Mang thai là hành trình đầy hạnh phúc nhưng cũng đi kèm không ít nỗi lo, đặc biệt khi các lần siêu âm phát hiện dấu hiệu bất thường của thai nhi.
Mới đây, một “thiên thần nhỏ” vừa chào đời đã mang theo “tệp đính kèm” đặc biệt - một khối u quái khổng lồ. Bất thường này được phát hiện từ giữa thai kỳ và nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng của đội ngũ y tế, em bé đã vượt qua ca phẫu thuật đầy thử thách.
Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Thâm Quyến (Trung Quốc), các bác sĩ vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái chỉ vài giờ tuổi để cắt bỏ khối u quái vùng cùng cụt khổng lồ. Điều đáng mừng là ê-kíp không chỉ lấy trọn khối u mà còn bảo tồn được chức năng trực tràng, hậu môn và sàn chậu - những cơ quan có nguy cơ tổn thương nghiêm trọng trong quá trình phẫu thuật.
Khối u được cắt bỏ có kích thước khoảng 12 x 9 x 6 cm, nặng 280 gram, bám chặt vào trực tràng, cơ thắt hậu môn và các cơ sàn chậu. Theo các bác sĩ, chỉ một sai sót nhỏ trong lúc phẫu thuật cũng có thể khiến bệnh nhi đối mặt với nguy cơ mất chức năng đại tiểu tiện hoặc ảnh hưởng đến tính mạng.
Thai nhi được phát hiện bất thường từ tuần thứ 23, chào đời với khối u quái khổng lồ.
U quái là một trong những khối u tế bào mầm thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Trong đó, u quái vùng cùng cụt được đánh giá là một trong những thể bệnh rất hiếm gặp, tỷ lệ khoảng 1/20.000 - 40.000 ca sinh. Đây là bất thường nguy hiểm do khối u phát triển nhanh và nằm ở vị trí đặc biệt.
Ở tuần thai thứ 23, mẹ đi siêu âm đã phát hiện thai nhi có một khối bất thường vùng cùng cụt, ngay sau vùng mông, với kích thước khoảng 2,3 x 1,9 cm. Đến tuần thai thứ 32, khối u tiếp tục lớn nhanh, một nửa nhô ra ngoài cơ thể thai nhi, phần còn lại phát triển sâu vào khoang chậu.
Ngay sau khi bé chào đời, các kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối u đã phát triển thành một khối dạng nang, đặc có kích thước khoảng 14 x 7 x 9 cm, tương đương một nắm tay người lớn.
Khối u khổng lồ khiến hậu môn và cơ quan sinh dục của bé bị biến dạng do chèn ép. Đồng thời, trực tràng, bàng quang và tử cung cũng bị đẩy lệch sang một bên, tiềm ẩn nguy cơ vỡ, chảy máu hoặc chèn ép các cơ quan nội tạng bất cứ lúc nào.
Sau khi phát hiện bất thường, bệnh viện nơi sản phụ khám thai đã nhanh chóng phối hợp với bệnh viện nhi để hội chẩn trực tuyến đa chuyên khoa.
Trong suốt hai tháng cuối thai kỳ, các bác sĩ định kỳ đánh giá kích thước khối u, nguồn cấp máu cũng như mức độ chèn ép lên các cơ quan xung quanh để xây dựng phương án sinh và điều trị tối ưu. Bệnh viện cũng chủ động chuẩn bị giường hồi sức sơ sinh và lên kế hoạch tiếp nhận em bé ngay sau khi chào đời.
Em bé được chuyển từ phòng sinh đến phòng phẫu thuật ngay sau khi chào đời.
Sau sinh, bé được chuyển thẳng từ phòng sinh đến phòng phẫu thuật. Một cuộc hội chẩn với sự tham gia của nhiều chuyên khoa như ngoại sơ sinh, gây mê, ngoại thần kinh, tiết niệu, sơ sinh, chẩn đoán hình ảnh, siêu âm và dinh dưỡng đã được tổ chức nhằm thống nhất phương án điều trị.
Theo ê-kíp điều trị, đây là một ca phẫu thuật có độ khó rất cao. Khối u có hệ thống mạch máu nuôi phong phú nên nguy cơ chảy máu lớn trong lúc mổ.
Bên cạnh đó, khối u dính sát vào trực tràng, cơ thắt hậu môn và xương cùng cụt, chỉ cần thao tác không chính xác cũng có thể khiến bệnh nhi mất khả năng kiểm soát đại tiểu tiện hoặc tổn thương chức năng sàn chậu.
Ngoài ra, hình ảnh chẩn đoán còn cho thấy khối u có thành phần đặc nên không loại trừ nguy cơ ác tính. Vì vậy, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ hoàn toàn, không để sót tổn thương.
Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ca mổ diễn ra thuận lợi. Khối u nặng 280 gram được lấy trọn với lượng máu mất rất ít, trong khi trực tràng, hậu môn và bàng quang đều được bảo tồn nguyên vẹn. Hiện sức khỏe bệnh nhi ổn định, vết mổ hồi phục tốt, đã được rút dẫn lưu và bắt đầu tập bú trở lại. Các bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi nguy cơ tái phát trong thời gian tới.
Trường hợp bé gái được phát hiện khối u quái từ khi còn trong bụng mẹ cho thấy vai trò rất lớn của việc khám thai và siêu âm định kỳ. Trên thực tế, nhiều dị tật bẩm sinh hoặc bất thường về cấu trúc thai nhi có thể được phát hiện từ sớm nếu mẹ bầu tuân thủ lịch khám thai theo khuyến cáo của bác sĩ.
Khám thai đúng mốc - "Chìa khóa" giúp phát hiện sớm bất thường của thai nhi
- 11 - 13 tuần 6 ngày: Mốc tầm soát dị tật đầu tiên
Đây là thời điểm quan trọng để siêu âm đo độ mờ da gáy kết hợp xét nghiệm máu nhằm đánh giá nguy cơ mắc các bất thường nhiễm sắc thể như hội chứng Down, Edwards hay Patau.
Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể phát hiện một số dị tật lớn về hình thái như vô sọ, thoát vị thành bụng hoặc những khối bất thường phát triển ngoài cơ thể thai nhi.
- 18 - 22 tuần: "Thời điểm vàng" siêu âm hình thái học
Đây là mốc khám thai được nhiều chuyên gia đánh giá quan trọng nhất.
Thông qua siêu âm, bác sĩ sẽ khảo sát chi tiết não, tim, cột sống, khuôn mặt, tay chân, hệ tiêu hóa, thận, bàng quang và các cơ quan khác. Phần lớn dị tật bẩm sinh, khối u hoặc bất thường cấu trúc đều có thể được phát hiện trong giai đoạn này.
Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, thai phụ sẽ được theo dõi sát hơn hoặc chuyển đến cơ sở chuyên sâu về chẩn đoán trước sinh.
- 28 - 32 tuần: Theo dõi sự phát triển của thai
Ở tam cá nguyệt thứ ba, siêu âm giúp đánh giá cân nặng thai nhi, lượng nước ối, bánh nhau cũng như tốc độ phát triển của các bất thường đã được phát hiện trước đó.
Một số khối u hoặc dị tật có thể tăng kích thước nhanh trong giai đoạn này. Việc theo dõi định kỳ sẽ giúp bác sĩ chủ động xây dựng phương án sinh và điều trị ngay sau khi em bé chào đời.
- Khám thai đầy đủ giúp tăng cơ hội điều trị
Không phải mọi bất thường đều có thể phòng tránh, nhưng nhiều trường hợp hoàn toàn có thể được phát hiện sớm để chuẩn bị phương án xử trí phù hợp. Với sự phát triển của y học bào thai và ngoại khoa sơ sinh, nhiều bệnh lý từng được xem là rất nguy hiểm hiện nay có thể điều trị hiệu quả nếu được chẩn đoán từ khi còn trong bụng mẹ.
Các chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu nên thực hiện đầy đủ các mốc khám thai, siêu âm và xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý bỏ qua dù thai kỳ diễn ra bình thường. Khám thai định kỳ không chỉ giúp theo dõi sự phát triển của em bé mà còn mở ra cơ hội phát hiện sớm những bất thường, từ đó nâng cao khả năng điều trị và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và con.
Xem clip: Hướng dẫn khám thai định kỳ cho phụ nữ mang thai - Nguồn: Sức khoẻ & Đời sống.
