Dưới góc độ khoa học, hiện tượng này hoàn toàn có lý do rõ ràng.
1. Do hiện tượng tích điện (Ma sát sinh ra tĩnh điện)
Khi quạt hoạt động, cánh quạt chém vào không khí với tốc độ cao. Sự cọ xát liên tục này sinh ra hiện tượng tĩnh điện trên bề mặt cánh quạt và lồng quạt.
Lực tĩnh điện này biến cánh quạt thành một chiếc "nam châm" cực mạnh, sẵn sàng hút tất cả các hạt bụi nhỏ, vi khuẩn, nấm mốc hay lông thú cưng đang lơ lửng trong không khí bám chặt vào bề mặt.
2. Sự "hút nhau" giữa các điện tích trái dấu
Không chỉ cánh quạt bị tích điện, các hạt bụi lơ lửng trong không khí bản thân chúng cũng mang điện tích. Việc cánh quạt ma sát với phân tử không khí làm mất đi các electron, khiến bề mặt quạt và hạt bụi mang điện tích trái dấu. Theo quy luật vật lý, các điện tích trái dấu sẽ hút nhau, khiến bụi bẩn bám dính cực kỳ chắc chắn vào mép cánh quạt và lồng bảo vệ.
3. Còn điều hòa thì sao?
Tương tự như quạt, điều hòa cũng là thiết bị dễ bám bụi bậc nhất. Cơ chế của điều hòa là liên tục hút không khí trong phòng vào, đi qua dàn lạnh và lưới lọc rồi thổi ra ngoài. Trong quá trình tuần hoàn này, bụi bẩn, nấm mốc sẽ bị giữ lại ở lưới lọc và quạt gió dàn lạnh.
Bụi bám trên quạt nguy hiểm như thế nào?
Việc để quạt hoặc điều hòa bám bụi dày đặc không chỉ làm giảm sức gió, gây tốn điện mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe:
-
Phát tán mầm bệnh: Bụi bám trên cánh quạt khi quay sẽ bị thổi ngược lại vào không gian phòng.
-
Nguy cơ hô hấp: Hít phải luồng gió chứa bụi mịn và nấm mốc dễ dẫn đến viêm mũi dị ứng, ho, viêm phế quản, đặc biệt nguy hiểm cho trẻ nhỏ và người già.
Mẹo nhỏ: Hãy vệ sinh cánh quạt và lồng quạt định kỳ 2–3 tuần/lần. Sau khi rửa sạch và lau khô, bạn có thể thoa một lớp mỏng nước rửa chén hoặc nước xả vải lên cánh quạt, cách này sẽ giúp giảm bớt lực tĩnh điện và hạn chế bụi bám đáng kể!
