Nhiều người cho rằng chỉ những người có bệnh thận mới cần quan tâm đến việc bảo vệ cơ quan này. Tuy nhiên, trên thực tế, thận của người khỏe mạnh cũng có thể bị ảnh hưởng nếu liên tục phải làm việc trong điều kiện bất lợi, đặc biệt vào mùa hè.
Thận đóng vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã, cân bằng nước và điện giải trong cơ thể. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể tiết nhiều mồ hôi hơn để điều hòa thân nhiệt. Nếu không điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp, thận sẽ phải hoạt động nhiều hơn để duy trì sự cân bằng này.
Dưới đây là 6 thói quen phổ biến mà các bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế trong mùa hè.
1. Chỉ uống nước khi cảm thấy khát
Khát là tín hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước. Tuy nhiên, nhiều người có thói quen đợi đến khi khô cổ mới uống, đặc biệt khi làm việc văn phòng hoặc di chuyển ngoài trời.
Trong những ngày nắng nóng, lượng nước mất qua mồ hôi có thể tăng đáng kể. Nếu cơ thể liên tục thiếu nước, lưu lượng máu đến thận giảm, khiến cơ quan này phải làm việc nhiều hơn để giữ nước. Nước tiểu cũng trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận và nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các chuyên gia khuyến nghị nên uống nước đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát mới bổ sung.
2. Uống quá nhiều nước ngọt hoặc trà sữa để giải nhiệt
Một ly nước ngọt lạnh hay trà sữa có thể mang lại cảm giác dễ chịu tức thì trong ngày hè. Tuy nhiên, nếu thay nước lọc bằng các loại đồ uống chứa nhiều đường trong thời gian dài, cơ thể sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ.
Lượng đường cao không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa mà còn có thể ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận nếu duy trì lâu dài. Một số loại nước giải khát còn chứa nhiều natri hoặc phụ gia, khiến thận phải tăng cường đào thải.
Nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất để bù nước. Ngoài ra, có thể bổ sung thêm nước từ trái cây tươi hoặc nước canh trong bữa ăn.
3. Ăn quá mặn vì nghĩ ra nhiều mồ hôi sẽ "bù muối"
Nhiều người cho rằng mùa hè ra nhiều mồ hôi nên có thể ăn mặn hơn bình thường để bù lượng muối đã mất.
Thực tế, đa số mọi người vẫn nhận đủ natri từ khẩu phần ăn hằng ngày. Việc tiêu thụ quá nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, đồng thời làm tăng khối lượng công việc của thận trong quá trình điều hòa natri và huyết áp.
Về lâu dài, chế độ ăn quá mặn còn là yếu tố làm tăng nguy cơ tăng huyết áp – một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn.
4. Thường xuyên nhịn tiểu khi làm việc hoặc đi đường
Mùa hè là thời điểm nhiều người hạn chế uống nước vì ngại phải tìm nhà vệ sinh khi đi du lịch, lái xe hoặc làm việc ngoài trời. Một số người còn cố nhịn tiểu trong thời gian dài.
Việc nhịn tiểu thường xuyên khiến bàng quang chịu áp lực lớn hơn, đồng thời tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong đường tiết niệu, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm. Nếu tình trạng này kéo dài, chức năng của hệ tiết niệu và thận cũng có thể bị ảnh hưởng.
Khi có nhu cầu, nên đi tiểu sớm và tránh duy trì thói quen nhịn tiểu trong thời gian dài.
5. Tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thực phẩm bổ sung
Đau đầu, đau cơ hay mệt mỏi do nắng nóng khiến nhiều người tự mua thuốc giảm đau hoặc sử dụng các loại thực phẩm bổ sung mà không tham khảo ý kiến bác sĩ.
Một số thuốc giảm đau, đặc biệt khi dùng kéo dài hoặc không đúng liều, có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, nhất là khi cơ thể đang thiếu nước. Điều này khiến nguy cơ tổn thương thận tăng lên.
Bên cạnh đó, không phải mọi loại thực phẩm chức năng đều an toàn với thận. Việc sử dụng nên dựa trên nhu cầu thực tế và hướng dẫn của nhân viên y tế.
6. Lạm dụng đồ uống có cồn sau khi hoạt động ngoài trời
Sau khi chơi thể thao hoặc làm việc dưới nắng, không ít người chọn bia hoặc rượu để giải khát.
Tuy nhiên, đồ uống có cồn có thể khiến cơ thể mất nước nhiều hơn do tác dụng lợi tiểu. Nếu kết hợp với việc đã đổ nhiều mồ hôi trước đó, tình trạng thiếu nước càng trở nên nghiêm trọng, làm tăng áp lực lên thận.
Thay vì uống rượu bia ngay sau khi vận động, nên ưu tiên bổ sung nước lọc hoặc dung dịch điện giải khi cần thiết để giúp cơ thể phục hồi.
Làm gì để bảo vệ thận trong mùa hè?
Theo các chuyên gia, việc bảo vệ thận không quá phức tạp nếu duy trì lối sống khoa học mỗi ngày. Một số nguyên tắc đơn giản gồm:
- Uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể, tăng lượng nước khi vận động hoặc thời tiết nắng nóng.
- Ăn nhạt hơn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối.
- Duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục đều đặn.
- Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau hoặc thực phẩm chức năng.
- Không nhịn tiểu.
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sử bệnh thận.
Thận là cơ quan âm thầm làm việc mỗi ngày và thường chỉ phát tín hiệu khi tổn thương đã tiến triển. Vì vậy, điều chỉnh những thói quen nhỏ trong mùa hè không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh hơn mà còn góp phần giảm gánh nặng cho thận, bảo vệ sức khỏe lâu dài.
