Đó là trường hợp nữ sinh T.D.S (15 tuổi), vừa được đưa đến Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai khám và sau đó nhập viện điều trị nội trú. Bác sĩ Hoàng Trường Sơn, Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết, từ năm lớp 8 nữ sinh này thường xuyên bị bạn bè trêu chọc, tung tin đồn tình cảm với một nam sinh khác, đùa giỡn khi S mắc lỗi hoặc bị điểm kém.
Không dừng lại ở đó, S còn bị cô lập, thậm chí còn bị bạn khác trong lớp đánh. Khi bị bắt nạt, nữ sinh có kể với gia đình và báo giáo viên chủ nhiệm, nhưng tình hình không cải thiện. Ngoài bị bắt nạt trực tiếp, nữ sinh này còn bị tấn công trên mạng xã hội.
Chính điều đó khiến cho S sợ đến trường, buồn bã, dễ khóc, thu mình, tự ti và cho rằng mình kém cỏi. Kết quả học tập giảm, khó tập trung, mất ngủ. Sang lớp 9, triệu chứng trở lại rõ hơn. Gia đình phát hiện những vết rạch ở cẳng tay để giảm căng thẳng, thậm chí nữ sinh này còn có ý định tự sát.
Bạo lực học đường không đơn giản chỉ là đánh nhau, mà còn thông qua nhiều hình thức khác. Ảnh: AI.
Sau khi thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán nữ sinh bị trầm cảm nặng, rối loạn giấc ngủ kèm ý tưởng tự sát. Bác sĩ Trường Sơn cho biết, qua ca bệnh cho thấy, khi xảy ra bạo lực học đường nếu tình trạng này kéo dài, không được can thiệp sẽ gây tổn thương nghiêm trọng, trong khi dấu hiệu ban đầu dễ bị bỏ qua.
BS.CKII Bùi Nguyễn Hồng Bảo Ngọc, Viện Sức khỏe Tâm thần thông tin thêm, bạo lực học đường có thể diễn ra dưới nhiều hình thức, chứ không đơn giản chỉ là đánh nhau gây thương tích. Theo đó, bạo lực học đường gồm các hành vi gây tổn hại thể chất, tinh thần hoặc tình dục trong và xung quanh trường học, trên đường đến trường và trên mạng.
Bắt nạt là hình thức phổ biến, với ba đặc điểm: cố ý gây tổn hại, lặp lại theo thời gian và mất cân bằng quyền lực, khiến nạn nhân khó tự bảo vệ. Bạo lực có thể là đánh, đá, xô đẩy, phá đồ, cũng có thể là chửi bới, chế giễu, đe dọa; cô lập, tẩy chay, tung tin đồn; hoặc nhắn tin xúc phạm, chế ảnh, phát tán clip, lập nhóm nói xấu trên mạng. Khác với xung đột ngang hàng, bắt nạt thường đặt nạn nhân vào thế yếu, khó tự thoát khỏi tình trạng bị nhắm tới.
Đáng lưu ý, không chỉ người bị bắt nạt, mà người đi bắt nạt cũng đối diện với nhiều nguy cơ đó là sử dụng chất, vi phạm pháp luật hoặc hình thành hành vi bạo lực khi trưởng thành. Một số trường hợp đi bắt nạt còn có rối loạn hành vi, rối loạn chống đối, ADHD hoặc từng trải qua bạo lực gia đình.
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu tâm lý bất thường cần nhanh chóng có sự can thiệp tâm lý, thậm chí là điều trị.
Bác sĩ Bảo Ngọc cho biết, chính bắt nạt diễn ra dưới nhiều hình thức, vì thế phụ huynh cần theo dõi và quan tâm đến con nhiều hơn. Không thể đợi khi cơ thể con có thương tích mới biết con đang bị bắt nạt. Mà đôi khi con đột ngột không muốn đi học, học sa sút, đau đầu hoặc đau bụng buổi sáng, mất ngủ, ác mộng, cáu kỉnh, sợ khi nhận tin nhắn, mất bạn hoặc thu mình là những dấu hiệu cần lưu ý. “Khi trẻ đã tự gây thương tích, nói về cái chết là điều báo động, thậm chí dễ gây nguy hiểm đến tính mạng”, bác sĩ Bảo Ngọc chia sẻ.
Để chấm dứt được tình trạng này cần phải có nhiều biện pháp đồng bộ, trong đó cần phối hợp giữa cá nhân, gia đình, nhà trường và các dịch vụ hỗ trợ; đồng thời đánh giá, điều trị rối loạn tâm thần đi kèm ở cả người bị bắt nạt và người bắt nạt. Với nạn nhân, các liệu pháp tâm lý hoặc liệu pháp nhận thức - hành vi tập trung sang chấn có thể được áp dụng tùy tình trạng.
Về phía gia đình, hãy lắng nghe, không trách móc hay xem nhẹ lời kể của trẻ. Nhà trường cần giám sát, xử lý nhất quán và bảo đảm an toàn khi học sinh trở lại lớp. Không đổ lỗi, không khuyên trẻ “mặc kệ”, không ép hai bên hòa giải trực tiếp khi chưa an toàn, cũng không xem chuyển trường là giải pháp duy nhất.
