Sau sinh, phụ nữ có thể phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe như đau nhức, rối loạn tiểu tiện, nhiễm trùng hoặc những tổn thương ở vùng kín. Có những biến chứng không chỉ gây đau đớn về thể chất mà còn tạo áp lực tâm lý, khiến người mẹ mặc cảm, xấu hổ và ngại giao tiếp.
Một cô gái 26 tuổi ở Trung Quốc từng rơi vào tình huống khổ tâm như vậy khi phát hiện phân và khí liên tục thoát ra từ âm đạo sau sinh, buộc cô phải trải qua nhiều lần phẫu thuật mới có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Câu chuyện xảy ra cách đây 4 năm, bệnh nhân là chị Tiểu Thái (tên nhân vật đã được thay đổi), 26 tuổi. Tháng 8/2021, cô sinh thường tại một bệnh viện địa phương khi thai đã đủ tháng.
Do từng có tiền sử đình chỉ thai ở tuổi thai lớn cách đó 2 năm, đường sinh dục của cô bị giãn, khiến quá trình chuyển dạ lần này diễn ra rất nhanh. Tuy nhiên, cuộc sinh để lại hậu quả là vết rách tầng sinh môn sâu.
Chỉ một ngày sau sinh, Tiểu Thái phát hiện phân vốn phải được đào thải qua hậu môn lại bất ngờ rò rỉ từ âm đạo. Một tuần sau, vết thương vẫn không lành, tình trạng bất thường không cải thiện.
Ảnh minh hoạ.
Cô quay lại bệnh viện địa phương để khâu phục hồi vết rách tầng sinh môn. Tuy nhiên, do tổn thương quá sâu, ca can thiệp đầu tiên không mang lại hiệu quả.
Đến tuần thứ hai sau sinh, người phụ nữ tiếp tục gặp tình trạng xì hơi qua âm đạo và dịch phân tự chảy ra ngoài, cơ thể bốc mùi khó chịu. Cô phải trải qua thêm một lần phẫu thuật khâu phục hồi nhưng vết thương vẫn không lành. Khi đó, mô vùng tổn thương còn phù nề, lại bị nhiễm bẩn bởi phân nên việc khâu nối gặp nhiều khó khăn.
Quá đau khổ, Tiểu Thái tìm đến một bệnh viện lớn ở thành phố để thăm khám. Qua kiểm tra, bác sĩ phát hiện một lỗ rò có đường kính khoảng 0,5cm ở vùng đáy chậu, gần hậu môn, nghi ngờ rò trực tràng - âm đạo. Tiểu Thái không khỏi bàng hoàng trước tình trạng của mình nhưng vẫn đặt trọn niềm tin vào đội ngũ y tế giàu kinh nghiệm.
Theo bác sĩ, đây là tình trạng hình thành đường thông bất thường giữa trực tràng và âm đạo. Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như rách tầng sinh môn khi sinh thường, khâu phục hồi hoặc cắt tầng sinh môn không đúng cách, tổn thương do phẫu thuật, nhiễm trùng hay bệnh viêm ruột.
Người mắc thường bị xì hơi, rò dịch phân hoặc đại tiện qua âm đạo. Phần lớn trường hợp không thể tự khỏi và cần được điều trị, nhiều bệnh nhân phải phẫu thuật.
Ảnh minh hoạ.
Do Tiểu Thái đã trải qua nhiều lần can thiệp, bác sĩ nhận định chưa nên phẫu thuật ngay vì mô vùng tổn thương còn phù nề. Cô được điều trị chống nhiễm trùng, hướng dẫn vệ sinh âm đạo và kiểm soát đại tiện, đồng thời tái khám định kỳ.
Sau khoảng 3 tháng, khi tình trạng phù nề giảm, mô sẹo mềm hơn và đường rò ổn định, bệnh nhân được đánh giá đã đủ điều kiện phẫu thuật.
Tháng 1/2022, ê-kíp bác sĩ tiến hành tách mô sẹo quanh đường rò, khâu kín đường thông bất thường giữa trực tràng và âm đạo, đồng thời phục hồi vết rách tầng sinh môn cũ. Ca phẫu thuật kéo dài chưa đầy một giờ.
Một tháng sau xuất viện, Tiểu Thái tái khám trong niềm vui khi đã có thể đại tiện bình thường, không còn phải chịu cảnh phân rò rỉ qua âm đạo.
Các bác sĩ khuyến cáo, chuyển dạ quá nhanh có thể làm tăng nguy cơ rách tầng sinh môn nghiêm trọng, băng huyết và nhiễm trùng hậu sản.
Sau sinh, nếu xuất hiện tình trạng xì hơi không tự chủ qua âm đạo, dịch phân hoặc phân thoát ra từ âm đạo, sản phụ cần đến bệnh viện thăm khám sớm. Đây không phải biểu hiện bình thường và việc trì hoãn điều trị có thể khiến tổn thương phức tạp hơn.
RÒ TRỰC TRÀNG - ÂM ĐẠO SAU SINH: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Rò trực tràng - âm đạo là tình trạng xuất hiện một đường thông bất thường giữa trực tràng và âm đạo, khiến khí hoặc phân từ trực tràng có thể thoát ra ngoài qua âm đạo. Đây là biến chứng tương đối hiếm gặp nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất, tâm lý và chất lượng cuộc sống của phụ nữ sau sinh.
1. Nguyên nhân thường gặp
- Tổn thương khi sinh thường: Rách tầng sinh môn nghiêm trọng, đặc biệt là rách độ 3 hoặc độ 4 làm tổn thương cơ thắt hậu môn và niêm mạc trực tràng, có thể dẫn đến hình thành đường rò.
- Biến chứng phẫu thuật: Tổn thương trực tràng trong quá trình phẫu thuật hoặc khâu phục hồi tầng sinh môn không đúng cách có thể tạo đường thông bất thường.
- Nhiễm trùng và bệnh lý khác: Áp xe vùng hậu môn - trực tràng, bệnh viêm ruột hoặc một số bệnh lý khác cũng có thể gây rò trực tràng - âm đạo.
2. Dấu hiệu nhận biết
Người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện:
- Xì hơi không tự chủ qua âm đạo.
- Phân hoặc dịch có mùi hôi rò rỉ từ âm đạo.
- Khí hư bất thường, vùng kín thường xuyên có mùi khó chịu.
- Kích ứng, đau rát hoặc viêm nhiễm vùng âm đạo và tầng sinh môn.
Trường hợp nặng có thể mất khả năng kiểm soát đại tiện, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.
3. Điều trị và phòng ngừa
Rò trực tràng - âm đạo thường không thể tự khỏi nếu đường rò đã hình thành. Tùy vị trí, kích thước, nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi, điều trị nhiễm trùng hoặc phẫu thuật đóng đường rò, phục hồi các mô bị tổn thương.
Thời điểm phẫu thuật cần được cân nhắc kỹ, đặc biệt khi vùng tầng sinh môn còn phù nề hoặc nhiễm trùng.
Để hạn chế nguy cơ biến chứng sau sinh, phụ nữ cần được chăm sóc và theo dõi kỹ các vết rách tầng sinh môn.
Sau sinh, nếu phát hiện khí, dịch phân hoặc phân thoát ra từ âm đạo, sản phụ cần đi khám chuyên khoa sớm, không nên vì tâm lý xấu hổ mà trì hoãn. Việc phát hiện và điều trị đúng thời điểm giúp hạn chế tổn thương kéo dài và cải thiện khả năng hồi phục.
