Nhiều người ăn cá thường chỉ tập trung vào phần thịt mềm, ít xương, dễ ăn. Những phần như da, mắt hay đầu cá thường bị gạt sang một bên vì cảm giác ngấy hoặc thói quen từ lâu.
Nhưng điều thú vị là các cấu trúc như da, mô liên kết, sụn hay một số bộ phận quanh xương của cá lại là nơi tập trung nhiều collagen tự nhiên hơn phần thịt nạc. Collagen không phải "thần dược" giúp trẻ mãi, nhưng đây là loại protein quan trọng tham gia cấu tạo da, xương, gân và mô liên kết trong cơ thể.
Dưới đây là những bộ phận của cá thường bị bỏ phí nhưng lại có giá trị dinh dưỡng đáng chú ý.
Da cá
Da cá là phần thường xuyên bị loại bỏ đầu tiên. Nhiều người ngại lớp da vì cảm giác béo, tanh hoặc cho rằng đây chỉ là phần thừa không cần thiết.
Thực tế, da cá là một trong những nơi chứa lượng collagen đáng chú ý, đặc biệt ở các loại cá có lớp da dày. Collagen trong cá chủ yếu là collagen tuýp I – loại liên quan nhiều đến cấu trúc da, độ đàn hồi và mô liên kết. Đây cũng là lý do collagen từ cá thường được sử dụng trong nhiều sản phẩm chăm sóc da và thực phẩm bổ sung.
Tuy nhiên, cách chế biến cũng ảnh hưởng đáng kể đến giá trị dinh dưỡng. Da cá chiên ngập dầu nhiều lần có thể làm tăng lượng chất béo không cần thiết. Trong khi đó, hấp, nấu canh hoặc nướng vừa phải thường là lựa chọn phù hợp hơn.
Đầu cá
Đầu cá là phần khá nhiều người né tránh vì nhiều xương, ít thịt và hơi mất thời gian khi ăn. Trong nhiều bữa cơm gia đình, phần này thường là món ít được ưu tiên.
Nhưng đầu cá không chỉ có thịt. Khu vực quanh đầu chứa nhiều mô liên kết, sụn mềm và chất dinh dưỡng tập trung ở các phần sát xương. Một số loại cá còn chứa lượng axit béo tốt ở khu vực này, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Khi nấu canh chua, nấu lẩu hoặc hầm, những thành phần từ sụn và mô liên kết có thể hòa tan vào nước dùng, tạo độ ngọt tự nhiên và cảm giác sánh nhẹ đặc trưng.
Mắt cá
Mắt cá là bộ phận gây tranh cãi nhất trên bàn ăn. Có người thích, có người gần như không động tới vì cảm giác lạ hoặc e ngại khi nhìn thấy.
Ngoài collagen trong các mô quanh mắt, khu vực này còn chứa một số chất béo và dưỡng chất liên quan đến sức khỏe thị giác. Dù lượng không quá lớn và không nên xem như nguồn dinh dưỡng kỳ diệu, nhưng đây cũng không phải phần vô giá trị như nhiều người nghĩ.
Điều quan trọng là cần chọn nguồn cá tươi, sạch và chế biến kỹ. Chất lượng nguyên liệu luôn quyết định nhiều hơn việc cố gắng săn tìm một bộ phận riêng lẻ nào đó.
Thịt bụng cá
Phần bụng cá thường bị chê là béo, nhiều mỡ hoặc dễ gây ngấy nên không ít người chủ động bỏ qua. Với những loại cá lớn, nhiều người còn cắt bỏ phần này trước khi chế biến.
Dù không phải nơi chứa collagen cao nhất như da cá, phần bụng lại tập trung nhiều chất béo tốt và protein hơn một số vùng thịt khác. Đây là khu vực có kết cấu mềm, chứa nhiều mô liên kết và dưỡng chất hỗ trợ cơ thể duy trì cấu trúc da khỏe mạnh.
Điều cần lưu ý là nên ăn với lượng phù hợp, đặc biệt khi chế biến bằng cách chiên hoặc kho quá nhiều dầu mỡ. Ăn đa dạng các phần của cá cùng chế độ dinh dưỡng cân bằng mới là cách giúp cơ thể nhận được nhiều lợi ích hơn cho sức khỏe và làn da
