Các nhà khoa học tại Đại học Stanford sử dụng trí tuệ nhân tạo để tìm ra một peptide tự nhiên mang tên BRP, có khả năng ức chế cảm giác thèm ăn và thúc đẩy giảm mỡ trong thí nghiệm trên động vật. Đáng chú ý, kết quả ban đầu cho thấy phân tử này có thể hạn chế tình trạng mất cơ – một trong những thách thức khi điều trị béo phì.
Kiểm soát cảm giác đói là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình giảm cân. Tuy nhiên, giảm trọng lượng cơ thể không đồng nghĩa với việc chỉ giảm mỡ. Nếu khối cơ suy giảm đáng kể, người giảm cân có thể đối mặt với tình trạng yếu sức, giảm khả năng vận động và ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa.
Một nghiên cứu của Đại học Stanford (Mỹ) đang mở ra hướng tiếp cận mới cho vấn đề này. Bằng cách kết hợp trí tuệ nhân tạo với nghiên cứu sinh học, nhóm khoa học đã phát hiện một phân tử tự nhiên có khả năng tác động đến cơ chế điều khiển cảm giác thèm ăn trong não.
AI giúp tìm ra peptide BRP từ hàng trăm phân tử tiềm năng
Phân tử mới được đặt tên là BRP, viết tắt của BRINP2-related peptide. Đây là một peptide nhỏ được tạo thành từ các axit amin, có nguồn gốc từ một protein tiền hormone tự nhiên trong cơ thể.
Thay vì thử nghiệm ngẫu nhiên từng hợp chất, nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp tính toán kết hợp trí tuệ nhân tạo để dự đoán những đoạn peptide có thể được tạo ra trong quá trình xử lý protein và có hoạt tính sinh học.
Sau quá trình sàng lọc, BRP nổi bật nhờ khả năng kích hoạt mạnh hoạt động của tế bào thần kinh trong phòng thí nghiệm. Các nhà khoa học tiếp tục kiểm tra phân tử này trên động vật để đánh giá khả năng kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ.
Giảm cảm giác thèm ăn mà không làm mất cơ đáng kể
Trong các thí nghiệm trên chuột và lợn mini, BRP được đưa vào cơ thể bằng đường tiêm trước bữa ăn. Những động vật được sử dụng peptide này tiêu thụ ít thức ăn hơn so với nhóm đối chứng.
Khi tiếp tục thử nghiệm trên chuột béo phì, nhóm nghiên cứu ghi nhận trọng lượng cơ thể giảm sau quá trình can thiệp. Đáng chú ý, phần lớn mức giảm đến từ mô mỡ, trong khi khối cơ được duy trì tốt hơn.
Các nhà khoa học cũng ghi nhận một số cải thiện về khả năng dung nạp glucose và đáp ứng insulin ở chuột được điều trị.
Đây là điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với lĩnh vực thể hình và kiểm soát cân nặng. Trong quá trình giảm mỡ, duy trì khối cơ là mục tiêu quan trọng không kém việc giảm trọng lượng cơ thể. Khối cơ góp phần duy trì sức mạnh, khả năng vận động và chức năng chuyển hóa.
BRP hoạt động khác với thuốc giảm cân hiện nay
Điểm đáng chú ý là BRP dường như tác động chủ yếu đến vùng dưới đồi – khu vực trong não tham gia điều hòa cảm giác đói, chuyển hóa và cân bằng năng lượng.
Cơ chế này khác với semaglutide, hoạt chất có trong các thuốc như Ozempic. Semaglutide tác động lên thụ thể GLP-1, xuất hiện ở nhiều cơ quan như não, đường tiêu hóa và tuyến tụy. Trong khi đó, BRP kích hoạt một hệ thống tín hiệu thần kinh khác, mở ra khả năng kiểm soát cảm giác thèm ăn theo hướng chuyên biệt hơn.
Trong các thử nghiệm trên động vật, nhóm nghiên cứu không ghi nhận một số phản ứng thường được quan tâm khi sử dụng thuốc giảm cân, chẳng hạn các biểu hiện liên quan đến buồn nôn, thay đổi hoạt động tiêu hóa hoặc suy giảm khối cơ đáng kể.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa BRP chắc chắn không gây tác dụng phụ. Độ an toàn của phân tử vẫn cần được đánh giá trong các thử nghiệm chuyên sâu.
Chưa thể xem BRP là giải pháp giảm cân cho con người
Nhóm nghiên cứu còn phải xác định chính xác thụ thể mà BRP tương tác, tìm cách kéo dài thời gian hoạt động của peptide trong cơ thể và đánh giá độ an toàn trước khi có thể phát triển thành phương pháp điều trị.
Đối với người muốn giảm mỡ và duy trì cơ bắp, những nguyên tắc đã được chứng minh vẫn là ưu tiên: duy trì tập luyện kháng lực, ăn đủ protein, kiểm soát mức năng lượng nạp vào và ngủ đủ giấc. Không nên tìm mua hoặc sử dụng các sản phẩm quảng cáo chứa BRP khi chưa có bằng chứng lâm sàng và hướng dẫn y khoa.
Phát hiện của Stanford mang đến một hướng nghiên cứu đầy triển vọng: trong tương lai, các phương pháp kiểm soát cảm giác thèm ăn có thể không chỉ tập trung vào giảm cân mà còn hướng đến mục tiêu quan trọng hơn – giảm mỡ nhưng bảo toàn cơ bắp và sức khỏe chuyển hóa.
