Điều kiện kinh tế không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng cuộc sống của một gia đình. Trên thực tế, cách các thành viên đối diện với khó khăn, giải quyết mâu thuẫn và duy trì nếp sống hàng ngày cũng ảnh hưởng đáng kể đến sự ổn định của gia đình và quá trình trưởng thành của trẻ.
Theo đó, thông qua ba dấu hiệu có thể phần nào cho thấy một gia đình đang duy trì những nền tảng tích cực, giúp trẻ có điều kiện phát triển tốt hơn cả về năng lực và nhân cách.
Trong gia đình có quy tắc, mọi vấn đề đều có thể thảo luận
Quy tắc trong gia đình không phải yêu cầu mọi thành viên tuyệt đối nghe theo một người, mà là giúp mỗi người hiểu rõ những nguyên tắc cần tuân thủ và những vấn đề có thể cùng nhau bàn bạc, điều chỉnh. Đặc biệt với trẻ, việc được tham gia vào những cuộc trao đổi phù hợp với lứa tuổi giúp con hiểu rằng ý kiến của mình được tôn trọng và bản thân cũng có trách nhiệm với các quyết định chung.
Từ cách quản lý tiền bạc, những khoản chi tiêu lớn đến việc giải quyết các vấn đề phát sinh, mỗi thành viên đều cần có cơ hội chia sẻ suy nghĩ và lắng nghe người khác. Khi bố mẹ duy trì thói quen trao đổi cởi mở, trẻ cũng dần học được cách bày tỏ quan điểm, cân nhắc trước khi đưa ra lựa chọn và tôn trọng sự khác biệt.
Ngược lại, nếu trong nhà thiếu sự thống nhất và thường xuyên đổ lỗi khi có vấn đề, trẻ dễ cảm thấy bất an, khó hiểu đâu là giới hạn cần tuân thủ. Một gia đình biết cùng nhau bàn bạc, giải quyết bất đồng sẽ tạo cho trẻ cảm giác được lắng nghe, được tôn trọng và có chỗ dựa khi gặp khó khăn.
Những gia đình duy trì được nguyên tắc này chưa chắc trở nên giàu có ngay, nhưng sẽ hạn chế những rắc rối do quyết định bốc đồng gây ra. Quan trọng hơn, trẻ lớn lên trong môi trường ấy có cơ hội học cách hợp tác, chịu trách nhiệm và xây dựng những mối quan hệ lành mạnh.
Trong gia đình có quy tắc, mọi vấn đề đều có thể thảo luận.
Thành viên trong gia đình biết nhận trách nhiệm, không đổ lỗi cho nhau
Gia đình nào cũng có những vấn đề cần giải quyết. Điều quan trọng là khi khó khăn phát sinh, các thành viên có sẵn lòng cùng nhau đối mặt và chịu trách nhiệm hay không.
Nếu việc nhà luôn dồn lên vai một người, không ai quan tâm đến chi phí sinh hoạt và mọi người đều tìm cách né tránh rắc rối, sự bất mãn sẽ dần tích tụ. Người thường xuyên gánh vác dễ cảm thấy thiệt thòi, trong khi người quen dựa dẫm lại có thể không nhận ra vấn đề.
Các thành viên trong gia đình có thể chăm sóc, hỗ trợ lẫn nhau, nhưng không có nghĩa một người phải gánh vác tất cả. Dù mỗi người có khả năng và trách nhiệm khác nhau, ai cũng cần chủ động làm phần việc của mình.
Tinh thần trách nhiệm và sự đáng tin cậy là những phẩm chất giúp trẻ xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp khi lớn lên. Đứa trẻ biết giữ lời hứa, không đổ lỗi khi mắc sai lầm và chủ động sửa chữa những việc mình làm chưa tốt thường dễ nhận được sự tin tưởng từ người khác.
Khi được tin tưởng, trẻ cũng có nhiều cơ hội hơn để nhận được sự giúp đỡ, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác với người khác. Vì vậy, bố mẹ nên rèn cho con tinh thần trách nhiệm từ những việc gần gũi trong nhà.
Thành viên trong gia đình biết nhận trách nhiệm, không đổ lỗi cho nhau.
Gia đình không ngại thay đổi, khuyến khích các thành viên học hỏi và phát triển
Những gia đình có nền tảng phát triển tốt thường duy trì tinh thần ham học hỏi, chủ động tìm hiểu và thử nghiệm những điều mới. Trong môi trường ấy, trẻ được tiếp nhận kiến thức từ bố mẹ, khuyến khích đặt câu hỏi, khám phá và tự tìm lời giải cho những điều mình tò mò.
Dù không phải gia đình nào cũng có điều kiện học tập cao, điều quan trọng là các thành viên không ngừng học hỏi và tạo cơ hội để nhau phát triển. Bố mẹ cũng không nhất thiết phải biết mọi thứ, nhưng nên sẵn sàng cùng con tìm hiểu khi gặp một vấn đề chưa có lời giải.
Người xưa có câu: “Nếu có thể tự hoàn thiện bản thân mỗi ngày, hãy tiếp tục hoàn thiện bản thân mỗi ngày”.
Năng lực của mỗi người không cố định mà được bồi đắp qua quá trình học hỏi và trải nghiệm. Khi được khuyến khích khám phá những lĩnh vực mới, rèn luyện kỹ năng và tự đưa ra nhận định, trẻ sẽ dần hình thành tư duy độc lập, sự tự tin và tinh thần chủ động. Đây cũng là hành trang giúp con thích nghi tốt hơn, có thêm lựa chọn và cơ hội phát triển trong tương lai.
Gia đình không ngại thay đổi, khuyến khích các thành viên học hỏi và phát triển.
Tuy nhiên, học hỏi và nắm bắt cơ hội cũng cần đi cùng sự chuẩn bị. Nếu bản thân chưa có kiến thức và kỹ năng cần thiết, trẻ cũng khó tận dụng tốt những cơ hội đến với mình.
Bên cạnh việc khuyến khích các thành viên phát triển, gia đình cũng cần có kế hoạch tài chính phù hợp. Khi thu nhập ổn định, nên dành một khoản dự phòng cho những tình huống bất ngờ.
Những thay đổi tích cực trong gia đình cũng được hình thành từ những việc nhỏ mỗi ngày như cùng nhau giải quyết vấn đề, phân chia trách nhiệm rõ ràng, không vội phủ nhận những điều chưa hiểu và sẵn sàng học hỏi khi cần thiết.
Khi biết trao đổi, có trách nhiệm và không ngừng học hỏi sẽ giúp các thành viên có sự chuẩn bị tốt hơn.
