Có những người đi để chinh phục. Có những người đi để khám phá. Và cũng có những người đi để trở về.Có những người đi để chinh phục. Có những người đi để khám phá. Và cũng có những người đi để trở về.
Với TS Tống Ngọc Thanh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Nước và Môi trường Việt Nam, nguyên Tổng Giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), mỗi chuyến đi hôm nay là sự tiếp nối của một hành trình đã bắt đầu từ hơn ba mươi năm trước, khi ông còn là một kỹ sư địa chất trẻ rong ruổi khắp núi rừng, cao nguyên, biên giới và hải đảo để tìm kiếm nguồn nước, điều tra địa chất và nghiên cứu tài nguyên thiên nhiên.
Nếu ngày ấy những chuyến đi gắn với nhiệm vụ chuyên môn, với những bản đồ địa chất, những mũi khoan, những dòng sông ngầm và những cánh rừng nguyên sinh, thì hôm nay, trên chiếc mô tô mang đậm phong cách cổ điển, ông lại đi với một tâm thế khác: chậm hơn, bình yên hơn và nhiều cảm xúc hơn.
Ông cười khi chia sẻ: “Có lẽ tôi vốn là người yêu thiên nhiên nên cả cuộc đời cứ gắn với những chuyến đi. Hồi trẻ, công việc quá nhiều, đi nhưng ít có thời gian để ngắm nhìn. Bây giờ khi đã nghỉ hưu, có điều kiện hơn, tôi muốn trở lại những nơi mình từng đến, để thấy đất nước đã đổi thay như thế nào.”
Đó không còn là những chuyến khảo sát đầy áp lực. Đó là hành trình của một người từng hiểu từng dòng nước, từng tầng địa chất, nay ngồi trên chiếc mô tô, thong thả cảm nhận từng con đèo, từng cánh rừng, từng ngôi làng nhỏ và cả sự chuyển mình của quê hương.
Một thanh xuân trên những cung đường
Những người từng làm trong ngành địa chất đều hiểu rằng công việc ấy chưa bao giờ nhẹ nhàng.
Từ miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Trường Sơn đến đồng bằng sông Cửu Long, đâu có nguồn nước, đâu có khoáng sản, đâu có những vùng đất cần khảo sát, ở đó có dấu chân của những người làm nghề.
TS Tống Ngọc Thanh cũng thuộc lớp cán bộ ấy.
Ông từng trải qua những tháng ngày ngủ rừng, lội suối, băng qua những vùng chưa có đường, nhiều ngày không liên lạc với gia đình. Đổi lại là những phát hiện khoa học, những quy hoạch nguồn nước phục vụ phát triển đất nước và những dữ liệu quý giá cho nhiều thế hệ sau.
Có lẽ chính những năm tháng ấy đã tạo nên tình yêu đặc biệt của ông với thiên nhiên.
Không phải ngẫu nhiên mà sau khi nghỉ công tác quản lý, thay vì chọn cuộc sống an nhàn, ông lại tìm đến mô tô.
Người đàn ông của những cung đường
Bạn bè trong giới biker đều biết TS Tống Ngọc Thanh là một người mê xe theo đúng nghĩa.
Ông yêu những chiếc mô tô mang phong cách cổ điển của Triumph, thích cảm giác chậm rãi trên những cung đường ven biển, những con đèo quanh co hay những vùng biên cương của Tổ quốc.
Từ cực Đông Sa Vĩ, Móng Cái, những cung đường Tây Bắc, cao nguyên Lâm Đồng cho đến các tỉnh miền Trung và miền Nam, dấu bánh xe của ông ngày càng xuất hiện nhiều hơn.
Ông là thành viên quen thuộc của các cộng đồng mô tô như Triumph, SCMC cùng nhiều câu lạc bộ touring trên cả nước.
Điều thú vị là trong những chuyến đi ấy, khoảng cách tuổi tác dường như không còn tồn tại. Ông thường đồng hành với những biker trẻ, cùng chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng lái xe an toàn, kể những câu chuyện về địa chất, về nguồn nước, về những vùng đất mà nhiều bạn trẻ lần đầu đặt chân tới. Có người gọi vui ông là “nhà địa chất trên yên xe”.
Đi để thấy đất nước đổi thay
Điều khiến nhiều người ấn tượng không nằm ở số kilomet ông đã đi, mà là cách ông nhìn mỗi vùng đất.
Đứng trước cột mốc Sa Vĩ – nơi địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc, ông không chỉ nhìn thấy một điểm check-in nổi tiếng.
Ông nhìn thấy sự đổi thay của vùng đất biên cương sau hàng chục năm.
Ông nhớ những con đường đất năm nào, những khu dân cư thưa thớt, rồi so sánh với hệ thống hạ tầng hiện đại hôm nay.
Mỗi chuyến đi giống như một cuộc đối thoại giữa ký ức và hiện tại.
Là người nhiều năm quy hoạch tài nguyên nước quốc gia, ông đặc biệt quan tâm đến sự thay đổi của sông ngòi, hồ chứa, rừng đầu nguồn, các vùng ven biển và hệ sinh thái tự nhiên.
Có những nơi từng khảo sát khi còn rất trẻ, nay quay lại, ông lặng người trước sự phát triển mạnh mẽ của địa phương. Nhưng cũng có những nơi khiến ông trăn trở trước những áp lực về môi trường và tài nguyên nước.
Một cách sống tích cực sau tuổi nghỉ hưu
Bên cạnh công việc tại Hội Nước và Môi trường Việt Nam, TS Tống Ngọc Thanh vẫn duy trì nhiều hoạt động thể thao như golf, du lịch khám phá và các chương trình kết nối cộng đồng.
Ông quan niệm rằng nghỉ hưu không có nghĩa là dừng lại. Đó chỉ là bắt đầu một chương mới của cuộc sống. Một chương mà con người có nhiều thời gian hơn để sống với những đam mê từng phải gác lại.
Có lẽ vì thế, hình ảnh vị tiến sĩ, nguyên lãnh đạo một đơn vị khoa học lớn của quốc gia xuất hiện trên chiếc mô tô giữa núi rừng hay bên bờ biển luôn mang đến nhiều cảm hứng. Không phải để thể hiện sự khác biệt.
Mà để nhắc rằng tuổi tác chưa bao giờ là giới hạn của những người còn giữ trong mình khát vọng khám phá.
Từ nhà khoa học đến người kể chuyện bằng những cung đường
Có người lưu giữ tuổi trẻ bằng những bức ảnh. Có người lưu giữ bằng những cuốn nhật ký. Còn TS Tống Ngọc Thanh lưu giữ bằng những cung đường.
Mỗi chuyến đi đều gắn với một miền ký ức, một câu chuyện về thiên nhiên, về nguồn nước, về con người và sự phát triển của đất nước.
Có lẽ đó cũng là vẻ đẹp đặc biệt của một “tay phượt” từng là chuyên gia địa chất. Ông không chỉ đi để ngắm cảnh.
Ông đi bằng ký ức của người từng góp phần tìm nguồn nước cho đất nước, bằng tình yêu thiên nhiên của một nhà khoa học và bằng trái tim của một người luôn tin rằng: mỗi cung đường đẹp nhất không nằm ở điểm đến, mà ở những giá trị mình cảm nhận được trên suốt hành trình.
Hoàng Triều.
