Thường xuyên uống trà, cà phê: Chuyên gia lưu ý một thói quen tưởng vô hại nhưng có thể ảnh hưởng thực quản

Trà và cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người, thậm chí trở thành một phần trong thói quen mỗi ngày. Tuy nhiên, bên cạnh lượng tiêu thụ, nhiệt độ khi uống cũng là yếu tố đáng lưu ý.

Một nghiên cứu quy mô lớn trên gần 1 triệu người trưởng thành cho thấy việc thường xuyên uống trà hoặc cà phê ở nhiệt độ rất nóng có liên quan đến nguy cơ mắc một dạng ung thư thực quản. Điều này không có nghĩa phải từ bỏ trà hay cà phê, mà quan trọng là thay đổi cách thưởng thức.

Uống trà, cà phê quá nóng có liên quan đến nguy cơ ung thư thực quản

Nghiên cứu được công bố trên International Journal of Cancer, do các nhà khoa học thuộc Đơn vị Dịch tễ học Ung thư, Khoa Sức khỏe Dân số Nuffield, Đại học Oxford (Anh) thực hiện.

Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 977.282 người trưởng thành nhằm tìm hiểu mối liên quan giữa nhiệt độ, lượng trà và cà phê được tiêu thụ với nguy cơ ung thư thực quản.

Trong thời gian theo dõi trung bình từ 11 - 14 năm, có 2.348 trường hợp ung thư thực quản được ghi nhận, trong đó gồm 1.045 trường hợp ung thư biểu mô tế bào vảy và 1.303 trường hợp ung thư biểu mô tuyến.

Đáng chú ý, những người có thói quen uống trà hoặc cà phê ở mức được mô tả là “rất nóng” có nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản cao hơn khoảng 3 lần so với nhóm thường uống ở mức ấm. Nguy cơ tương đối được ghi nhận là 3,17 lần.

Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát, do đó kết quả chỉ cho thấy mối liên quan giữa các yếu tố được khảo sát chứ không thể tự mình chứng minh rằng đồ uống nóng trực tiếp gây ung thư.

Uống cà phê khi còn quá nóng là thói quen được các nhà khoa học lưu ý vì có thể liên quan đến nguy cơ tổn thương thực quản.
Uống cà phê khi còn quá nóng là thói quen được các nhà khoa học lưu ý vì có thể liên quan đến nguy cơ tổn thương thực quản.

Vì sao nhiệt độ đồ uống lại được quan tâm?

Theo các nhà nghiên cứu, một cơ chế có thể giải thích mối liên quan này là tổn thương nhiệt lặp đi lặp lại đối với niêm mạc thực quản.

Thực quản là cơ quan có lớp niêm mạc tiếp xúc trực tiếp với thức ăn và đồ uống khi chúng ta ăn uống. Việc thường xuyên đưa đồ uống có nhiệt độ rất cao vào cơ thể có thể gây kích ứng hoặc tổn thương nhiệt tại khu vực này.

Nếu tình trạng tổn thương diễn ra lặp lại trong thời gian dài, các nhà khoa học cho rằng đây có thể là một trong những yếu tố liên quan đến sự phát triển của ung thư thực quản.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế thế giới trước đây cũng đã xếp đồ uống rất nóng, trên 65°C, vào nhóm 2A - “có thể gây ung thư cho người”, dựa trên bằng chứng liên quan đến ung thư thực quản.

Tuy nhiên, không nên hiểu con số 65°C như một “ranh giới” tuyệt đối. Đây là ngưỡng được sử dụng trong quá trình đánh giá và phân loại nguy cơ. Việc một loại đồ uống vượt qua nhiệt độ này không đồng nghĩa với việc người uống chắc chắn mắc ung thư.

Một nghiên cứu được công bố trên British Journal of Cancer năm 2025 cũng phân tích dữ liệu của hơn 454.000 người trong UK Biobank. Kết quả ghi nhận mối liên quan giữa việc thường xuyên uống trà hoặc cà phê nóng và nguy cơ ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản, đặc biệt ở những người sử dụng đồ uống ở nhiệt độ “rất nóng”.

Những kết quả này góp thêm bằng chứng để các nhà khoa học quan tâm đến nhiệt độ của đồ uống, thay vì chỉ tập trung vào việc một người có uống trà hay cà phê hay không.

Chờ trà nguội bớt trước khi uống là thay đổi đơn giản giúp hạn chế việc thực quản tiếp xúc thường xuyên với nhiệt độ quá cao.
Chờ trà nguội bớt trước khi uống là thay đổi đơn giản giúp hạn chế việc thực quản tiếp xúc thường xuyên với nhiệt độ quá cao.

Không cần vội bỏ trà, cà phê

Điều quan trọng là kết quả nghiên cứu không đồng nghĩa với việc mọi người phải ngừng uống trà hoặc cà phê.

Trà và cà phê vẫn là những thức uống phổ biến và có thể nằm trong chế độ ăn uống phù hợp nếu được sử dụng với lượng hợp lý. Điều đáng lưu ý hơn là thói quen uống khi đồ uống vừa mới pha xong, còn bốc hơi mạnh và có thể khiến miệng hoặc lưỡi cảm thấy bỏng rát.

Một thay đổi khá đơn giản là chờ đồ uống nguội bớt trước khi uống. Chỉ cần thêm vài phút để nhiệt độ giảm xuống có thể giúp tránh việc niêm mạc miệng và thực quản thường xuyên phải tiếp xúc với nhiệt độ quá cao.

Đặc biệt, không nên cố uống nhanh một cốc trà hoặc cà phê đang rất nóng chỉ vì muốn thưởng thức ngay sau khi pha.

Bên cạnh nhiệt độ, lượng đường và các thành phần được thêm vào đồ uống cũng đáng quan tâm. Việc thường xuyên sử dụng nhiều đường, sữa đặc hoặc siro ngọt có thể làm tăng đáng kể lượng năng lượng và đường trong khẩu phần hằng ngày.

Vì vậy, với những người có thói quen uống trà hoặc cà phê mỗi ngày, không nhất thiết phải từ bỏ thức uống yêu thích. Thay vào đó, hãy chú ý đến nhiệt độ, lượng tiêu thụ và các thành phần đi kèm.

Một cốc trà hoặc cà phê được để nguội bớt trước khi uống vừa giúp giảm cảm giác bỏng rát, vừa là thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày để hạn chế việc thực quản phải tiếp xúc lặp đi lặp lại với nhiệt độ quá cao.