quả.
Thịt quả hồng nhung có màu trắng ngà, mềm dẻo, không giòn như đào. Khi chín cây, quả có vị ngọt đậm, thơm dịu, hương thơm khá giống quả thị nhưng thanh hơn. Một số người cảm nhận hồng nhung có vị pha trộn giữa hồng chín, thị và vú sữa. Những quả được hái khi còn xanh rồi vận chuyển đi xa vẫn có thể chín, nhưng hương vị sẽ không thơm ngon bằng quả chín tự nhiên trên cây.
Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, hồng nhung còn được nhiều người lựa chọn để bày mâm ngũ quả hoặc thắp hương trong các dịp lễ Tết nhờ màu đỏ đẹp mắt cùng mùi thơm dễ chịu. Tại TP.HCM,Hà Nội, loại quả này thường được bán với số lượng hạn chế nên khá nhanh hết hàng vào mùa.
Hồng nhung là cây thân gỗ lâu năm, tán rộng, sinh trưởng khỏe và có tuổi thọ cao. Trước đây, cây chủ yếu được trồng để lấy bóng mát hoặc làm cảnh trong sân vườn, sân chùa. Tuy nhiên, khi giá trị kinh tế của trái tăng lên, nhiều hộ dân đã mở rộng diện tích canh tác.
Cây hồng nhung được nhân giống phổ biến bằng hạt. Người trồng chọn những quả chín già, lấy hạt rửa sạch rồi gieo trong bầu đất tơi xốp. Sau khoảng 1–2 tháng, hạt sẽ nảy mầm và phát triển thành cây con. Khi cây cao khoảng 40–60 cm có thể đem trồng ngoài vườn.
Loại cây này thích hợp với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, đất thịt pha cát hoặc đất phù sa thoát nước tốt. Sau khi trồng, cần tưới nước đều trong giai đoạn cây còn nhỏ, đồng thời làm cỏ và bón thêm phân hữu cơ để cây phát triển nhanh. Một ưu điểm lớn của hồng nhung là rất ít sâu bệnh nên hầu như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ vậy, trái được đánh giá là sạch, an toàn và phù hợp với xu hướng tiêu dùng nông sản tự nhiên.
Thông thường, cây bắt đầu cho quả sau khoảng 3–4 năm nếu điều kiện chăm sóc thuận lợi, một số nơi có thể mất 4–6 năm tùy thổ nhưỡng. Cây càng lớn tuổi thì năng suất càng cao, quả to hơn, vị ngọt đậm và thơm hơn. Mỗi cành thường mang từ 3–4 quả, quả mọc thành từng chùm rất đẹp mắt.
Mùa quả bắt đầu từ khoảng tháng 2–3 âm lịch và chín rộ vào tháng 7–8 âm lịch. Khi thu hoạch, người dân thường hái nhẹ tay để tránh dập vì phần thịt quả khá mềm. Đây cũng là lý do hồng nhung khó vận chuyển xa và chưa phổ biến rộng khắp cả nước.
