Những sân khấu mang chất liệu văn hóa từ lâu đã trở thành một “đặc sản” riêng của Anh trai vượt ngàn chông gai. Nhưng với Chương Văn hóa mang chủ đề “Đầu đội trời, chân đạp đất” tại Công diễn 4 tối 12/9, sự hào hứng của khán giả dường như được đẩy lên một nấc mới.
Ngay sau khi loạt tiết mục lên sóng, mạng xã hội xuất hiện hàng loạt thảo luận xoay quanh phần âm nhạc, dàn dựng sân khấu và cách chương trình đưa những chất liệu truyền thống vào một không gian giải trí hiện đại. Không ít khán giả bày tỏ mong muốn những sân khấu này được tái hiện tại concert, thậm chí xem Chương Văn hóa là một trong những phần trình diễn mang dấu ấn rõ nét nhất của mùa năm nay.
Chương Văn hóa của Công diễn 4 gồm những tiết mục lấy cảm hứng từ các câu chuyện, huyền thoại và loại hình nghệ thuật truyền thống Việt Nam, nhưng được kể lại bằng ngôn ngữ âm nhạc gần với thế hệ trẻ.
Ở Tích tịch tình tang, Hoàng Dũng, Hoàng Rob, Will, Thỏ Da LAB và Tùng Mint đưa khán giả bước vào không gian văn hóa của người Tày thông qua cảm hứng từ truyện Thạch Sanh. Trang phục truyền thống, điệu Then tàng bốc, múa sư tử mèo và múa bát được kết hợp trong một tổng thể sân khấu hiện đại. Tiết mục cũng mở ra cơ hội để khán giả tiếp cận nghệ thuật hát Then – loại hình đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại từ năm 2019.
Trên đất mình lại đẩy cảm xúc lên cao bằng tinh thần hào hùng lấy cảm hứng từ huyền thoại Thánh Gióng. Tiết mục kết hợp chất liệu dân ca Nam Bộ, Lý Đất Giồng và cải lương với hip-hop. Phân đoạn cải lương do Jun Phạm, Huỳnh Lập, Mew Amazing và BB Trần thể hiện trở thành một trong những điểm nhấn đáng chú ý, khi câu chuyện bảo vệ giang sơn được đặt trong một cấu trúc âm nhạc trẻ, mạnh và giàu năng lượng.
Trong khi đó, Tiếng ru cội nguồn lấy cảm hứng từ truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ. Từ lời ru mềm mại, tiết mục dần chuyển sang những nhịp điệu đương đại, để rồi kết nối câu chuyện nguồn cội với âm nhạc của thế hệ hôm nay.
Ba sân khấu có cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm rằng văn hóa truyền thống không bị đặt trong trạng thái “trưng bày”, mà được đưa trở lại đời sống bằng một hình thức mà người trẻ có thể nghe, xem, chia sẻ và bàn luận.
NSƯT thổi sáo Trần Văn Sơn chia sẻ: “Đứng chung sân khấu với các bạn nghệ sĩ trẻ hôm nay, tôi thực sự xúc động và phấn khởi. Thấy giai điệu cải lương truyền thống được hòa quyện ăn ý cùng nhịp thở sôi động, tươi mới của âm nhạc hiện đại, không khí khán phòng bùng nổ một niềm vui rất chung. Khi khoảng cách thế hệ được xóa nhòa bằng âm nhạc, những giá trị cội nguồn sẽ chạm đến trái tim người trẻ một cách tự nhiên và bền bỉ nhất.”
Nghệ sĩ guitar phím lõm Quốc Đại cũng cho rằng sự hưởng ứng của khán giả trẻ mang đến thêm niềm tin cho những người đang gìn giữ nghệ thuật dân tộc. “Nhìn thấy sự hưởng ứng cuồng nhiệt của các bạn trẻ hôm nay, tôi xúc động và có thêm niềm tin lớn. Sự đón nhận ấy là minh chứng rõ nhất cho sức sống bền bỉ của âm nhạc dân tộc. Đây chính là động lực để tôi tiếp tục cống hiến, bền bỉ mang tiếng đờn ca tài tử và làn điệu cải lương đến gần hơn nữa với công chúng trẻ.”
Điểm đáng chú ý của Chương Văn hóa còn nằm ở việc những yếu tố truyền thống không chỉ được đưa vào để tạo hiệu ứng thị giác. Phía sau Tích tịch tình tang là sự hỗ trợ từ mẹ Hoàng Dũng – người đang thực hành hát Then – cùng tốp Then “Suối Ngàn”. Với Tiếng ru cội nguồn, Hà An Huy nhận được những chia sẻ chuyên môn từ mẹ là nghệ sĩ chèo Minh Phương để hoàn thiện những line hát mang âm hưởng chèo. Còn với tiết mục Trên đất mình là quá trình các nghệ sĩ kiên trì thuyết phục nghệ nhân vùng cao để hai đầu Sư tử mèo có thể được đưa từ Bắc vào Nam, cùng với sự tham gia cố vấn của nghệ sĩ Tiêu Minh Phụng và dàn nhạc đờn ca tài tử.
Sự hưởng ứng dành cho Công diễn 4 cho thấy khán giả không chỉ sẵn sàng đón nhận những sân khấu đậm bản sắc Việt, mà thậm chí muốn được chứng kiến chúng ở quy mô lớn hơn. Phản ứng sau Chương Văn hóa của khán giả đang mong muốn được xem lại “Tích tịch tình tang”, “Trên đất mình” hay “Tiếng ru cội nguồn” trên sân khấu trực tiếp trở nên dễ hiểu.
Chương Văn hóa của Anh trai vượt ngàn chông gai 2026 chọn cách đi sâu hơn khi tìm hiểu, làm việc cùng những người thực hành di sản, sau đó tái cấu trúc chất liệu bằng tư duy của nghệ sĩ trẻ. Phản ứng của khán giả sau Công diễn 4 có lẽ là câu trả lời rõ ràng nhất cho hướng đi này.
Khi người xem không chỉ khen một sân khấu “đẹp”, mà còn muốn tìm hiểu hát Then là gì, cải lương được đưa vào hip-hop ra sao, Sư tử mèo đến từ đâu, hay thậm chí đồng loạt mong chương trình “mang nguyên Chương Văn hóa lên concert”, di sản đã bước ra khỏi phạm vi của một tiết mục biểu diễn. Nó trở thành điều khán giả muốn được nghe thêm, xem thêm và tự hào chia sẻ. Và đó có lẽ cũng là dấu ấn lớn nhất mà Chương Văn hóa để lại sau Công diễn 4 khiến văn hóa Việt không chỉ được nhìn lại, mà thực sự trở thành tâm điểm của sự hào hứng.
