Rau dền cơm là loại rau quen thuộc ở vùng nông thôn Việt Nam, thường mọc tự nhiên trong vườn, bờ ruộng hoặc xen giữa các luống rau khác. Cây có thân màu xanh nhạt, phân nhiều nhánh từ gốc, lá hình trứng hoặc hình thoi, phần ngọn non mềm và được sử dụng chủ yếu làm thực phẩm. Nhờ vị ngọt mềm, giàu dưỡng chất, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon nên dền cơm ngày càng được ưa chuộng. Chính vì thế, việc trồng dền cơm cũng phát triển. Đặc biệt, chỉ khoảng từ 25 - 30 ngày từ lúc xuống giống, rau dền có thể cho thu hoạch, vừa đáp ứng được nhu cầu thị trường tiêu dùng, vừa phù hợp với những hộ dân muốn luân phiên trồng các loại rau ngắn ngày để chủ động nguồn thu.
Rau dền cơm có thân xanh, phân nhiều nhánh, lá mềm và thường được thu hái phần ngọn non để chế biến món ăn - Ảnh minh họa.
Đối với việc trồng rau dền để làm thực phẩm, người dân thường trồng dền trắng (dền xanh) và dền đỏ (dền tía). Hai loại dền này đều có bộ rễ khoẻ, ăn sâu dưới đất nên chịu hạn và chịu nước rất giỏi. Rau có hạt nhỏ, hạt có lớp vỏ sừng nên giữ được sức nảy mầm rất lâu ngay cả trường hợp bị vùi sâu trong đất.
Theo một số người dân, thời vụ gieo trồng dền cơm tốt nhất là từ tháng 2 đến tháng 7 hằng năm. Rau dền sinh trưởng tốt ở nhiệt độ 25-30 độ C, nếu có độ ẩm cao thì cây cho nhiều cành lá. Người dân có thể trồng rau dền bằng bắt gieo hạt trực tiếp hoặc trồng bằng cây con. Dù theo cách nào, bước đầu tiên cần phải làm đất thật kỹ (đất đạt độ nhuyễn nhất định, tơi xốp) để dền dễ sinh trưởng.
Khi rau dền lớn được khoảng từ 2-3 lá, người trồng nên tiến hành tỉa thưa cho cây phát triển tốt, khoảng cách giữa các cây khoảng 3 - 4cm, đồng thời cần tưới nước và bón phân phù hợp. Mặc dù rau dền ít bị sâu bệnh tấn công (chủ yếu là các loài sâu ăn lá) nhưng việc chăm sóc cũng cần được diễn ra thường xuyên.
Sau khi trồng rau dền khoảng 25 - 30 ngày, người dân có thể tiến hành thu hoạch bằng 2 cách. Nếu muốn thu hoạch dứt điểm để trồng lứa mới, người trồng thường nhổ cả cây vào sáng sớm để cây dễ bật gốc và giữ được tươi hơn. Sau đó cắt bỏ gốc rồi phân loại trước khi đem bán.
Bên cạnh đó, nếu muốn thu hoạch liên tục rau dền nhiều đợt mà không cần phải trồng mới, người dân chỉ cần tỉa lá hoặc cắt ngọn, giữ lại gốc để cây tiếp tục đẻ nhánh và phát triển. Với cách này, mỗi gốc rau dền có thể cho thu hoạch từ 2 - 3 lần.
Người dân thu hoạch rau dền, phân loại rồi đem đi tiêu thụ - Ảnh minh hoạ
Để trồng dền cơm mang lại hiệu quả, yếu tố quan trọng không chỉ nằm ở quá trình làm đất, chăm sóc mà khi thu hoạch cũng rất quan trọng, làm sao đảm bảo được chất lượng rau khi bán ra thị trường. Rau dền được ưa chuộng thường có lá xanh tự nhiên, phần ngọn non, thân không dập nát hoặc có mùi bất thường. Chính vì vậy, thời điểm thu hoạch (không để rau quá già, phân loại - vận chuyển) cũng quyết định giá trị mà loại rau màu này mang lại.
Tại các chợ truyền thống, siêu thị hay cửa hàng thực phẩm, rau dền cơm được bày bán nhiều với mức giá dao động từ 20.000 - 50.000 đồng/kg tuỳ địa điểm và chất lượng rau. Việc trồng dền cơm không chỉ mang lại giá trị về mặt kinh tế sau mỗi lứa thu hoạch mà còn giúp nhiều người dân có thêm công việc để làm, từ đó cải thiện thu nhập.
Để trở thành một loại rau dân dã được ưa chuộng như hiện nay, dền cơm nổi bật với hàm lượng dinh dưỡng, tốt cho sức khoẻ tổng thể. Rau dền cung cấp chất xơ, vitamin và nhiều khoáng chất thiết yếu như canxi, kali, sắt, magie, phốt pho cùng một số vi chất khác. Từ đó giúp hỗ trợ tiêu hoá, tiểu đường, kháng viêm, bảo vệ tế bào và tốt cho hệ xương khớp.
Dền cơm có thể luộc, xào tỏi hoặc nấu canh cùng tôm, thịt bằm, cua đồng, phù hợp với nhiều bữa cơm gia đình - Ảnh minh họa.
Có thể nói, từ một loại rau dân dã, mọc dại ở quê nhà, dền cơm đã và đang trở thành một thực phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng sử dụng, từ đó mở ra hướng trồng trọt mới cho nhiều hộ nông dân để cải thiện kinh tế gia đình.
Việc trồng dền cơm chuyên canh, ngoài chi phí đầu tư ban đầu thấp, thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng tái sinh, thu hoạch được nhiều lần (cắt lá, ngọn), muốn loại rau này mang lại lợi nhuận cao đòi hỏi người dân phải trồng đúng kỹ thuật, thời điểm xuống giống, làm đất, chăm bón và thu hoạch cũng phù hợp. Từ đó mới giúp nghề trồng dền cơm mang lại lợi nhuận cao, hỗ trợ người dân trong việc cải thiện cuộc sống, vươn lên làm giàu.
