Cuối tháng 4, đầu tháng 5, mận cherry Sơn La bắt đầu xuất hiện dày đặc trên chợ mạng và các chợ dân sinh, thu hút người tiêu dùng bởi vẻ ngoài nhỏ xinh, đỏ tím bắt mắt và hương vị giòn ngọt. Có hình dáng hao hao cherry nhập khẩu nhưng loại quả đặc sản vùng cao này lại có mức giá dễ tiếp cận hơn nhiều, khiến không ít người tò mò tìm mua.
Mận cherry là cách gọi quen thuộc của người bán dành cho một loại mận cơm có kích thước nhỏ, hình dáng tròn đều, vỏ căng bóng. Khi còn xanh, quả có màu xanh pha vàng, vị chua thanh đặc trưng. Đến khi chín, lớp vỏ chuyển dần sang màu đỏ tím hoặc đỏ sẫm, trông khá giống những trái cherry ngoại nhập. Bên trong, phần ruột có màu vàng óng, mọng nước, hạt nhỏ.
Điểm hấp dẫn của mận cherry nằm ở sự kết hợp giữa độ giòn và vị ngọt thanh. Khi ăn quả vừa chín tới, phần thịt chắc, giòn sần sật, vị ngọt chiếm ưu thế, xen lẫn chút chua nhẹ ở hậu vị. Nếu để quả chín mềm hơn, vị ngọt sẽ đậm và rõ hơn, phù hợp với những người không thích ăn trái cây quá chua.
Khác với những giống mận có kích thước lớn, thịt dày thường thấy trên thị trường, mận cherry gây ấn tượng bởi vẻ ngoài bé xinh, màu sắc đẹp mắt. Khi được xếp đầy trong những chiếc hộp nhỏ, quả mận đỏ tím nổi bật, trông chẳng khác nào một loại trái cây nhập khẩu cao cấp. Đây cũng là lý do mặt hàng này nhanh chóng được nhiều người tiêu dùng trẻ chú ý.
Mận cherry thường sinh trưởng ở khu vực núi cao, địa hình đồi dốc, có nơi nằm trên những sườn núi đá khá hiểm trở. Điều kiện canh tác không thuận lợi khiến việc chăm sóc, thu hoạch gặp nhiều khó khăn. Người trồng phải di chuyển trên những triền dốc, lựa chọn từng quả đạt độ già để hái, thậm chí có những vị trí phải leo lên cao mới tiếp cận được cây.
Trước đây, để thuận tiện cho việc vận chuyển và bảo quản, nhiều nhà vườn thường thu hoạch mận khi quả còn xanh hoặc vừa chuyển màu. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng dập nát trong quá trình đưa hàng đi xa, nhưng quả thường có vị chua rõ hơn, chưa thể hiện hết hương vị khi chín cây.
Những năm gần đây, nắm bắt thị hiếu của người tiêu dùng, một số hộ trồng đã thay đổi cách thu hái, để quả chín đỏ mới đưa ra thị trường. Mận thu hoạch ở độ chín này có màu sắc hấp dẫn, vị ngọt đậm và hương vị đặc trưng hơn. Đổi lại, quả chín mềm, dễ bị dập nên khâu đóng gói, bảo quản và vận chuyển đòi hỏi sự cẩn thận.
Đặc biệt, thời gian thu hoạch mận cherry chín đỏ khá ngắn, chỉ kéo dài khoảng nửa tháng. Đây là khoảng thời gian người tiêu dùng có cơ hội thưởng thức những trái mận đạt độ chín ngon nhất. Sau đó, khi vụ thu hoạch qua đi, nguồn hàng cũng nhanh chóng giảm, khiến loại quả này càng được nhiều người săn tìm.
Trên các chợ mạng, mận cherry thường được bán theo hộp hoặc túi từ 1-2kg. Để tạo sự khác biệt, nhiều tiểu thương không còn đổ mận thành từng đống như cách bán trái cây truyền thống mà lựa chọn đóng hộp nhựa, túi lưới hoặc xếp vào khay nhỏ.
Giá bán của mận cherry cũng là yếu tố khiến loại quả này được quan tâm. Mận cherry Sơn La có mức giá bình dân, phù hợp để mua ăn trong gia đình, dao dộng từ 20.000-40.000 đồng/kg.
Khi mua, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả căng vỏ, màu sắc tự nhiên, không bị dập nát hay có dấu hiệu thối hỏng. Mận xanh có thể để thêm một thời gian cho quả chuyển màu, nhưng nếu muốn thưởng thức vị giòn ngọt đặc trưng thì nên chọn những quả đã chín tới, vỏ chuyển đỏ nhưng phần thịt vẫn còn chắc.
Không chỉ ăn trực tiếp, mận cherry còn có thể dùng làm món dầm muối ớt, lắc đường hoặc ngâm đường làm siro giải khát. Với những quả còn xanh, vị chua thanh rất hợp khi chấm muối ớt hoặc trộn cùng gia vị. Trong khi đó, mận chín đỏ có thể thưởng thức ngay để cảm nhận vị ngọt tự nhiên và phần thịt mọng nước.
Nhỏ nhắn, có màu sắc bắt mắt và hương vị hài hòa giữa chua ngọt, mận cherry Sơn La đang trở thành một trong những loại trái cây được chú ý mỗi khi vào mùa. Dù thời gian xuất hiện trên thị trường không dài, loại quả vùng cao này vẫn đủ sức hấp dẫn người mua nhờ hương vị riêng và mức giá dễ chịu hơn nhiều so với những trái cherry nhập khẩu có hình dáng tương tự.
