Quyết định dựng đứng hai võ sĩ khi Renato Moicano đang hoàn toàn làm chủ thế trận địa chiến trước Tom Nolan tại UFC Vegas 123 đã vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ giới chuyên môn. Các tên tuổi lớn như Henry Cejudo, Gilbert Burns và Caio Borralho đồng loạt lên tiếng về vấn đề trách nhiệm của trọng tài trong môn thể thao khắc nghiệt này.
Trong khuôn khổ sự kiện chính hạng nhẹ tại UFC Vegas 123, người hâm mộ và giới chuyên môn đã phải chứng kiến một trong những khoảnh khắc gây phẫn nộ nhất năm. Võ sĩ người Brazil Renato Moicano đã thiết lập được thế trận hoàn hảo trong hiệp đấu thứ hai trước Tom Nolan. Anh áp đảo hoàn toàn khi kiểm soát thành công vùng lưng của đối thủ, khóa chặt bằng kỹ thuật tam giác thân (body triangle), đồng thời liên tục tung ra các đòn đánh và nỗ lực tìm kiếm một pha siết cổ sau (rear-naked choke) nhằm kết liễu trận đấu.
Tuy nhiên, ngay giữa thời điểm Moicano đang khai thác tối đa lợi thế địa chiến mà anh phải vô cùng vất vả mới giành được, trọng tài kỳ cựu Dan Miragliotta lại đưa ra một quyết định can thiệp đầy khó hiểu: yêu cầu cả hai võ sĩ đứng dậy để bắt đầu lại thế đánh đứng (stand-up).
Nghịch lý của việc trao phần thưởng cho sự yếu kém
Quyết định này không chỉ bẻ gãy nhịp độ tấn công của Moicano mà còn trực tiếp thay đổi cục diện trận đấu. Tận dụng cơ hội từ "món quà" từ trên trời rơi xuống, Tom Nolan đã lật ngược thế cờ. Anh gây sát thương nặng nề cho võ sĩ người Brazil vào cuối hiệp hai, trước khi chính thức giành chiến thắng knock-out kỹ thuật (TKO) ở phút 1:28 của hiệp đấu thứ ba.
Ngay lập tức, một làn sóng phẫn nộ đã bùng nổ. Dưới góc độ của những người thực hành võ thuật, việc thiết lập và duy trì vị trí kiểm soát lưng là minh chứng tuyệt đối cho sự áp đảo về trình độ khóa siết. Cựu vô địch hai hạng cân UFC Henry Cejudo đã không giấu nổi sự bức xúc khi đặt thẳng vấn đề về hệ thống đánh giá năng lực trọng tài:
"Đến bao giờ các vị trọng tài mới phải chịu trách nhiệm thực sự cho những quyết định kiểu như thế này đây?" - Henry Cejudo đặt câu hỏi đầy gay gắt trên nền tảng mạng xã hội.
Đồng quan điểm với Cejudo, ngôi sao hạng bán trung Gilbert Burns cũng thể hiện sự ngỡ ngàng tột độ trước pha xử lý của vị trọng tài kỳ cựu. Anh thốt lên đầy thất vọng: "Trời đất ơi trọng tài làm cái quái gì vậy! Không thể nào tin nổi ông ấy lại làm thế!"
Sắc sảo và mang đậm tính chuyên môn hơn, võ sĩ Caio Borralho đã chỉ ra lỗ hổng lớn nhất trong cách điều hành của Dan Miragliotta. Theo Borralho, quyết định này vô tình cổ xúy cho những điểm yếu kỹ năng của các võ sĩ:
"Vậy là bây giờ chúng ta đang trao phần thưởng cho một gã không hề biết cách thoát khỏi vị trí bị kiểm soát lưng, và chúng ta cứ thế dựng cả hai đứng dậy sao? Đó thực sự là điều điên rồ nhất mà tôi từng chứng kiến ở UFC."
Tiền lệ nguy hiểm trong lồng bát giác
Đối với giới quan sát và những khán giả theo dõi sự phát triển của MMA, kỹ năng kiểm soát địa chiến luôn là một thước đo cốt lõi. Trong hai hiệp đấu đầu tiên, Renato Moicano đã làm đúng mọi nguyên tắc của một grappler đẳng cấp: thu hẹp khoảng cách, quật ngã, kiểm soát vị trí và tung đòn nhằm bẻ gãy ý chí đối phương. Việc trọng tài tước đi thành quả lao động chiến thuật đó chỉ vì diễn biến có vẻ "chậm lại" thực chất là một hành động can thiệp thô bạo vào diễn biến tự nhiên của trận đấu.
Nhiệm vụ của trọng tài là đảm bảo an toàn và tính tích cực thi đấu, nhưng việc giải vây cho một võ sĩ đang bị khóa chặt vùng lưng chẳng khác nào hành động tước đi cơ hội kết thúc trận đấu mười mươi của người đang chiếm ưu thế. Câu hỏi mà Henry Cejudo đặt ra về sự minh bạch và các hình thức kiểm điểm dành cho các quyết định sai lầm của trọng tài chắc chắn sẽ còn là một chủ đề nhức nhối mà giới chức cấp cao của UFC cần phải nghiêm túc xem xét lại ngay sau thảm họa điều hành tại UFC Vegas 123.
