Kali – dưỡng chất hỗ trợ bảo vệ chức năng thận
Thận có nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất thải và duy trì cân bằng nước, điện giải trong cơ thể. Để cơ quan này hoạt động hiệu quả, chế độ ăn uống lành mạnh đóng vai trò rất quan trọng.
Theo bác sĩ chuyên khoa thận Lauren Ring thuộc Hệ thống Y tế Đại học Washington (UW Medicine, Mỹ), việc kiểm soát các bệnh lý mạn tính thông qua dinh dưỡng hợp lý là một trong những cách hiệu quả để giảm nguy cơ mắc bệnh thận. Trong đó, kali là khoáng chất được đánh giá có nhiều lợi ích đối với sức khỏe thận nếu được bổ sung đúng cách.
Các chuyên gia khuyến khích mọi người ưu tiên nguồn kali tự nhiên từ thực phẩm như khoai tây, bơ, cà chua, chuối, các loại đậu, rau lá xanh và nhiều loại trái cây, rau củ khác thay vì tự ý sử dụng thực phẩm bổ sung.
Ba lợi ích nổi bật của kali đối với sức khỏe thận
Hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Một trong những lợi ích được ghi nhận rõ nhất của kali là góp phần duy trì huyết áp ở mức khỏe mạnh. Chuyên gia dinh dưỡng về thận Jen Hernandez (Mỹ) cho biết chế độ ăn giàu kali có thể hỗ trợ hạ huyết áp ở những người bị tăng huyết áp.
Điều này đặc biệt quan trọng bởi tăng huyết áp là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn. Khi huyết áp tăng cao kéo dài, các mạch máu nhỏ trong thận bị tổn thương, làm giảm khả năng lọc chất thải và dịch dư thừa. Dịch tích tụ trong cơ thể lại khiến huyết áp tăng thêm, tạo thành vòng luẩn quẩn gây hại cho thận.
Theo bác sĩ Ring, người trưởng thành nên duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg, lý tưởng khoảng 120/80 mmHg để góp phần bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Giảm nguy cơ mắc bệnh thận mạn ở người khỏe mạnh
Nhiều nghiên cứu cho thấy lượng kali tiêu thụ đầy đủ có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn thấp hơn.
Một nghiên cứu quan sát trên hơn 300.000 người trưởng thành không mắc bệnh thận cho thấy nhóm tiêu thụ nhiều kali nhất có nguy cơ mắc bệnh thận mạn thấp hơn khoảng 20% so với nhóm tiêu thụ ít kali.
Các nhà nghiên cứu cho rằng chế độ ăn giàu rau củ và trái cây không chỉ giúp tăng lượng kali mà còn cung cấp chất xơ, chất chống oxy hóa và nhiều vi chất khác, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch cũng như chức năng thận.
Hỗ trợ phòng ngừa sỏi thận
Bổ sung kali từ thực phẩm cũng có thể giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận.
Một số nghiên cứu cho thấy kali citrat, khi được bác sĩ chỉ định sử dụng, có khả năng làm tăng nồng độ citrat trong nước tiểu. Citrat giúp hạn chế sự kết tinh của canxi oxalat và canxi phosphat – hai thành phần phổ biến tạo nên sỏi thận.
Ngoài ra, chế độ ăn giàu rau củ quả còn giúp cơ thể cân bằng môi trường nước tiểu, từ đó góp phần giảm nguy cơ tạo sỏi trong thời gian dài.
Không phải ai cũng nên tăng lượng kali
Dù kali mang lại nhiều lợi ích, các chuyên gia lưu ý người mắc bệnh thận mạn không nên tự ý tăng hoặc giảm lượng kali trong khẩu phần ăn.
Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể không đào thải được lượng kali dư thừa, dẫn đến tăng kali máu. Tình trạng này có thể gây rối loạn nhịp tim và nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát.
Vì vậy, người đã được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn hoặc đang điều trị các bệnh lý liên quan đến thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc sử dụng thực phẩm bổ sung chứa kali.
Kết luận
Đối với người khỏe mạnh, bổ sung kali thông qua chế độ ăn đa dạng với nhiều rau củ, trái cây và các loại đậu có thể góp phần duy trì huyết áp ổn định, giảm nguy cơ mắc bệnh thận mạn và hỗ trợ phòng ngừa sỏi thận. Tuy nhiên, kali không phải càng nhiều càng tốt. Những người mắc bệnh thận cần được tư vấn cụ thể để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình điều trị.
