Đến giờ ăn, trẻ không chịu ngồi vào bàn, đòi điện thoại hoặc khóc lóc khi TV bị tắt. Thế nhưng, chỉ cần mở một video hoạt hình, trẻ lập tức ngoan ngoãn há miệng, bữa ăn cũng diễn ra nhanh chóng hơn.
Ban đầu, đây có vẻ là một giải pháp tiện lợi. Bố mẹ đỡ vất vả dỗ dành, trẻ ăn được nhiều hơn và bữa cơm không còn quá căng thẳng. Tuy nhiên, khi việc xem điện thoại dần trở thành điều kiện để trẻ chịu ăn, thói quen này khiến cả gia đình gặp khó khăn mỗi khi muốn thay đổi.
Vậy vì sao trẻ lại phụ thuộc vào điện thoại trong bữa ăn? Làm thế nào để con dần hình thành thói quen ăn uống tự nhiên mà không cần điện thoại bên cạnh?
Vì sao trẻ chỉ chịu ăn khi xem điện thoại?
Trẻ dần hình thành mối liên hệ giữa điện thoại và bữa ăn
Với trẻ nhỏ, thói quen thường được hình thành thông qua những trải nghiệm hàng ngày. Nếu mỗi lần ăn, bố mẹ đều mở điện thoại để con xem, trẻ sẽ dần hiểu rằng hai việc này luôn đi cùng nhau.
Sau một thời gian, khi đến giờ ăn mà không có màn hình, trẻ có thể cảm thấy thiếu một điều gì đó quen thuộc. Con đòi điện thoại không hẳn vì muốn chống đối bố mẹ, mà đơn giản vì đã quen với cách ăn uống như vậy.
Đây cũng là lý do một số trẻ phản ứng mạnh khi bố mẹ đột ngột cất điện thoại. Với con, việc tắt điện thoại đồng nghĩa với thay đổi một thói quen đã duy trì trong thời gian dài.
Điện thoại khiến trẻ ít chú ý đến việc ăn uống
Những hình ảnh chuyển động, âm thanh vui nhộn và nội dung hấp dẫn trên điện thoại dễ thu hút sự chú ý của trẻ. Khi mải theo dõi video, con thường ít quan tâm đến món ăn trước mặt, thậm chí không nhận ra mình đã ăn bao nhiêu hoặc đã no hay chưa.
Một số trẻ vẫn há miệng khi người lớn đưa thìa đến, nhưng điều đó không có nghĩa con đang chủ động ăn và cảm nhận món ăn.
Về lâu dài, trẻ cần được tạo cơ hội nhận biết cảm giác đói, no và học cách điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Bố mẹ vô tình biến điện thoại thành công cụ dỗ ăn
Khi trẻ ăn chậm, ngậm thức ăn hoặc liên tục rời khỏi ghế, bố mẹ thường lo con ăn không đủ chất. Trong lúc sốt ruột, việc bật một video để con chịu ăn là lựa chọn dễ hiểu.
Tuy nhiên, nếu cách này được sử dụng thường xuyên, trẻ có thể dần quen với việc phải có thứ gì đó hấp dẫn để tiếp tục ăn. Khi không có điện thoại, bữa ăn trở nên khó khăn hơn, còn bố mẹ lại phải tìm cách khác để dỗ dành.
Làm sao giúp trẻ bỏ thói quen vừa ăn vừa xem điện thoại?
Thay đổi thói quen ăn uống cần thời gian, nhất là khi trẻ đã quen với điện thoại trong nhiều tháng. Bố mẹ không nhất thiết phải yêu cầu con dừng ngay, mà nên từng bước giúp trẻ thích nghi với cách ăn mới.
Giảm thời gian xem điện thoại từng bước
Nếu trẻ đã quen xem điện thoại trong suốt bữa ăn, việc đột ngột cất điện thoại khiến con phản ứng mạnh. Vì vậy, bố mẹ hãy lựa chọn cách chuyển đổi phù hợp với độ tuổi và mức độ phụ thuộc của trẻ.
Chẳng hạn, ban đầu cho trẻ xem ít hơn so với thường ngày, sau đó chuyển sang những khoảng thời gian ngắn trong bữa ăn không có điện thoại. Khi con dần quen, bố mẹ kéo dài thời gian ăn mà không sử dụng điện thoại.
Tuy nhiên, giảm dần không có nghĩa là điện thoại vẫn luôn được dùng để đổi lấy việc ăn. Bố mẹ nên xác định rõ mục tiêu là đưa điện thoại ra khỏi bữa ăn, đồng thời kiên trì thực hiện theo một kế hoạch nhất quán.
Trong quá trình này, hãy bình tĩnh trước phản ứng của con. Trẻ có thể khóc, đòi hỏi hoặc ăn ít hơn trong một vài bữa đầu. Bố mẹ nên quan sát tình trạng của trẻ, tránh ép ăn để bù lại lượng thức ăn đã bỏ lỡ.
Thông báo trước để trẻ chuẩn bị tâm lý
Trẻ nhỏ thường khó thích nghi với những thay đổi bất ngờ. Vì vậy, trước khi bắt đầu điều chỉnh thói quen, bố mẹ có thể nhẹ nhàng nói với con rằng từ nay cả nhà sẽ tập ăn mà không xem điện thoại.
Với trẻ lớn hơn, bố mẹ có thể giải thích bằng những câu đơn giản như: “Khi ăn, mình cùng ngồi trò chuyện nhé. Xem điện thoại sẽ để dành cho thời gian khác”.
Nếu con đòi điện thoại trong bữa ăn, hãy bình tĩnh nhắc lại nguyên tắc đã thống nhất, thay vì quát mắng hoặc liên tục thương lượng.
Tạo không khí bữa ăn vui vẻ, ít xao nhãng
Khi không còn điện thoại, trẻ cảm thấy bữa ăn nhàm chán nếu trước đó con luôn được giải trí bằng màn hình. Vì vậy, bố mẹ cần giúp trẻ tìm thấy niềm vui từ chính bữa ăn và những người xung quanh.
Hãy ưu tiên một không gian ăn uống yên tĩnh, tắt TV, cất điện thoại của người lớn và hạn chế những yếu tố gây mất tập trung. Nếu có thể, cả gia đình nên cùng ngồi ăn để trẻ quan sát và học theo cách ăn uống của mọi người.
Bố mẹ trò chuyện về món ăn, hỏi con thích loại rau nào, hôm nay ở lớp có chuyện gì vui hoặc để trẻ kể về những điều mình quan tâm.
Cho trẻ tham gia vào quá trình chuẩn bị bữa ăn
Để trẻ hứng thú hơn với thức ăn, bố mẹ có thể cho con tham gia những công việc nhỏ phù hợp với độ tuổi như rửa rau dưới sự giám sát, xếp thìa đũa, chọn giữa hai món ăn hoặc cùng bày thức ăn ra đĩa.
Đối với trẻ kén ăn, hãy bắt đầu từ những món con quen thuộc rồi từng bước giới thiệu thực phẩm mới với lượng nhỏ. Không nên ép trẻ ăn một món chỉ vì người lớn cho rằng món đó bổ dưỡng.
Tôn trọng cảm giác đói, no của trẻ
Một trong những mục tiêu quan trọng khi bỏ thói quen vừa ăn vừa xem điện thoại là giúp trẻ học cách nhận biết nhu cầu của cơ thể. Vì vậy, bố mẹ nên duy trì giờ ăn tương đối ổn định, chuẩn bị khẩu phần phù hợp với độ tuổi và dành cho trẻ khoảng thời gian ăn hợp lý.
Nếu con đã no, không nên cố ép trẻ ăn hết phần thức ăn còn lại chỉ để đảm bảo một con số nhất định. Ngược lại, nếu trẻ thường xuyên ăn rất ít, bỏ bữa hoặc có dấu hiệu khó chịu khi ăn, bố mẹ cần tìm hiểu nguyên nhân thay vì chỉ tập trung vào việc cất điện thoại.
Điều quan trọng là bố mẹ cần kiên trì và nhất quán
Bố mẹ nên thống nhất nguyên tắc giữa các thành viên trong gia đình. Nếu hôm nay không cho xem điện thoại nhưng ngày mai lại bật lên mỗi khi con khóc, trẻ sẽ khó hiểu điều gì được mong đợi ở mình. Sự bình tĩnh và nhất quán thường có ích hơn những lời trách mắng hay hình phạt.
Nếu trẻ thường xuyên từ chối thức ăn, bữa ăn kéo dài bất thường, hay bị nôn, ho sặc khi ăn, tăng trưởng không tốt hoặc có biểu hiện đau đớn, bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân. Không phải mọi khó khăn trong ăn uống đều xuất phát từ thói quen sử dụng điện thoại.
Sau cùng, mục tiêu là để con dần hình thành mối quan hệ lành mạnh với thức ăn. Khi được ăn trong môi trường thoải mái, có lịch sinh hoạt phù hợp và nhận được sự đồng hành của bố mẹ, trẻ sẽ có thêm cơ hội học cách tự ăn, cảm nhận vị ngon và lắng nghe nhu cầu của cơ thể.
