Huyền thoại grappling Paulo Filho, người từng được Anderson Silva vinh danh, đã có những phân tích sâu sắc về các nhà vô địch đến từ Caucasus như Islam Makhachev và Khamzat Chimaev. Ông tin rằng Ilia Topuria mới là võ sĩ MMA vĩ đại nhất hiện tại và đưa ra lời cảnh báo cho cả Makhachev và Chimaev về những rủi ro khi đối đầu Topuria và Alex Pereira trong các trận siêu kèo.
Paulo Filho, một trong những đai đen ưu tú nhất dưới trướng huyền thoại Carlson Gracie và từng được chính Anderson Silva mệnh danh là võ sĩ hạng trung hay nhất thế giới năm 2007, là một cái tên lừng lẫy của kỷ nguyên Pride Fighting Championships. Lối đánh địa chiến áp đảo của ông có nhiều nét tương đồng với phong cách mà các nhà vô địch đến từ vùng Caucasus như Islam Makhachev (Dagestan) và Khamzat Chimaev (Chechnya) đang thể hiện ngày nay.
Đã giải nghệ từ năm 2018, Filho chia sẻ với Sherdog về những điểm tương đồng này, gợi nhớ lại thời kỳ đầu sự nghiệp huy hoàng của mình với chuỗi 16 trận bất bại, thống trị hạng cân ở Pride và sau đó giành đai WEC.
“Lối đánh khá giống nhau. Tôi là một judoka kết hợp với Jiu-Jitsu của thầy Carlson, một trường phái luôn hướng tới việc kết liễu đối thủ. Còn những chàng trai từ Caucasus, nền tảng của họ về cơ bản là sambo, vốn là sự pha trộn giữa judo và jiu-jitsu. Tuy nhiên, kỹ năng địa chiến của họ không tinh tế bằng của chúng tôi. Về các đòn quật ngã, họ không chỉ dựa vào các đòn double-leg hay single-leg, mà còn sử dụng rất nhiều đòn quét chân của judo như ashi, cũng như osoto gari và uchi mata,” Filho phân tích.
Ilia Topuria mới là võ sĩ vĩ đại nhất
Tuy nhiên, khi được hỏi về võ sĩ yêu thích nhất, Filho lại chỉ ra một nhà vô địch khác cũng sinh ra ở vùng núi Caucasus, nhưng tại Georgia.
“Không nghi ngờ gì nữa, Ilia Topuria là võ sĩ MMA vĩ đại nhất hiện nay,” ông khẳng định. “Ngoài lối chơi áp đảo như của Khabib và Chimaev, cậu ấy còn có trình độ kỹ thuật rất cao cả ở tư thế đứng lẫn dưới sàn đấu, cộng thêm sức mạnh knock-out và thể chất tuyệt vời. Tôi đã xem một video tổng hợp về cậu ấy dài gần 40 phút và thực sự ấn tượng với khả năng toàn diện ở mọi khía cạnh. Thật tiếc khi cậu ấy đang gặp phải những vấn đề cá nhân. Tôi hy vọng cậu ấy sẽ sớm giải quyết chúng.”
Lời cảnh báo về những trận siêu kinh điển
Filho tin rằng Makhachev và Chimaev có đủ mọi yếu tố để tiếp tục thống trị hạng cân của họ, nhưng ông cũng nhìn thấy rủi ro lớn nếu họ tham gia vào hai trận siêu kèo tiềm năng.
“Nếu khỏe mạnh, tôi tin Makhachev có khả năng đánh bại tất cả các võ sĩ hàng đầu ở hạng bán trung. Nhưng tôi không nghĩ việc anh ấy cắt cân để đối đầu với Topuria trong một trận siêu kinh điển là một ý hay. Ngoài việc có khả năng chống vật xuất sắc, võ sĩ người Georgia còn vượt trội hơn hẳn ở kỹ năng đánh đứng và sở hữu sức mạnh knock-out. Tôi thấy cậu ấy là một kèo đấu rất tệ cho Islam. Theo tôi, Topuria vượt trội ở mọi yếu tố cơ bản.”
Filho cũng áp dụng lập luận tương tự nếu Chimaev quyết định đôn cân lên hạng dưới nặng để thách đấu Alex Pereira.
“Tôi không nghĩ đó là điều tốt cho cậu ấy. Dĩ nhiên, cậu ấy có thể vật ngã ‘Poatan’, nhưng giữ anh ta nằm dưới sàn là cả một vấn đề. Chimaev sẽ dần kiệt sức, trong khi ‘Poatan’ chỉ cần một cú đấm để kết thúc trận đấu. Hơn nữa, tôi nhận thấy một lỗ hổng kỹ thuật ở Chimaev trong trận đấu với Dricus Du Plessis; cậu ấy không biết cách kiểm soát lưng đối thủ. Trong khi đó, ‘Poatan’ lại đang cải thiện khả năng phòng thủ của mình rất nhiều cùng với Glover Teixeira. Liệu Chimaev có thể kiểm soát ‘Poatan’ trong 5 hiệp không? Tôi không nghĩ vậy. Sớm hay muộn, ‘Poatan’ cũng sẽ tung ra được một cú đấm quyết định.”
Theo Filho, Pereira cũng sẽ không phải là kèo trên nếu đối đầu với Jon Jones. “Jones là một võ sĩ kiệt xuất. Anh ta có thể thống trị đối thủ ngay trong sở trường của họ, anh ta đã vật ngã Cormier, khóa siết Belfort, hạ gục Lyoto. Tôi không rõ phong độ của anh ta hiện giờ ra sao, nhưng chắc chắn Chimaev sẽ là một trận đấu dễ thở hơn cho ‘Poatan’.”
Ký ức về 'Vị vua không ngai'
Vào tháng 1 năm 2007, Anderson Silva, người vừa giành đai UFC, đã không ngần ngại khi được hỏi liệu ông có phải là võ sĩ hạng trung vĩ đại nhất thế giới hay không.
“Theo tôi, đó là Paulo Filho,” ông trả lời.
Cần phải đặt câu trả lời này vào đúng bối cảnh. Lúc đó, Anderson đang tập luyện tại Brazilian Top Team và Filho, một trong những đai đen tài năng nhất của lò Carlson Gracie, vừa thắng cả bốn trận tại giải Pride Bushido Grand Prix. Ông đã bị chấn thương đầu gối trong trận bán kết khi hạ gục Kazuo Misaki (người đã thắng Dan Henderson ở tứ kết). Vì võ sĩ người Brazil không thể thi đấu trận chung kết, Misaki đã được trở lại và đánh bại Denis Kang để lên ngôi vô địch.
Dù không giành được chiếc đai, sau khi khuất phục Misaki, Filho đã nổi lên như một “nhà vô địch trong lòng người hâm mộ” của giải đấu khắc nghiệt nhất thế giới thời điểm đó. Đó là lý do cho câu trả lời chân thành của Silva.
Sau khi Pride kết thúc, Filho chuyển đến WEC và giành đai tại giải đấu lớn thứ hai của Mỹ, khuất phục Chael Sonnen bằng một đòn khóa tay ở hiệp hai. Thực tế, vào tháng 9 năm 2008, thời điểm Khabib Nurmagomedov có trận MMA đầu tiên, võ sĩ grappling thống trị nhất làng võ chính là vận động viên của BTT, người đang sở hữu thành tích 16-0. Ngay cả trong nội bộ BTT, nơi quy tụ những tên tuổi lừng lẫy như Antonio Rodrigo Nogueira, Ricardo Arona và Alexandre Ferreira ở đỉnh cao phong độ, Filho vẫn được coi là người có lối đánh địa chiến áp đảo nhất, đặc trưng bởi khả năng đè nén từ trên mà không bao giờ mất vị trí.
“Có Paulo đè trên người là một cơn ác mộng, một áp lực khủng khiếp. Không nghi ngờ gì, anh ấy là một trong những bạn tập khó nhằn nhất tôi từng có tại BTT trong thời gian tôi còn là nhà vô địch Pride,” Nogueira nhớ lại.
Bi kịch từ chứng nghiện ngập
Thật không may, sau khi giành đai WEC, Filho đã sa vào con đường nghiện ngập, nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ sự nghiệp của ông. Nhưng không giống như Mark Kerr nghiện thuốc giảm đau, chứng nghiện của Filho bắt nguồn từ một loại thuốc đốt mỡ chứa ephedrine có tên là Rip Fuel. Cơn nghiện ephedrine đã đẩy ông đến việc tìm kiếm thuốc ngủ theo toa. Vòng luẩn quẩn sử dụng rồi cai, với liều lượng ngày càng tăng, đã chấm dứt sự nghiệp của một trong những tài năng vĩ đại nhất mà lò Carlson Gracie từng đào tạo.
Sau khi mất đai trong trận tái đấu với Sonnen năm 2008, Filho vẫn nằm trong số những võ sĩ hàng đầu thế giới cho đến năm 2009, thậm chí còn hạ gục Melvin Manhoef trong một trận đấu lịch sử tại Dream. Nhưng sau đó, ông đã đi theo vết xe đổ của Kerr và bắt đầu thi đấu dưới xa phong độ chỉ vì tiền. Từ năm 2010 đến 2014, ông đã có 12 trận đấu, với kết quả 4 thắng, 5 thua và 3 hòa.
Năm 2018, khi đang tổ chức một loạt buổi hội thảo ở Kuwait, một võ sĩ hạng nặng bất ngờ rút lui khỏi trận đấu chính của một sự kiện địa phương. Filho đã tự mình đề nghị thay thế để đối đầu với võ sĩ người Ai Cập Mohamed Ashaf. Dù hoàn toàn không có thể trạng tốt, ông vẫn xuất sắc khuất phục đối thủ, kết thúc sự nghiệp bằng việc giành chiếc đai hạng nặng của Waman MMA.
Hợp tác cùng Arona và kế thừa di sản
Trong cuộc trò chuyện, Filho tiết lộ rằng ông sẽ sớm phẫu thuật hông để điều trị chấn thương cũ và đã có kế hoạch khởi động một dự án để mang kho tàng kiến thức của mình trở lại với công chúng.
“Arona như một người anh em. Chúng tôi luôn giúp đỡ nhau trong sự nghiệp và hiện đang cùng nhau phát triển một dự án mà tôi hy vọng sẽ sớm có thể chia sẻ,” Filho nói, đồng thời khẳng định giấc mơ của ông là tiếp nối di sản của sư phụ Carlson Gracie.
“Thầy Carlson là người đào tạo ra nhiều nhà vô địch nhất trong lịch sử môn thể thao này. Sau khi thống trị các giải đấu jiu-jitsu trong hai thập kỷ, thầy đã thành công đưa các học trò của mình sang MMA. Belfort, Minotauro, Bustamante, Arona, Allan, Sperry, Conan, tôi, Carlão, Wallid, Pederneiras, Bitetti, Parrumpinha. Tất cả đều là những võ sĩ vĩ đại và vẫn đang tiếp tục đào tạo ra các nhà vô địch ngày nay. Và chính di sản đó của thầy Carlson là điều tôi muốn tiếp nối, để giúp đỡ nền MMA của Brazil.”
