Cà phê là loại đồ uống quen thuộc với người Việt. Nó có tác dụng giúp con người cảm thấy tỉnh táo, tập trung hơn trong công việc. Ngoài ra, loại đồ uống này được ghi nhận có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, suy giảm nhận thức cùng một số bệnh mạn tính khác. Gần đây, các nhà khoa học cũng nghiên cứu về tác động của cá phê đối với quá trình lão hóa sinh học (hay có thể hiểu là cách cơ thể già đi ở cấp độ tế bào).
Việc đánh giá độ dài telomere - các đoạn ADN nằm ở hai đầu nhiễm sắc thể có vai trò bảo vệ tế bào để tính tuổi sinh học. Tolomere càng dài được xem là dấu hiệu tế bào trẻ hơn. Trong khi đó, tolemere ngắn hơn có liên quan đến nguy cơ cao sa sút trí tuệ, bệnh tim mạch, ugn thư.
Nghiên cứu của Đại học King’s College London phối hợp các viện nghiên cứu tại Na Uy và Anh thực hiện được đăng tải trên tạp chí BMJ Mental Health, sử dụng dữ liệu thu thập trên 436 người mắc rối loạn tâm thần nặng trong giai đoạn 2007-2018. Những người tham gia này được chia thành 4 nhóm dựa trên lượng cà phê tiêu thụ mỗi ngày: Một nhóm không uống cà phê; một nhóm uống 1-2 tách/ngày; một nhóm uống 3-4 tách/ngày; một nhóm uống hơn 5 tách/ngày. Sau đó, các nhà nghiên cứu lấy mẫu máu của những người tham gia để đo độ dài telomere.
Kết quả cho thấy, những người uống 3-4 tách cà phê/ngày có độ dài telomere dài hơn rõ rệt so với nhóm không uống. Ước tính số tuổi sinh học của họ trẻ hơn khoảng 5 tuổi.
Tuy nhiên, lợi ích này sẽ giảm dần ở nhóm uống nhiều cà phê hơn.
Các tác giả của nghiên cứu này nhấn mạnh, kết quả nêu trên chưa thể khẳng định việc cà phê có thể trực tiếp làm chậm lão hóa. Nó chỉ có thấy mối liên hệ giữa việc uống cà phê điều độ và quá trình lão hóa chậm hơn.
Các chuyên gia cho rằng hàm lượng polyphenol - nhóm chất chống oxy hóa và chống viêm tự nhiên có trong cà phê có liên quan đến lợi ích tiềm năng của loại đồ uống này. Polyphenol giúp chống viêm, hạn chế stress oxy hóa làm tổn thương tế bào - một trong những nguyên nhân thúc đẩy lão hóa.
Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng ghi nhận có sự liên quan giữa nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch thấp hơn và việc uống cà phê ở mức vừa phải. Các bệnh mạn tính chính là yếu tố khiến tuổi sinh học của con người tăng nhanh hơn.
Cà phê mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng uống quá nhiều lại gây ra các tác dụng phụ như tim đập nhanh, tăng huyết áp, lo âu, buồn nôn, rối loạn giấc ngủ. Tiêu thụ nhiều hơn 4 tách cà phê mỗi ngày làm giảm lợi ích của loại đồ uống này đối với tuổi sinh học. Nguyên nhân có thể là do caffein trong cà phê làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Một số người dù chỉ dùng một lượng nhỏ caffein cũng gặp phải tình trạng mất ngủ, ngủ không sâu. Trong khi đó, giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với sức khỏe não bộ của con người. Lee Ryan, Giáo sư tâm lý học và Giám đốc Phòng thí nghiệm Nhận thức và Hình ảnh thần kinh, Đại học Arizona, Mỹ, khuyến cáo mọi người không nên tiêu thụ caffein theo cách làm ảnh hưởng đến việc nghỉ ngơi.
Theo khuyến cáo của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), người trưởng thành có thể tiêu thụ khoảng 400mg caffein/ngày, tương đương khoảng 4 tách cà phê dung tích 240ml.
