Cây hoa hòe, còn gọi là hòe hoa, hòe mễ, mang tên khoa học Sophora japonica L., thuộc họ Cánh bướm (Fabaceae). Đây là loại cây thân gỗ, cao khoảng 5 đến 6 mét, có lớp vỏ sần sùi đặc trưng. Lá hòe mọc kép, mỗi lá có từ 7 đến 17 lá chét so le nhau. Khi hoa nở, chúng có hình cánh bướm màu vàng trắng rất đẹp mắt. Quả hòe hình giáp dài hoặc hơi cong chứa hạt bên trong.
Hoa hòe vốn là loài cây mọc dại, nay được người nông dân mở rộng mô hình thành nông sản, thu hoạch quanh năm
Cây hoa hòe là một loại thảo dược quen thuộc trong y học cổ truyền và được sử dụng rộng rãi trong y học hiện đại nhờ những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe con người. Với vị đắng đặc trưng và tính bình, hoa hòe không chỉ giúp điều trị nhiều bệnh lý khác nhau mà còn hỗ trợ nâng cao sức khỏe tổng thể.
Hoa hòe là loại cây thảo dược dung trong chưa bệnh Đông y, mang lại hiệu quả cao
Cây hoa hòe thường mọc hoang tại nhiều vùng quê, nay được người nông dân trồng nhiều, mở rộng thành mô hình canh tác. Vào mùa thu hoạch, thương lái thu mua hoa hòe tươi tại vườn với giá khoảng 25.000 – 40.000 đồng/kg, sau khi phơi hoặc sấy khô, giá bán có thể đạt 100.000 – 200.000 đồng/kg, thậm chí cao hơn với loại hoa sạch, sấy lạnh giữ màu đẹp.
Nhận thấy cây hoa hòe dễ trồng, dễ chăm sóc, thời gian khai thác dài, năm 2022, một anh nông dân ở tỉnh Ninh Bình đã cải tạo những diện tích trồng màu kém hiệu quả để trồng cây hòe. Sau thời gian tham quan, học tập kinh nghiệm trồng và chăm sóc cây hòe, anh đã mạnh dạn mua 3.500 cây giống ở Hưng Yên về trồng trên diện tích 3ha. Chỉ sau 8 tháng trồng đã cho thu hoạch lứa hoa đầu tiên, trừ chi phí mỗi năm gia đình thu lãi 200 triệu đồng.
Theo người nông dân, kỹ thuật chăm sóc khá đơn giản, ít sâu bệnh, lại cho thu hoạch quanh năm, nhưng chính vụ từ tháng 5 đến tháng 11 và cho thu hái trong 20 năm liên tục. Cây hoa hòe có thể trồng trước sân nhà, ở công sở hoặc thâm canh trên diện tích đất đồi vẫn cho năng suất, lợi nhuận cao hơn nhiều so với nhiều cây trồng khác, trung bình mỗi sào cho thu lãi từ 20-30 triệu/năm, dưới tán hòe có thể trồng xen các loại cây gừng, sả.
Nhiều người nông dân trồng hoa hòe để phát triển kinh tế, thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm
Cũng thành công nhờ trồng cây hoa hoè, một người nông dân ở tỉnh Gia Lai đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình và địa phương. Cách đây vài năm, khi giá hồ tiêu sụt giảm mạnh, anh đã mạnh dạn chặt bỏ hơn 3 ha tiêu để chuyển sang trồng hoa hòe. Không ngờ, giống cây vốn được trồng phổ biến ở miền Bắc lại thích nghi rất tốt với thổ nhưỡng bazan và khí hậu cao nguyên nắng gió.
Theo anh, hoa hòe sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh, dễ trồng và ít tốn công chăm sóc. Cây trồng xuống sau khoảng hai năm đã bắt đầu cho thu hoạch, và từ năm thứ ba trở đi, năng suất ổn định. Mỗi cây cho hoa đều đặn suốt 10 năm mới cần trồng lại, rất thuận lợi cho người trồng muốn phát triển mô hình bền vững lâu dài.
Cây hoa hòe sinh trường tốt ở vùng đất Tây Nguyên nắng gió
Để đảm bảo chất lượng nụ hoa đạt chuẩn dược liệu, người nông dân ưu tiên bón phân hữu cơ vi sinh, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời lắp đặt hệ thống tưới nước tự động hai lần mỗi ngày trong mùa khô. Nhờ vậy, vườn cây luôn xanh tốt, ra hoa đều và giữ được màu vàng sáng đẹp mắt khi sấy khô. Mỗi ha hoa hòe trưởng thành cho sản lượng trung bình 10 tấn nụ hoa tươi/năm. Hiện giá nụ tươi tại vườn dao động 80.000–100.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, anh thu về khoảng 250 triệu đồng/ha/năm. Với 3 ha hòe, gia đình anh đạt doanh thu hơn 700 triệu đồng/năm.
Hiệu quả từ mô hình trồng hoa hòe, nhiều người nông dân đã mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp ở địa phương, góp phần tăng thu nhập, nâng cao đời sống người dân. Nhờ vừa có thể làm cây bóng mát, vừa tạo nguồn lợi kinh tế bền vững, cây hoa hòe ngày càng được nhiều địa phương phát triển thành cây trồng chủ lực, góp phần cải thiện đời sống và mở rộng hướng đi mới trong nông nghiệp dược liệu.
