Tại một số vùng nông thôn trên cả nước, người dân hiện rất quan tâm tới mô hình thuần dưỡng, nuôi những loài động vật hoang dã trong tự nhiên vì giúp mang lại nguồn thu nhập ổn định. Ngoài nuôi heo rừng, nhím, gà sao,... nuôi dơi lấy phân cũng là một mô hình phát triển kinh tế được nhiều người nông dân lựa chọn để làm giàu.
Mô hình nuôi dơi lấy phân hiện đang được nhiều hộ nông dân áp dụng để phát triển kinh tế
Dơi là động vật hoang dã, thích sống tự do, rất nhạy cảm với hơi người lạ và những loài vật, côn trùng có khả năng gây hại, nếu “động” chúng sẽ bỏ đi. Dơi hoạt động vào ban đêm, sáng tìm nơi yên tĩnh để ngủ. Dơi bắt đầu đi ăn vào khoảng 18 giờ, khi trời quang đãng. Thức ăn chủ yếu là muỗi và các loại côn trùng khác nên trong quá trình nuôi sẽ không tốn chi phí thức ăn.
Bên cạnh đó, phân dơi có nhiều thành phần hóa học như ure, acid uric, vitamin A, kali,… nên hàm lượng dinh dưỡng rất cao, thích hợp cho nhiều loại cây, không hại đất và giúp cây trồng đạt năng suất cao. Hiện nay, mô hình nuôi dơi lấy phân không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn góp phần bảo vệ môi trường, mùa màng…
Dơi được nuôi lấy phân là dơi muỗi, chuyên ăn các loại côn trùng trên đồng ruộng nên phân thải ra rất tốt cho cây trồng. Đúng như tên gọi, loài dơi này thường chỉ ăn muỗi, bướm, rầy và không phá hại cây trái của nhà nông. Trong khoảng thời gian nghỉ ngơi ban ngày, dơi bài tiết thức ăn của ngày hôm trước thành phân.
Phân dơi mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ nuôi
Để phát triển mô hình nuôi dơi lấy phân, người nông dân sẽ tận dụng không gian thoáng, rộng, xa khu dân cư để xây dựng các chòi, chuồng (thường lợp bằng lá thốt nốt hoặc lá dừa) để thu hút dơi hoang dã đến trú ngụ. Không cần tốn công chăm sóc hay cho ăn, người dân chỉ tận dụng tập tính tự nhiên của dơi để thu gom phân bán làm phân bón.
Theo đó, dơi tự tìm đến chuồng để làm nơi ngủ nghỉ vào ban đêm hoặc trú ẩn vào ban ngày. Người nuôi thường treo các tấm lưới mịn bên dưới chuồng để hứng phân dơi rơi xuống mỗi đêm. Phân dơi tươi được đem phơi khô, loại bỏ tạp chất (lá cây, lông dơi) để đóng gói bán ra thị trường.
Hiện nay, phân của loài dơi muỗi có giá trị cao với mức giá từ 50.000 - 80.000 đồng/kg, tùy từng thời điểm. Theo tính toán của người nông dân, nếu làm khoảng 3 chòi nuôi dơi và nuôi 90.000 con dơi, mỗi ngày người nuôi dơi có thể thu hoạch khoảng từ 20 - 30kg phân dơi. Như vậy một năm, người nuôi có thể thu được hơn 500 triệu đồng từ bán phân dơi.
Chuồng nuôi dơi lấy phân được xây dựng tại các khu đất trống, xa khu dân cư
Cách đây 3 năm, một người nông dân ở Đồng Nai đã quyết định đầu tư 120 triệu đồng xây dựng 2 chuồng dơi, mỗi chuồng rộng khoảng 25m2. Khu vực làm chuồng dơi anh chọn ngay trong vườn sầu riêng của gia đình. Bên trong bố trí lá thốt nốt, dơi nghe mùi lá tự bay về trú ngụ, sinh sản. Để thu hút dơi về, lá thốt nốt phải sạch, vệ sinh định kỳ và dùng được trong 3 năm nên chi phí không đáng kể.
Nhờ kiên trì với mô hình phát triển kinh tế này, hiện tại, mỗi chuồng dơi giúp anh thu bình quân 5kg phân khô/ngày, với giá bán rẻ nhất 50.000 đồng/kg cho thu nhập khoảng 7,5 triệu đồng/tháng. Không chỉ bán ra thị trường, người nông dân còn tận dụng phân dơi loại 2 bón cho cây trồng trong vườn nhà.
Cũng tại Đồng Nai, một người nông dân khác đã chuyển hướng làm giàu sau khi tham quan mô hình nuôi dơi lấy phân và thấy mô hình hiệu quả, có thể tiết kiệm chi phí. Ông đã xây dựng chuồng nuôi dơi trong vườn cao su với diện tích 24m2, trên mảnh đất cao ráo, bên cạnh là ao nước tạo không gian thoáng mát. Trong chuồng treo nhiều chùm lá thốt nốt làm tổ cho dơi trú ngụ.
Nhiều người nông dân thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm nhờ mô hình này
Thời gian đầu, dơi bay về ít, về sau thì sống thành đàn. Vào mùa khô, mỗi ngày chuồng dơi cho thu khoảng 4kg phân. Mùa mưa, đàn dơi bay về trú ngụ dày đặc nên lượng phân thu được nhiều hơn. Phân dơi có thể sử dụng ở dạng tươi và khô. Không chỉ bán ra thị trường mà từ ngày có phân dơi, mỗi năm ông còn tiết kiệm được hơn 70 triệu đồng mua phân bón cho các loại cây trồng trong vườn nhà.
Mô hình nuôi dơi lấy phân đã mang lại thu nhập tốt cho nhiều hộ nông dân. Chỉ với 2 chuồng nuôi của một người nông dân ở Cần Thơ, mỗi ngày cho thu khoảng 6kg phân. Mỗi tháng, 2 chuồng dơi cho thu từ 180 - 300kg phân. Tùy thời điểm, giá phân dơi tăng giảm, có thể mang lại thu nhập gần 20 triệu đồng/tháng.
Ngoài phát triển kinh tế gia đình, người nông dân còn tư vấn, xây dựng chuồng và thu mua phân dơi cho những hộ nuôi tại địa phương. Cần lưu ý khi theo đuổi mô hình nuôi dơi lấy phân, người nông dân phải biết khuyến dụ và bảo vệ chúng. Khi xây dựng chuồng nuôi dơi cần chọn địa điểm yên tĩnh, kín đáo, đặc biệt cây cối thấp, ít tiếng ồn… Chuồng phải đặt ở cặp bờ kênh, ao, bờ mương để dơi uống nước.
