Gà sao hay còn gọi là gà trĩ, trĩ sao, đây là loài chim thuộc họ gà phi và là loài duy nhất của chi Numida, có nguồn gốc từ châu Phi. Chúng có đặc điểm nhận dạng khác biệt, mỏ và chân gà màu hồng, chân có 4 ngón, không cựa và có 2 hàng vảy, giai đoạn trưởng thành gà sao có bộ lông màu xám đen, trên phiến lông điểm những nốt chấm trắng tròn nhỏ. Khi gà ở một ngày tuổi có bộ lông màu cánh sẻ, có những đường kẻ sọc chạy dài từ đầu đến cuối thân.
Giống gà sao mang giá trị kinh tế cao
Tại Việt Nam, loại gà này vốn là động vật hoang dã, xuất hiện nhiều ở khu vực rừng ngập mặn, miền Tây sông nước, các rừng đước… Hiện nay, gà sao đã được nuôi dưỡng thành công tại nhiều tỉnh/thành do khả năng thích nghi tốt với môi trường. Có nhiều giống gà sao phổ biến, trong đó có gà sao trắng, gà sao xanh và gà sao đốm.
Gà sao có tính xã hội cao, thường sống theo đàn khoảng 20 con. Gà sao rất nhút nhát và dễ sợ hãi, thường bị ảnh hưởng bởi những tiếng động xung quanh. Gà sao phát ra âm thanh đặc trưng khi bay hoặc khi cảm thấy hoảng loạn. Tiếng kêu của chúng có thể được miêu tả là ồn ào và thường xuyên, phát ra những âm thanh khác biệt so với các loài gà khác.
Gà sao giống hiện có giá dao động từ 20.000 đến 25.000 đồng/con. Sau khoảng 2 tháng nuôi, gà sao đạt trọng lượng khoảng 1,4 kg và có thể được bán với giá hơn 150.000 đồng/kg. Mô hình nuôi gà sao cho thấy rõ khả năng sinh lời cao nhờ vào giá bán sản phẩm thịt tốt và hiệu quả chi phí.
Nắm bắt được tiềm năng kinh doanh của loại gà này, nhiều nông dân đã khởi xướng nghề nuôi gà sao thương phẩm. Nhờ đi đúng hướng, đa phần các trang trại nuôi gà sao đều ăn nên làm ra, nông dân kiếm tiền "khủng" nhờ mô hình nuôi giống gà bay giỏi như chim này.
Gà sao hiện được nhiều hộ nông dân nuôi cùng với gà ta
Tại TP Cần Thơ, một chị nông dân đã tiên phong trong lĩnh vực nuôi gà sao bằng đệm lót sinh học với diện tích 1.000m2, quy mô hơn 4.000 con. Theo chị, nuôi gà sao bằng đệm lót sinh học rất khỏe cho người nuôi về việc chăm sóc, gà ít bệnh, lớn nhanh, tỷ lệ đạt thành công chiếm 85%/lứa nuôi. Gà sao nuôi nhốt chuồng cho ăn thức ăn công nghiệp, bình quân lứa nuôi mất khoảng 4 tháng, gà đạt trọng lượng từ 1,3-1,4kg/con. Hiện giá bán từ 120.000 - 150.000 đồng/kg, thương lái vào tận chuồng thu mua.
Nói về kỹ thuật nuôi gà sao, người nông dân cho biết: Khi gà còn nhỏ rất sợ bóng tối, những lúc mất điện, chúng thường đứng, nằm chồng lên nhau đến khi có điện mới trở lại hoạt động bình thường. Vì vậy, người chăn nuôi cần hết sức chú ý những đặc điểm này. Khu nuôi gà cần rộng rãi, đủ độ khuếch tán để giảm tiếng ồn, mật độ thả không quá dày để gà có đủ khoảng không vận động.
Về thức ăn cho gà sao được chủ động bằng thức ăn công nghiệp. Bình quân một ngày cho gà ăn 3 cữ, sáng, trưa và chiều. Đặc biệt nước uống cho gà phải thường xuyên thay đổi mới, nên cho gà uống nước có qua diệt khuẩn giúp gà ít bệnh về đường ruột. Cần chú ý ở khâu tiêm phòng thú y theo định kỳ để phòng ngừa dịch bệnh.
Hiện mô hình nuôi gà sao của chị áp dụng, chia thành nhiều chuồng nuôi có rào lưới B40 xung quanh và trên nóc chuồng để gà không bay ra. Bình quân một chuồng rộng khoảng 60m2 thả 300 con gà sao nuôi từ nhỏ đến xuất bán. Nuôi gà sao công nghiệp một năm có thể nuôi khoảng 3 lứa. Bình quân một tháng xuất chuồng bán từ 1.500 - 2.000 con gà sao theo hình thức nuôi xoay vòng để luôn đảm bảo đầu ra theo nhu cầu của thị trường, cho doanh thu 2 tỷ đồng/năm.
Mô hình nuôi gà sao cho lợi nhuận tốt và ổn định
Cũng tại TP Cần Thơ, một ông nông dân đã nuôi thử nghiệm giống gà sao có nguồn gốc từ gà rừng tại Quảng Ngãi, sau nhiều lần thất bại trong đầu tư chăn nuôi. Năm 2022, ông bắt đầu mua gà sao giống về trang trại của nhà mình để chăn nuôi theo hình thức thả tự nhiên.
Sau hơn 4 tháng nuôi, gà sao nhanh lớn, tỷ lệ sống đạt 97%, phù hợp với môi trường sống ở địa phương. Nhận thấy gà sao dễ nuôi, nhu cầu tiêu thụ của thị trường rất tốt, ông đã đầu tư mở rộng quy mô nuôi gà sao xung quanh nhà với diện tích trên 100m2, gồm 3 chuồng, số lượng khoảng 1.000 con/năm.
Hiện đàn gà của gia đình ông đang phát triển tốt, đạt kích cỡ thương phẩm. Giá bán gà sao ra thị thường dao động từ 120.000-150.000 đồng/con, mỗi lần nuôi khoảng 400 con trong thời gian hơn 2 tháng. Nhờ đó, trại gà sao của ông có doanh thu xấp xỉ 1 tỷ đồng/năm.
Mô hình nuôi gà sao ngày càng được áp dụng nhiều
Không chỉ ở miền Tây, tại các tỉnh phía Bắc như Sơn La, Điện Biên… thì giống gà sao cũng là một loại gia cầm quen thuộc với bà con tại đây. Từ chỗ nuôi gà sao “làm cảnh”, đủ cung cho nhu cầu của gia đình, một lão nông ở tỉnh Sơn La nhiều năm nay đã gắn bó và phát triển mô hình nuôi gà sao để phát triển kinh tế.
Gà sao nuôi 4 tháng xuất chuồng với trọng lượng đạt khoảng 1-2 kg/con. Tính ra, mỗi con gà sau khi trừ hết chi phí, lãi ít nhất là 80.000 đồng, mỗi năm ông xuất khoảng 700 con gà. Thịt gà sao được ưa chuộng tại các nhà hàng, từ làm các món ăn như nướng, hấp, luộc… thì còn có thể làm thịt gà ủ muối, khô gà sao gác bếp… đặc sản của bà con tỉnh Sơn La, Điện Biên.
Không chỉ phát triển kinh tế hộ gia đình, người nông dân còn tích cực truyền đạt kinh nghiệm, cùng nhau làm giàu tại mảnh đất quê hương với mô hình nuôi gà sao cho hiệu quả kinh tế cao.
