Cà phê là thức uống mở đầu ngày mới của rất nhiều người. Tuy nhiên, không chỉ lượng cà phê mà thời điểm uống cũng ảnh hưởng trực tiếp tới cơ thể. Một ly đúng lúc có thể giúp đầu óc tỉnh táo, nhưng một ly sai giờ lại âm thầm kéo theo nhiều hệ quả mà không phải ai cũng nhận ra.
Dưới đây là hai khung giờ nhiều chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế.
Ngay sau khi vừa thức dậy
Nhiều người vừa mở mắt đã tìm tới cà phê như một nút khởi động ngày mới. Thói quen này xuất hiện rất phổ biến ở người ngủ muộn, ngủ không đủ giấc hoặc cần tỉnh táo nhanh để bắt đầu công việc. Cảm giác buồn ngủ biến mất sau vài ngụm đầu tiên khiến không ít người tin rằng đây là thời điểm hoàn hảo nhất để uống cà phê.
Tuy nhiên, cơ thể con người có một cơ chế tự nhiên để giúp tỉnh táo sau khi thức dậy. Vào buổi sáng, hormone cortisol thường tăng lên để kích hoạt trạng thái thức tỉnh. Nếu nạp quá nhiều caffeine ngay lúc cortisol đang ở mức cao, hiệu quả kích thích có thể không đạt tối ưu như nhiều người nghĩ. Thay vì tận dụng cơ chế tự nhiên của cơ thể, việc uống cà phê quá sớm có thể khiến cơ thể dần phụ thuộc hơn vào caffeine để cảm thấy tỉnh táo.
Một số người còn gặp tình trạng tim đập nhanh, bồn chồn hoặc khó chịu ở dạ dày khi uống cà phê lúc bụng còn quá trống. Caffeine có thể kích thích tiết axit dạ dày, khiến người nhạy cảm dễ thấy cồn cào hoặc khó chịu. Nhiều chuyên gia thường gợi ý nên đợi khoảng một thời gian sau khi thức dậy, ăn nhẹ hoặc uống nước trước rồi mới dùng cà phê để cơ thể thích nghi tốt hơn.
Cuối chiều hoặc sát giờ đi ngủ
Một sai lầm rất phổ biến khác là uống cà phê vào cuối ngày để chống lại cảm giác uể oải. Khi công việc kéo dài, cơ thể bắt đầu giảm năng lượng, nhiều người chọn thêm một ly cà phê với hy vọng lấy lại sự tập trung. Trong thời điểm đó, cảm giác tỉnh táo thường xuất hiện khá nhanh nên rất dễ tạo cảm giác thức uống này đang phát huy tác dụng tích cực.
Điều nhiều người không chú ý là caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ. Tốc độ đào thải ở mỗi người khác nhau, nhưng tác động của nó không biến mất ngay sau khi uống xong. Dù cảm giác buồn ngủ vẫn xuất hiện vào ban đêm, chất lượng giấc ngủ bên trong có thể đã bị ảnh hưởng. Không ít người ngủ đúng giờ nhưng sáng hôm sau vẫn thấy mệt, đầu óc nặng nề hoặc thiếu tỉnh táo.
Việc ngủ chập chờn trong thời gian dài dễ tạo thành một vòng lặp khó nhận ra. Ban đêm ngủ không sâu khiến sáng hôm sau mệt hơn, rồi cơ thể lại tìm thêm cà phê để bù năng lượng. Lâu dần, lượng caffeine sử dụng có xu hướng tăng lên. Các chuyên gia thường khuyến nghị nên tránh uống cà phê quá sát giờ ngủ và cân nhắc khoảng cách đủ dài để cơ thể có thời gian xử lý caffeine trước khi nghỉ ngơi.
Ngoài hai khung giờ trên, cách uống cà phê cũng quan trọng không kém. Uống liên tục nhiều ly trong ngày, dùng quá nhiều đường hoặc kem béo, uống thay nước lọc hay lạm dụng cà phê để bù thiếu ngủ đều có thể tạo thêm áp lực cho cơ thể.
Cà phê không phải "thủ phạm" gây hại sức khỏe. Vấn đề nằm ở thời điểm và cách sử dụng. Một ly đúng lúc có thể giúp tăng sự tỉnh táo và cải thiện hiệu suất làm việc. Nhưng nếu uống theo thói quen mà không chú ý tới đồng hồ sinh học của cơ thể, thức uống quen thuộc này đôi khi lại trở thành nguyên nhân khiến nhiều người thấy càng uống càng mệt.
Sức khỏe đôi khi không bị ảnh hưởng bởi những sai lầm lớn. Nhiều thay đổi nhỏ lặp lại mỗi ngày mới là điều âm thầm tạo khác biệt. Và với cà phê, thời điểm uống có thể quan trọng không kém chính ly cà phê bạn đang cầm trên tay.