Hạt nếp dẻo thơm, chắc bụng, dễ kết hợp với nhiều loại thực phẩm nên được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với món ăn này. Một số nhóm người nếu ăn quá nhiều hoặc ăn thường xuyên có thể gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu, khó kiểm soát đường huyết và cân nặng.
1. Người mắc bệnh tiểu đường
Đây là nhóm cần chú ý hàng đầu khi ăn xôi, cơm nếp. Gạo nếp chứa nhiều tinh bột, khi được tiêu hóa sẽ chuyển hóa thành glucose, có thể làm tăng đường huyết sau ăn.
Đặc biệt, xôi thường được ăn với đường, đỗ xanh, lạc, ruốc hoặc các loại thực phẩm giàu năng lượng khác. Một khẩu phần lớn có thể khiến lượng carbohydrate nạp vào cơ thể tăng đáng kể.
Người mắc tiểu đường không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối gạo nếp, nhưng nên kiểm soát khẩu phần, hạn chế ăn kèm đường và theo dõi đường huyết sau ăn. Không nên coi xôi là món ăn sáng vô hại chỉ vì không có vị ngọt.
2. Người thường xuyên bị đầy bụng, khó tiêu
Xôi có đặc tính dẻo, kết dính và chứa nhiều tinh bột. Với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, ăn một lượng lớn xôi có thể khiến bụng nặng nề, chướng hơi hoặc khó chịu.
Đặc biệt, khi ăn xôi cùng các món nhiều dầu mỡ như thịt kho, giò chả, pate, lạp xưởng, quá trình tiêu hóa có thể càng trở nên khó chịu hơn.
Những người thường xuyên đầy bụng nên ăn lượng nhỏ, nhai kỹ, tránh ăn quá no và không nên ăn xôi liên tục trong nhiều bữa.
3. Người bị thừa cân, béo phì
Xôi là món ăn giàu năng lượng do thành phần chủ yếu là tinh bột. Khi kết hợp với mỡ hành, ruốc, thịt, pate, xúc xích hoặc các loại topping khác, tổng lượng calo của một suất xôi có thể tăng lên đáng kể.
Nếu thường xuyên ăn khẩu phần lớn nhưng ít vận động, lượng năng lượng dư thừa có thể góp phần làm tăng cân.
Người đang giảm cân không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn xôi khỏi thực đơn. Tuy nhiên, nên giảm khẩu phần, hạn chế topping nhiều chất béo và cân đối lượng tinh bột trong các bữa còn lại.
4. Người mắc bệnh dạ dày
Người bị viêm dạ dày, khó tiêu hoặc thường xuyên đau bụng sau ăn nên thận trọng với xôi.
Không phải cứ ăn gạo nếp là gây hại cho dạ dày, nhưng xôi thường được ăn thành khẩu phần lớn, có độ kết dính cao và đôi khi đi kèm nhiều dầu mỡ, gia vị. Những yếu tố này có thể khiến một số người cảm thấy đầy bụng, chậm tiêu hoặc khó chịu vùng thượng vị.
Nếu nhận thấy triệu chứng đau bụng, ợ hơi, chướng bụng xuất hiện sau khi ăn xôi, nên giảm lượng ăn và theo dõi phản ứng của cơ thể. Người có bệnh lý tiêu hóa kéo dài cần được bác sĩ tư vấn chế độ ăn phù hợp.
5. Người mắc bệnh thận cần kiểm soát chế độ ăn
Người mắc bệnh thận mạn tính thường phải điều chỉnh chế độ dinh dưỡng tùy theo giai đoạn bệnh, chức năng thận và kết quả xét nghiệm.
Bản thân gạo nếp không phải thực phẩm bắt buộc phải kiêng đối với tất cả người bệnh thận. Tuy nhiên, những món xôi ăn kèm như ruốc, xúc xích, lạp xưởng, thịt kho có thể chứa nhiều muối, khiến việc kiểm soát lượng natri trong khẩu phần trở nên khó khăn.
Người bệnh nên chú ý thành phần món ăn, lượng muối và khẩu phần tinh bột theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
6. Người ít vận động, thường xuyên ngồi một chỗ
Những người làm việc văn phòng, lái xe đường dài hoặc ít vận động cũng nên chú ý khi ăn xôi thường xuyên.
Một suất xôi lớn có thể cung cấp lượng năng lượng đáng kể. Nếu ăn nhiều tinh bột vào buổi sáng nhưng cả ngày chủ yếu ngồi một chỗ, không kiểm soát tổng năng lượng nạp vào, cơ thể dễ tích lũy năng lượng dư thừa.
Đặc biệt, nếu thường xuyên ăn xôi kèm thịt mỡ, pate, xúc xích và các món chiên rán, nguy cơ mất cân đối dinh dưỡng càng cao.
Người ít vận động nên ăn khẩu phần vừa phải, kết hợp rau xanh, thực phẩm giàu đạm phù hợp và duy trì hoạt động thể chất mỗi ngày.
