Theo thống kê của Bệnh viện Nhi Trung ương, số trẻ đến khám và điều trị cúm A tăng liên tục trong những tuần gần đây: tuần 35 ghi nhận 106 ca, tuần 37 có 249 ca, tuần 38 tăng lên 319 ca, tuần 39 là 552 ca và tuần 40 lên tới 779 ca. Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, mỗi ngày có hơn 100 trẻ test nhanh dương tính, 10-20 trường hợp có biến chứng hoặc dấu hiệu cảnh báo phải điều trị nội trú.
Chia sẻ nguyên nhân số trẻ mắc cúm gia tăng, Ths.BS Phan Duy Hưng (Chuyên khoa Nhi) cho biết, thời tiết giao mùa cùng môi trường học đường đông người tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm lây lan qua đường hô hấp. Phần lớn trẻ mắc cúm A có thể hồi phục sau một thời gian điều trị và chăm sóc phù hợp.
Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi, trẻ có bệnh lý nền; trong đó, nhóm trẻ dưới 2 tuổi có nguy cơ cao hơn. Những biến chứng đáng lo ngại gồm viêm phổi, bội nhiễm vi khuẩn, suy hô hấp; ngoài ra, bệnh có thể gây viêm tai giữa, mất nước và trong một số trường hợp dẫn đến biến chứng ở tim hoặc hệ thần kinh.
Số trẻ mắc cúm trong thời gian gần đây liên tục gia tăng, có nhiều trẻ phải nhập viện điều trị vì biến chứng. Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Hưng, cúm A thường khởi phát đột ngột với các biểu hiện như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi và đau nhức cơ thể. Ở trẻ nhỏ, triệu chứng đôi khi không điển hình, có thể biểu hiện bằng quấy khóc, bú kém, bỏ ăn, nôn hoặc tiêu chảy. Vì vậy, cha mẹ cần theo dõi diễn biến sức khỏe của trẻ, thay vì chỉ dựa vào một triệu chứng riêng lẻ để đánh giá mức độ bệnh.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím môi; li bì, khó đánh thức, co giật; bỏ bú, không uống được nước hoặc tiểu ít. Trẻ đã có dấu hiệu cải thiện nhưng sau đó sốt trở lại, ho nặng hơn hoặc khó thở cũng cần được đánh giá y tế kịp thời. Đây có thể là biểu hiện của biến chứng hoặc một bệnh lý khác cần được xử trí.
Một sai lầm thường gặp là quá tin tưởng vào kết quả test nhanh tại nhà, trong khi diễn biến lâm sàng của trẻ mới là yếu tố quan trọng cần theo dõi. Phụ huynh cũng không nên tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cảm cúm cho trẻ. Kháng sinh không có tác dụng điều trị virus cúm; thuốc kháng virus cần được bác sĩ cân nhắc theo tình trạng bệnh, độ tuổi và nguy cơ biến chứng.
Theo bác sĩ mọi người không quá tin tưởng vào kết quả test nhanh cúm, mà cần theo dõi diễn biến lâm sàng mới là điều quan trọng. Ảnh minh họa.
Ngược lại, nhiều trường hợp dù kết quả test nhanh cúm âm tính, nhưng vẫn không loại trừ hoàn toàn khả năng mắc bệnh. Theo bác sĩ Hưng, độ nhạy của xét nghiệm phụ thuộc vào thời điểm lấy mẫu, chất lượng mẫu và phương pháp xét nghiệm. Nếu trẻ có triệu chứng nghi ngờ, đặc biệt khi sốt cao kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, phụ huynh không nên chờ đến khi test dương tính mới đưa trẻ đi khám. Bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng, diễn biến bệnh và kết quả thăm khám để quyết định có cần thực hiện thêm xét nghiệm hay không.
Theo bác sĩ Hưng, khi trẻ mắc cúm A ngoài theo dõi triệu chứng, bố mẹ cũng không nên hoảng loạn. Hãy cho trẻ nghỉ ngơi, bổ sung đủ dịch phù hợp với độ tuổi, tiếp tục cho trẻ bú mẹ nếu còn bú và vệ sinh tay thường xuyên. Thuốc hạ sốt cần được sử dụng đúng loại, đúng liều theo hướng dẫn của nhân viên y tế; không tự ý phối hợp thuốc hoặc áp dụng các biện pháp hạ sốt không an toàn. Với trẻ nhỏ, đặc biệt khi có bệnh nền hoặc triệu chứng diễn tiến nặng, phụ huynh cần trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn chăm sóc và theo dõi phù hợp.
Để chủ động phòng cúm A, tiêm vắc-xin cúm định kỳ hằng năm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên theo khuyến cáo là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng. Gia đình cũng nên duy trì thói quen rửa tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.
Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khi có các biểu hiện nghi ngờ cúm A như sốt, ho, mệt mỏi hoặc khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về sức khỏe, để được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.
