Thiết bị kích thích thần kinh tai mở hướng mới kiểm soát huyết áp

Screenshot 2026-10-25 173059.jpg
Các nhà khoa học đang nghiên cứu một thiết bị kích thích thần kinh tai để kiểm soát huyết áp. Ảnh: Shutterstock.

Công nghệ sử dụng xung điện nhẹ qua tai được đánh giá an toàn và có thể tự sử dụng tại nhà. Dù chưa giúp giảm huyết áp rõ rệt trên toàn bộ nhóm thử nghiệm, phương pháp này cho thấy tín hiệu tích cực ở những bệnh nhân tăng huyết áp nặng hơn.

Một thiết bị nhỏ có khả năng kích thích thần kinh bằng xung điện nhẹ đang được nghiên cứu như phương án hỗ trợ kiểm soát tăng huyết áp khó điều trị. Thử nghiệm lâm sàng do Đại học Queen Mary London (Anh) dẫn đầu cho thấy công nghệ này có tính an toàn, dễ dung nạp và phù hợp để sử dụng tại nhà. Tuy nhiên, hiệu quả hạ huyết áp vẫn cần được xác nhận qua những nghiên cứu quy mô lớn hơn.

Nghiên cứu mang tên SCRATCH-HTN, công bố trên tạp chí Hypertension của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, tuyển chọn 63 người mắc tăng huyết áp chưa được kiểm soát dù đã sử dụng ít nhất một loại thuốc hạ áp. Người tham gia được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm: một nhóm sử dụng thiết bị kích thích thần kinh chủ động, nhóm còn lại dùng thiết bị giả để đối chứng.

Thiết bị do Afferent Medical Solutions phát triển, sử dụng hai kẹp nhỏ đặt lên nắp bình tai – phần sụn nằm ngay phía trước ống tai – để truyền các xung điện nhẹ. Phương pháp này được gọi là điều biến thần kinh tự chủ qua da (tAN), hướng đến tác động lên hệ thần kinh tự chủ, mạng lưới điều hòa những chức năng như nhịp tim và huyết áp.

Trong hai tuần đầu, người tham gia sử dụng thiết bị 30 phút mỗi ngày, sau đó giảm xuống một lần mỗi tuần trong 10 tuần tiếp theo. Phần lớn bệnh nhân tuân thủ lịch trình, đồng thời không ghi nhận vấn đề đáng kể về độ an toàn hay khả năng dung nạp.

Dù vậy, khi phân tích toàn bộ nhóm thử nghiệm, các nhà nghiên cứu không tìm thấy khác biệt có ý nghĩa thống kê về mức giảm huyết áp giữa nhóm điều trị thực và nhóm đối chứng. Tín hiệu đáng chú ý xuất hiện ở nhóm bệnh nhân có huyết áp ban đầu cao hơn: phân tích phân nhóm được xác định từ trước cho thấy nhóm sử dụng kích thích thần kinh có mức giảm huyết áp lớn hơn nhóm dùng thiết bị giả.

Theo tiến sĩ Ajay Gupta, trưởng nhóm nghiên cứu, kết quả này gợi mở khả năng công nghệ có thể phù hợp với một số bệnh nhân tăng huyết áp khó kiểm soát. Tuy nhiên, quy mô thử nghiệm còn nhỏ nên chưa thể xác định chắc chắn nhóm nào sẽ hưởng lợi.

Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch, đột quỵ và tổn thương mạch máu kéo dài. Với ưu điểm không xâm lấn và có thể sử dụng tại nhà, kích thích thần kinh qua tai là hướng nghiên cứu đáng quan tâm. Dẫu vậy, thiết bị hiện chưa được chứng minh là phương pháp điều trị hiệu quả và không thể thay thế thuốc đang sử dụng. Các thử nghiệm lớn hơn sẽ quyết định liệu công nghệ này có thể trở thành lựa chọn hỗ trợ cho người bệnh trong tương lai hay không.