Sử quân tử thường được biết đến như một loài cây leo có hoa đẹp, sai hoa và tỏa hương thơm. Nhưng phía sau vẻ ngoài ấy còn có nhiều công dụng khiến loài cây này được yêu thích trong sân vườn và không gian sống.
Cây có giá trị trong y học cổ truyền
Đây là công dụng ít được chú ý khi nói về sử quân tử. Hạt của cây, thường được gọi là sử quân tử, từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền ở một số nước châu Á, trong đó có Việt Nam.
Theo tài liệu y học cổ truyền, hạt sử quân tử được sử dụng với mục đích hỗ trợ điều trị một số vấn đề liên quan đến ký sinh trùng đường ruột, đặc biệt là giun sán. Tuy nhiên, đây là giá trị dược liệu của cây chứ không có nghĩa cứ trồng cây trong nhà là có tác dụng chữa bệnh.
Đặc biệt, không nên tự ý dùng hạt hoặc các bộ phận của cây làm thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng. Liều lượng, cách dùng và đối tượng sử dụng cần được đánh giá phù hợp. Giá trị dược liệu không đồng nghĩa với việc cây có thể thay thế thuốc điều trị hiện đại.
Làm đẹp không gian bằng những chùm hoa nổi bật
Điểm dễ nhận thấy nhất ở sử quân tử là khả năng tạo điểm nhấn cho không gian. Cây có dạng dây leo, những chùm hoa mọc dày với màu sắc thay đổi theo giai đoạn nở, tạo cảm giác mềm mại nhưng vẫn rất nổi bật.
Nếu có giàn leo, hàng rào, ban công hoặc khoảng sân phù hợp, sử quân tử có thể phát triển thành một mảng xanh phủ rộng. Khi vào mùa hoa, những chùm hoa chen giữa tán lá khiến góc nhà trở nên sinh động hơn hẳn.
Đây cũng là lý do sử quân tử thường được lựa chọn cho những không gian cần cây vừa xanh vừa có hoa. Tuy nhiên, cây cần ánh sáng tốt và chỗ thông thoáng nên không nên hiểu "trồng trong nhà" theo nghĩa đặt cây ở một góc phòng kín, thiếu nắng.
Tạo hương thơm tự nhiên cho khu vực trồng cây
Hoa sử quân tử có mùi thơm khá đặc trưng, nhất là khi hoa nở nhiều. Hương thơm này có thể trở thành một điểm cộng lớn nếu cây được bố trí ở sân, hiên, ban công hoặc khu vực sinh hoạt ngoài trời.
So với việc sử dụng các sản phẩm tạo mùi nhân tạo, một giàn sử quân tử có thể mang đến cảm giác tự nhiên hơn. Khi cây nở rộ, hương hoa hòa cùng không khí ngoài trời tạo nên một không gian dễ chịu, đặc biệt vào những thời điểm mát mẻ.
Tuy vậy, mức độ cảm nhận hương thơm phụ thuộc vào thời tiết, số lượng hoa và vị trí trồng. Nếu đặt cây quá sát khu vực ngủ nghỉ hoặc nơi ít thông thoáng, mùi hoa đậm có thể không phù hợp với tất cả mọi người.
Tạo mảng xanh, che nắng cho không gian
Là cây dây leo phát triển khỏe trong điều kiện thích hợp, sử quân tử còn có thể được tận dụng để tạo mảng xanh cho ban công, sân hoặc giàn trước nhà. Khi tán cây phát triển đủ dày, nó giúp khu vực này có cảm giác mát mắt và gần gũi với thiên nhiên hơn.
Một giàn cây được bố trí hợp lý cũng có thể hỗ trợ che bớt ánh nắng trực tiếp cho một phần không gian. Đây là công dụng thực tế hơn nhiều so với việc chỉ xem sử quân tử như cây cảnh để ngắm hoa.
Nhưng muốn cây phát huy ưu điểm này, người trồng phải có giàn hoặc điểm tựa chắc chắn. Cành leo cần được định hướng, cắt tỉa thường xuyên để không phát triển lộn xộn và gây vướng lối đi.
Hỗ trợ thu hút ong, bướm và các loài thụ phấn
Những cây có hoa trong khu vườn thường góp phần tạo thêm nguồn thức ăn cho côn trùng thụ phấn. Sử quân tử cũng có thể trở thành một điểm thu hút ong, bướm và một số loài côn trùng khi cây nở hoa.
Với những gia đình yêu thích một khu vườn nhiều sức sống, sự xuất hiện của các loài côn trùng thụ phấn là một giá trị đáng chú ý. Một giàn sử quân tử không chỉ tạo hoa mà còn góp phần làm không gian xanh trở nên sinh động hơn.
Dù vậy, không nên trồng cây với mục đích duy nhất là "đuổi côn trùng" hay xem đây là biện pháp kiểm soát sâu bệnh. Sử quân tử có hoa nên việc thu hút côn trùng là điều tự nhiên và cần được cân nhắc nếu khu vực trồng nằm quá gần nơi sinh hoạt.
Điều đáng nhớ khi trồng sử quân tử
Sử quân tử có nhiều ưu điểm nhưng không phải cây trồng trong phòng kín. Cây ưa sáng, cần không gian để leo và phát triển tốt hơn khi được trồng ở sân, hiên, ban công hoặc vị trí có ánh sáng tự nhiên.
Nếu muốn đưa cây vào không gian nhà ở, cách hợp lý là bố trí cây ở khu vực chuyển tiếp như hiên, sân, ban công có nắng thay vì đặt chậu sâu trong phòng. Vừa tận dụng được vẻ đẹp của hoa, vừa giúp cây sinh trưởng khỏe.
Và quan trọng nhất, đừng chỉ trồng sử quân tử vì nghe nói cây "có tác dụng". Giá trị nổi bật nhất của loài cây này vẫn nằm ở hoa đẹp, hương thơm, khả năng tạo mảng xanh và giá trị cảnh quan. Khi hiểu đúng đặc tính, sử quân tử sẽ phát huy được nhiều ưu điểm mà không cần gắn cho cây những công dụng quá mức.
