Một số nghiên cứu từng tìm hiểu mối liên hệ giữa tháng sinh với sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ. Nghiên cứu trên 12.150 người tại Scotland, công bố năm 2006 trên British Journal of Educational Psychology, ghi nhận một số khác biệt nhỏ về khả năng đọc và tính toán theo mùa sinh.
Nghiên cứu khác đăng trên BMJ Open năm 2017, khảo sát 6.034 trẻ, cũng nhận thấy mối liên hệ giữa tháng sinh và điểm IQ.
Trẻ sinh vào “tháng thông minh” có thực sự thông minh hơn? Sự khác biệt có thể nằm ở 3 điều này
Trẻ sinh vào tháng 9, 10, 11 thường được gắn với danh xưng “tháng thông minh”. Nhiều người tin rằng những em bé chào đời vào thời điểm này có lợi thế hơn về khả năng vận động, tiếp thu và học tập. Vậy điều gì khiến quan niệm này được nhiều người chú ý?
Thực tế, một số yếu tố về mùa sinh và độ tuổi khi đến trường có thể tạo ra khác biệt nhất định trong quá trình phát triển của trẻ. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa trẻ sinh vào những tháng này mặc nhiên thông minh hơn.
Thời điểm tập bò có thể thuận lợi cho vận động
Với một số trẻ sinh vào mùa thu, giai đoạn bắt đầu tập bò thường rơi vào mùa xuân hoặc mùa hè. Thời tiết ấm áp giúp bố mẹ thuận tiện hơn khi cho con vui chơi, vận động trên sàn nhà hoặc khám phá không gian ngoài trời.
Khi có nhiều cơ hội bò, trườn, với lấy đồ vật và di chuyển, trẻ được rèn luyện khả năng phối hợp vận động, quan sát và khám phá môi trường xung quanh.
Trẻ có thể lớn tuổi hơn các bạn cùng lớp vài tháng
Ở một số nơi áp dụng hạn chót nhập học tiểu học vào ngày 31/8, trẻ sinh từ tháng 9 đến tháng 11 thường bước vào lớp học muộn hơn một năm so với những trẻ sinh ngay trước thời điểm này. Vì vậy, khi cùng học một lớp, các em có thể lớn hơn bạn bè vài tháng.
Ở lứa tuổi nhỏ, vài tháng chênh lệch đôi khi tạo ra khác biệt về khả năng tập trung, diễn đạt ngôn ngữ và mức độ sẵn sàng học tập.
Khoảng cách tuổi có thể tạo lợi thế trong những năm đầu đi học
Khi lớn tuổi hơn các bạn cùng lớp, trẻ đôi khi có khả năng kiểm soát hành vi tốt hơn, dễ thích nghi với nề nếp học tập và tự tin tham gia các hoạt động trên lớp. Những điều này có thể giúp trẻ thể hiện tốt hơn trong một số bài kiểm tra hoặc nhiệm vụ học tập.
Tuy nhiên, lợi thế ấy không phải lúc nào cũng kéo dài và cũng không phản ánh toàn bộ năng lực trí tuệ của trẻ. Khi trẻ lớn lên, sự khác biệt về tuổi tương đối có thể giảm dần, trong khi môi trường giáo dục, cách nuôi dạy và cơ hội học hỏi ngày càng đóng vai trò quan trọng.
Nhìn chung, những lợi thế thường được nhắc đến ở trẻ sinh tháng 9, 10, 11 chủ yếu liên quan đến điều kiện vận động theo mùa và độ tuổi tương đối khi đi học. Tháng sinh không quyết định chỉ số IQ hay tương lai học tập của trẻ. Điều quan trọng hơn là bố mẹ tạo môi trường thuận lợi để con vận động, khám phá, giao tiếp và phát triển theo khả năng riêng.
Vậy bố mẹ có thể làm gì để hỗ trợ sự phát triển trí não của trẻ?
Những phương pháp nuôi dạy khoa học có thể góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển trí não của trẻ. Với trẻ nhỏ, bố mẹ có thể bắt đầu từ ba việc đơn giản.
Khuyến khích trẻ vận động nhiều hơn
Hãy tạo điều kiện để trẻ bò, leo trèo, chạy nhảy và vui chơi ngoài trời trong môi trường an toàn. Thông qua vận động, trẻ dần rèn luyện khả năng phối hợp, khám phá thế giới và phát triển nhiều kỹ năng mới.
Trò chuyện với con thường xuyên
Khi trẻ nhìn, gọi hoặc chỉ vào một đồ vật, hãy chú ý và phản hồi. Bố mẹ cũng có thể đọc sách tranh, kể chuyện và trò chuyện với con trong những sinh hoạt hằng ngày.
Những tương tác gần gũi này không tốn nhiều chi phí nhưng giúp trẻ có thêm cơ hội nghe, hiểu và sử dụng ngôn ngữ.
Hạn chế dùng điện thoại để dỗ trẻ
Thay vì thường xuyên dùng điện thoại hoặc máy tính bảng để giữ trẻ yên, bố mẹ nên ưu tiên những hoạt động như chơi xếp hình, đọc sách và trò chuyện. Bên cạnh đó, cần chú ý bảo đảm trẻ ngủ đủ giấc và được ăn uống đầy đủ, cân bằng.
Tháng sinh có thể là chủ đề thú vị để bàn luận, nhưng không quyết định hoàn toàn trí thông minh của trẻ. Điều bố mẹ có thể chủ động làm là tạo cho con môi trường giàu tương tác, khuyến khích vận động, trò chuyện và duy trì những thói quen sinh hoạt lành mạnh.
Đồng thời, bố mẹ cũng không nên quá lo lắng nếu con không sinh vào “tháng thông minh”. Sự phát triển của trẻ được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm và sự đồng hành hàng ngày, không phải bởi một tháng hay ngày sinh cụ thể.
