Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) làm giả giấy đăng ký xe để lừa đảo
Thời gian qua, Công an phát hiện nhiều trường hợp làm giả giấy đăng ký xe để lừa đảo, hợp thức hóa xe gian hoặc xe đang thế chấp ngân hàng. Đáng chú ý, các đối tượng lợi dụng AI và công cụ chỉnh sửa hình ảnh để tạo giấy tờ giả ngày càng tinh vi, thay đổi các thông tin như chủ xe, biển số, số khung, số máy, khiến người dân khó phân biệt bằng mắt thường.
Sau đó, giấy tờ giả được sử dụng để tạo lòng tin khi mua bán xe trên Facebook, Zalo, Telegram. Các đối tượng gửi hình ảnh, video đăng ký xe cho khách, dụ đặt cọc hoặc thanh toán trước rồi nhanh chóng chiếm đoạt tiền. Người mua nếu không kiểm tra trực tiếp có thể vừa mất tiền, vừa mua phải xe không rõ nguồn gốc hoặc đang thế chấp.
Để phòng tránh, người dân không nên mua bán, đặt cọc hay chuyển tiền chỉ dựa vào hình ảnh, video giấy đăng ký xe trên mạng. Khi mua xe, cần trực tiếp kiểm tra phương tiện, đối chiếu số khung, số máy và thực hiện đầy đủ thủ tục sang tên, thu hồi đăng ký, biển số theo quy định. Nếu phát hiện giấy tờ có dấu hiệu bất thường hoặc giao dịch đáng ngờ, cần báo ngay cho cơ quan Công an để được kiểm tra, xử lý.
Dùng AI để giả mạo hình ảnh, thông báo, giấy tờ
Phòng An ninh mạng Công an Cà Mau vừa xử phạt T.Q.T. (SN 1999, xã Khánh Bình) 8,5 triệu đồng vì đăng thông tin sai sự thật trên mạng xã hội và sử dụng trái phép trang phục Công an nhân dân.
Qua kiểm tra, Công an phát hiện tài khoản Facebook “T.Q.T” đăng ảnh mặc trang phục Công an. T. thừa nhận không phải cán bộ Công an và cho biết một số hình ảnh được tạo, chỉnh sửa bằng AI nhằm “câu view, câu like”. Sau đó, người này đã gỡ nội dung và giao nộp trang phục.
Ở vụ việc khác, Công an Cà Mau khởi tố, bắt tạm giam Lưu Thị Như Băng (SN 2001, xã Phú Tân) để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Băng dùng AI tạo tin nhắn, tài liệu giả thể hiện ngân hàng đã giải ngân khoản vay để tạo lòng tin, khiến một người phụ nữ nhiều lần chuyển tiền và đưa tiền mặt. Tổng số tiền bị chiếm đoạt hơn 444 triệu đồng.
Điểm đáng lưu ý là với sự hỗ trợ của AI, kẻ gian có thể tạo hoặc chỉnh sửa hình ảnh, tin nhắn, giấy tờ, thông báo ngân hàng… với hình thức rất giống nội dung thật. Những sản phẩm này sau đó được sử dụng như một “bằng chứng” để tạo lòng tin, khiến nạn nhân tin rằng thông tin đã được cơ quan chức năng hoặc ngân hàng xác nhận.
Công an Cà Mau khuyến cáo người dân không nên chỉ dựa vào hình ảnh, tin nhắn hay video được gửi qua mạng để xác nhận một thông tin. Khi nhận thông báo liên quan đến tài khoản ngân hàng, khoản vay hoặc giao dịch tiền bạc, cần chủ động liên hệ ngân hàng qua số điện thoại, ứng dụng hoặc website chính thức để kiểm tra. Với hình ảnh, giấy tờ có dấu hiệu bất thường, cần xác minh trực tiếp với cơ quan, tổ chức có liên quan.
Lừa đảo "thu hồi hàng lỗi" để chiếm đoạt tiền
Một thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào người mua hàng trực tuyến là giả danh thương hiệu, sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển, thông báo sản phẩm vừa giao thuộc lô hàng lỗi, hàng cấm hoặc có nguy cơ gây nguy hiểm và cần thu hồi gấp.
Đáng chú ý, kẻ gian có thể nắm khá chính xác tên sản phẩm, thời điểm giao nhận và thông tin người mua. Những dữ liệu này được sử dụng để tạo lòng tin, khiến nạn nhân tưởng rằng cuộc gọi xuất phát từ đơn vị bán hàng hoặc vận chuyển.
Sau khi tạo lòng tin, đối tượng đề nghị cung cấp thông tin tài khoản để “hoàn tiền”, sau đó hướng dẫn nạn nhân chuyển sang Zalo, Facebook, Telegram. Tại đây, chúng gửi đường link, mã QR giả hoặc yêu cầu thực hiện các bước để “xác nhận hoàn tiền”, thậm chí nhập mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc chuyển trước một khoản phí.
Thủ đoạn này nguy hiểm ở chỗ người mua vừa nhận hàng nên dễ tin rằng đây là quy trình thu hồi thông thường. Tuy nhiên, việc đối tượng biết chính xác thông tin đơn hàng không đồng nghĩa với việc cuộc gọi là hợp pháp.
Để phòng tránh, người dân cần tự kiểm tra đơn hàng trên ứng dụng hoặc liên hệ cửa hàng, sàn thương mại điện tử qua kênh chính thức. Tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, quét mã QR, truy cập đường link lạ hoặc chuyển tiền theo hướng dẫn từ người gọi chưa được xác thực. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cần dừng giao dịch và lưu lại thông tin để trình báo cơ quan chức năng.
Lừa đảo chiếm quyền điện thoại từ tin nhắn Zalo
Kẻ gian phát tán các đường link giả mạo dưới nhiều hình thức như bình chọn, tặng quà, hoàn tiền đơn hàng, cập nhật dịch vụ công… rồi dụ người dùng truy cập, nhập thông tin hoặc cung cấp mã OTP. Khi chiếm được tài khoản Zalo, chúng đọc lịch sử trò chuyện, tìm hiểu các mối quan hệ và giả danh chính chủ để nhắn tin vay hoặc nhờ chuyển tiền.
Để tăng độ tin cậy, đối tượng có thể lấy lý do đang họp, cần tiền gấp hoặc chuyển khoản cho đối tác, tạo tâm lý cấp bách khiến người nhận tin dễ mất cảnh giác. Một số trường hợp còn kết hợp tài khoản giả mạo, AI, deepfake hoặc giả giọng nói để tăng tính thuyết phục.
Công an khuyến cáo người dân không truy cập link lạ, không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai. Khi nhận tin nhắn vay hoặc nhờ chuyển tiền từ người quen, cần gọi trực tiếp qua số điện thoại để xác minh. Người dùng cũng nên bật xác thực hai lớp và không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các file APK được gửi qua mạng.
Lừa đảo bằng tin nhắn điểm thưởng ngân hàng
Kẻ gian mạo danh ngân hàng, gửi SMS thông báo khách hàng có nhiều điểm thưởng tích lũy, điểm sắp hết hạn hoặc chương trình đổi quà sắp kết thúc. Tin nhắn thường sử dụng tên thương hiệu, cách trình bày tương tự thông báo chính thức và kèm đường link, tạo tâm lý “sắp hết hạn” để người nhận nhanh chóng làm theo.
Khi truy cập đường link, nạn nhân có thể được đưa đến website giả mạo có giao diện gần giống ngân hàng. Tại đây, kẻ gian yêu cầu nhập tên đăng nhập, mật khẩu, thông tin thẻ, mã CVV/CVC hoặc mã OTP với lý do xác minh tài khoản hay hoàn tất thủ tục đổi điểm. Những dữ liệu này có thể bị sử dụng để đăng nhập, thực hiện giao dịch trái phép và chiếm đoạt tiền.
Thủ đoạn này nguy hiểm ở chỗ tin nhắn có thể hiển thị tên ngân hàng quen thuộc, khiến người nhận dễ mất cảnh giác. Tuy nhiên, ngân hàng không yêu cầu khách hàng cung cấp mật khẩu hay mã OTP qua các đường link không được xác thực.
Người dân cần cảnh giác với những nội dung như “điểm thưởng sắp hết hạn”, “nhận quà ngay”, “ưu đãi cuối cùng”. Khi nhận thông báo, nên tự mở ứng dụng ngân hàng hoặc truy cập website chính thức để kiểm tra, không bấm vào đường link trong tin nhắn. Tuyệt đối không cung cấp thông tin đăng nhập, số thẻ, CVV/CVC và OTP. Nếu đã lỡ nhập thông tin hoặc phát hiện giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản, ngăn chặn giao dịch và trình báo cơ quan Công an.
