Với xu hướng săn tìm các loại cây cảnh vốn là cây ăn quả để trang hoàng không gian sống, những năm gần đây, thị trường đã tung ra nhiều sản phẩm vừa đẹp vừa mang nhiều ý nghĩa phong thuỷ như lựu, cóc, me, nho,... Trong số đó phải kể tới cây chanh đào bonsai, đã trở thành “hiện tượng” trong giới chơi cây, được nhiều người tìm kiếm.
Chanh đào có tên khoa học là Citrus limonia, một loại cây thuộc họ Cam (Rutaceae), chúng được trồng phổ biến ở Trung Quốc, Lào, Campuchia và Việt Nam. Cây giống chanh đào có khả năng sinh trưởng phát triển mạnh, không kén đất nên kỹ thuật trồng cây chanh đào cũng khá đơn giản.
Cây chanh đào được trồng nhiều trong tự nhiên
Chanh đào thuộc dạng cây nhỡ, là một loại cây ăn quả lâu năm, trên cây có nhiều gai nhọn. Lá đơn, mọc so le, hình trái xoan, phiến lá có màu xanh đậm, khi vò có mùi thơm của tinh dầu. Hoa mọc đơn độc hoặc mọc thành chùm ít ở nách lá, hoa có màu trắng hoặc hơi ánh tím.
Quả hình cầu, thường to hơn quả chanh thường, vỏ quả mỏng, ruột bên trong có màu hồng đào nên còn gọi là chanh ruột hồng. Nếu chăm sóc tốt, thông thường chỉ sau 1 năm trồng là chanh đào bắt đầu cho trái và có thể thu hoạch. Đây không chỉ là một loại dược liệu tốt cho sức khỏe mà còn là loại cây trồng đem lại kinh tế cao.
Từ xa xưa, cây chanh đã được xem là một trong những loại cây mang lại nhiều may mắn và tài lộc trong phong thủy. Với vẻ ngoài tươi tắn, tràn đầy sức sống cùng hương thơm dịu nhẹ, cây chanh không chỉ là một loại cây ăn quả mà còn là một biểu tượng của sự giàu có, thịnh vượng và may mắn.
Quả chanh đào đẹp, mang ý nghĩa phong thủy, tượng trưng cho tài lộc dồi dào
Những năm gần đây, chanh đào được trồng như một loại cây cảnh có trong sân vườn, với các kiểu thiết kế độc đáo. Dưới bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, chanh đào bonsai lên chậu có dáng thế đẹp mắt, được bán ra thị trường với nhiều mức giá khác nhau. Nhiều chậu chanh đào bonsai mini phù hợp trưng trong không gian nhỏ, ở ban công hay trên bàn làm việc có giá chỉ từ 100.000 đồng. Có những cây giá lên tới vài chục triệu đồng được khách đến tận vườn "chốt đơn".
Ngoài chanh đào thuần, các nhà vườn còn ghép trên gốc cần thăng hoặc gốc bưởi, tạo ra những siêu phẩm bonsai độc lạ mang giá trị lớn. Có nghệ nhân sở hữu cả vườn chanh đào bonsai ghép trên thân cây cần thăng với những chậu bonsai đẹp mắt để tung ra thị trường. Trong đó có cây dáng thế đẹp, giá vài chục triệu đồng.
Những chậu chanh đào bonsai đẹp mắt, được khách “chốt đơn” ngay tại vườn
Theo các nghệ nhân, cần thăng và chanh đào là 2 loại cây có đặc tính sinh trưởng giống nhau. Cây cần thăng là loài cây gỗ lớn, sống trong tự nhiên có thể cao tới 20 - 25m nên khi ghép vào các mắt chanh đào sẽ hợp và sinh trưởng tốt.
Việc ghép chỉ cần học qua là có thể làm được nhưng muốn ghép được một cây có thế, tán đẹp như ý thì phải có năng khiếu và tay nghề. Bên cạnh đó, khi ghép xong, người trồng phải thường xuyên tỉa tót, chăm sóc, bởi cành cần thăng phát triển rất nhanh, cành sẽ đâm tua tủa ra các hướng làm mất thế cây, mọc chen vào cành chanh đào.
Với giống bonsai chanh đào lai tạo tứ quý, theo các nhà vườn, trung bình cần ít nhất từ 4-5 năm để trồng, chăm sóc và lên chậu cho cây thì mới có dáng đẹp. Mỗi cây đều ra quả 4 mùa nên được gọi là chanh phú quý, hay chanh 4 mùa. Được biết, so với các giống chanh thông thường, chanh phú quý có ưu điểm trái to, căng mọng, khi chín quả vàng ươm, mùi thơm đặc biệt dễ chịu.
Những chậu bonsai được trồng trong chậu lớn, có giá hàng chục triệu đồng vẫn được săn đón
Nhiều tác phẩm chanh đào bonsai có nhiều dáng khác nhau như thác đổ, dáng trực… với đường nét mềm mại, uyển chuyển. Những cây có tuổi đời lớn thường được lên chậu bonsai, cây nhỏ hơn được trồng vào các bình gốm, có giá lên tới hàng chục triệu đồng.
Các nghệ nhân chia sẻ, để chanh có cả quả chín vàng, quả xanh, hoa và lá, phải tính thời điểm tỉa cành, rẽ lá. Đợt quả đầu tiên ra vào tháng 2 âm lịch và sẽ chín vàng sau 8 tháng. Giữa năm là lúc cây chanh bonsai cho ra đợt quả thứ hai, khi xuất bán quả vẫn còn xanh. Cây chanh chỉ cần được tưới nước, bón phân vi sinh định kỳ là tiếp tục sinh trưởng, cho quả dùng quanh năm.
