Những thực phẩm dễ chứa Aflatoxin mà nhiều gia đình chưa chú ý
Không ít người cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần mốc, phơi khô lại hoặc nấu chín kỹ là có thể tiếp tục sử dụng thực phẩm. Thực tế, một số loại nấm mốc có thể tạo ra Aflatoxin – độc tố thường xuất hiện trong điều kiện bảo quản nóng ẩm, đặc biệt ở các loại ngũ cốc và thực phẩm khô.
Aflatoxin được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất có nguy cơ gây ung thư cho con người. Loại độc tố này chủ yếu ảnh hưởng đến gan và có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan nếu tiếp xúc trong thời gian dài.
Điều đáng nói là Aflatoxin không dễ nhận biết bằng mắt thường. Thực phẩm chưa xuất hiện mốc xanh hay mốc đen rõ rệt vẫn có nguy cơ nhiễm độc tố nếu bảo quản không đúng cách.
Những thực phẩm dễ phát sinh Aflatoxin gồm:
- Lạc (đậu phộng), hạt điều, hạt hướng dương để lâu ngày
- Gạo, ngô, mì hoặc ngũ cốc bị ẩm
- Các loại thực phẩm khô cất ở nơi kín, thiếu thông thoáng
- Dầu ăn để quá lâu hoặc có mùi lạ
- Gia vị, bột ngũ cốc bị vón cục do hút ẩm
Ngoài thực phẩm, các vật dụng nhà bếp như đũa gỗ, thớt gỗ nứt nẻ hoặc xuất hiện đốm đen cũng có thể là môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển.
Nhiều gia đình vẫn giữ thói quen “phơi khô rồi dùng tiếp” với gạo, lạc hay mộc nhĩ bị ẩm. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo cách làm này không loại bỏ hoàn toàn độc tố nếu thực phẩm đã bị nhiễm nấm mốc từ trước.
Vì sao tổn thương gan do thực phẩm mốc dễ bị bỏ qua?
Gan là cơ quan đảm nhận chức năng chuyển hóa và đào thải độc tố trong cơ thể. Khi phải tiếp xúc với độc tố trong thời gian dài, gan có thể bị quá tải nhưng các biểu hiện ban đầu thường khá mờ nhạt.
Một số dấu hiệu dễ gặp gồm:
- Cơ thể mệt mỏi kéo dài
- Ăn uống kém ngon miệng
- Đầy bụng, khó tiêu
- Chỉ số men gan tăng khi kiểm tra sức khỏe
Đáng chú ý, những người đã có bệnh lý nền như viêm gan B, gan nhiễm mỡ, thường xuyên uống rượu bia hoặc thừa cân béo phì có thể nhạy cảm hơn với các yếu tố gây hại cho gan.
Các chuyên gia cho rằng điều nguy hiểm nằm ở việc nhiều người không nhận ra thực phẩm mình dùng hằng ngày đã xuống chất lượng. Không ít trường hợp tiếc của nên tiếp tục sử dụng phần thực phẩm “trông còn tốt”, trong khi nấm mốc và độc tố có thể đã lan rộng bên trong.
Bên cạnh đó, Aflatoxin có khả năng chịu nhiệt tương đối cao nên việc nấu chín thông thường không đảm bảo loại bỏ hoàn toàn độc tố.
5 cách giúp giảm nguy cơ nhiễm độc tố từ thực phẩm
Thay vì quá lo lắng, điều quan trọng là duy trì thói quen bảo quản và lựa chọn thực phẩm an toàn mỗi ngày.
Không tích trữ quá nhiều thực phẩm khô
Các loại gạo, đậu, lạc hoặc hạt dinh dưỡng nên mua với lượng vừa phải để dùng trong thời gian ngắn. Mùa nồm ẩm là thời điểm thực phẩm rất dễ hút ẩm và phát sinh nấm mốc.
Bảo quản ở nơi khô ráo
Nên sử dụng hộp kín hoặc lọ thủy tinh có nắp đậy để hạn chế hơi ẩm. Có thể dùng thêm gói hút ẩm với thực phẩm khô nếu cần thiết.
Thấy mốc hoặc có mùi lạ nên bỏ ngay
Nếu thực phẩm xuất hiện vị đắng, mùi ôi hoặc dấu hiệu chớm mốc, tốt nhất nên bỏ toàn bộ thay vì chỉ loại bỏ phần hỏng. Đây là nguyên tắc quan trọng giúp hạn chế nguy cơ tiếp xúc với độc tố nấm mốc.
Thay mới dụng cụ nhà bếp định kỳ
Đũa gỗ và thớt gỗ dùng lâu ngày dễ nứt, giữ nước và sinh nấm mốc. Khi thấy xuất hiện đốm đen hoặc mùi khó chịu, nên thay mới để đảm bảo vệ sinh.
Khám sức khỏe định kỳ
Kiểm tra chức năng gan định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường liên quan đến gan mật. Người có bệnh gan mạn tính càng cần theo dõi sức khỏe thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bảo vệ gan không nằm ở những phương pháp quá phức tạp mà bắt đầu từ chính căn bếp mỗi ngày. Kiểm tra kỹ thực phẩm trước khi sử dụng, bảo quản đúng cách và bỏ ngay đồ có dấu hiệu hư hỏng là những việc nhỏ nhưng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.
