Rau lang là phần thân non và lá của cây khoai lang, loại cây thân thảo thuộc họ Bìm bìm, có tên khoa học là Ipomoea batatas.
Nếu như trước đây, đa phần trồng khoai lang để lấy củ thì hiện tại, không ít người dân đã mở rộng mô hình trồng rau lang theo hướng phát triển thân lá, tạo nhiều chồi non để thu hoạch liên tục để cung cấp rau xanh ra ngoài thị trường.
Lá rau lang thì mọc ra từ thân, tại các đốt lá lại có khả năng mọc rễ, đâm xuống đất lấy dinh dưỡng nuôi cây. Lá có hình tim hoặc xẻ thùy chân vịt tùy giống, màu xanh đậm đến xanh tím, phần ngọn thường mềm, mọng nước chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe.
Ruộng rau lang xanh tốt được người dân chăm sóc để cắt ngọn bán ra thị trường - Ảnh minh hoạ
Mặc dù được biết đến là loại cây có sức sống khoẻ, thích nghi với nhiều loại đất canh tác khác nhau nhưng để trồng rau lang mang hiệu quả kinh tế cao, chất lượng rau tốt, người trồng cũng phải đáp ứng được nhiều điều kiện, quy trình canh tác.
Theo chia sẻ của người dân, rau lang thích hợp trồng trên đất tơi xốp, giàu chất hữu cơ, thoát nước tốt để tạo điều kiện cho rễ phát triển, hạn chế tình trạng úng gốc trong mùa mưa. Đầu tiên, đất trồng cần được làm sạch cỏ, cày xới, lên luống vừa phải và bổ sung dinh dưỡng cho đất nhằm cải thiện độ màu mỡ.
Rau lang chủ yếu được nhân giống bằng phương pháp giâm dây, không phải gieo hạt như nhiều loại rau khác. Những đoạn dây khỏe, không có dấu hiệu sâu bệnh, độ dài khoảng 25-35cm thích hợp để làm giống. Tùy điều kiện canh tác, người trồng nên để lại 2-3 đốt và lá ngọn phía trên mặt đất để cây nhanh mọc nhánh, có thể điều chỉnh khoảng cách giữa các dây để cây có không gian sinh trưởng, đồng thời thuận tiện khi chăm sóc và thu hoạch.
Thời gian đầu khi trồng, ruộng rau cần được giữ ẩm tốt, hạn chế ánh nắng gắt để cây có thể sinh trưởng. Khi cây đã bén rễ, thân bắt đầu bò lan, việc bón thúc bằng phân hữu cơ hoặc nguồn dinh dưỡng phù hợp giúp cây phát triển lá nhiều hơn.
Dù được biết đến là loại rau ít sâu bệnh tấn công nhưng người trồng cũng phải thường xuyên thăm nom, chăm sóc, kết hợp với nhổ cỏ, vun gốc cây. Nếu ruộng quá rậm, thiếu thông thoáng, cây dễ phát sinh sâu bệnh, ảnh hưởng đến chất lượng rau thương phẩm.
Thông thường trong vòng 4 - 6 tuần, tuỳ vào điều kiện chăm sóc, rau lang có thể cho thu hoạch lứa đầu tiên. Để việc thu hoạch không ảnh hưởng đến chất lượng rau ở những lứa sau, theo kinh nghiệm, người dân cho biết thường chọn các ngọn non vươn khoẻ, ngắt hoặc dùng dao sạch để cắt ngon với độ dài từ 20-25cm. Thời điểm thu hoạch thường vào buổi sáng, tránh những lúc nắng gắt để rau giữ được độ tươi, hạn chế dập nát trong quá trình vận chuyển. Những phần thân quá già, lá úa sẽ loại bỏ, giúp rau khi đưa ra thị trường tiêu thụ có chất lượng đồng đều hơn.
Người nông dân thu hoạch rau lang non, bó thành từng bó để mang đi tiêu thụ - Ảnh minh hoạ
Điểm đáng chú ý của mô hình trồng rau lang lấy ngọn nằm ở khả năng tái sinh sau mỗi đợt cắt. Nếu chỉ thu hoạch phần ngọn non, giữ lại các mắt thân và bộ lá khỏe, cây có thể tiếp tục đâm chồi mới.
Theo đó, sau khoảng 1 tuần thì rau lang sẽ tiếp tục đẻ nhánh, nhú mầm non. Lúc này, người trồng nên tiến hành làm cỏ, bổ sung dinh dưỡng, tưới nước giữ ẩm để kích thích rau phát triển và mọc lá mới. Trong điều kiện thuận lợi, ruộng rau lang có thể cho thu hoạch nhiều lần, thậm chí kéo dài cả năm trước khi phải trồng lại lứa rau mới.
So với các loại rau màu khác, việc trồng chuyên canh rau lang để lấy ngọn, lá non (thay vì lấy củ như trước), mang lại hiệu quả kinh tế khá cao. Bên cạnh thời gian sinh trưởng, vốn đầu tư ban đầu lẫn công chăm sóc ít, rau lang còn được ưa chuộng sử dụng trên thị trường nhờ những ưu điểm nổi bật từ chất lượng dinh dưỡng để độ tươi ngon khi chế biến món ăn.
Nếu trước đây, rau lang chỉ dùng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm thì hiện nay, ngọn rau lang được ưa chuộng trên thành phố khi các bà nội trợ đều “săn lùng”. Vào mùa cao điểm khan hiếm, rau lang luôn cháy hàng khi tình trạng “cung” không đủ “cầu”.
Tại các chợ truyền thống hoặc siêu thị, cửa hàng thực phẩm, rau lang thường được bán với mức giá 10.000 - 15.000 đồng/bó, thậm chí có thời điểm lên đến 30.000 đồng/bó, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng rau chuyên canh.
Xét về mặt dinh dưỡng, thân và lá rau lang có vị ngọt, tính hàn, chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như sắt, vitamin B1, B2, PP, C, B6, magie, phốt pho, kali, canxi, giàu chất xơ, nước, đạm thực vật…, từ đó góp phần hỗ trợ hoạt động tiêu hóa, tốt cho người giảm cân, hệ xương khớp, bổ sung năng lượng lẫn tăng sức đề kháng.
Mặc dù là loại rau bình dân nhưng rau lang có thể chế biến được rất nhiều món ăn ngon từ luộc, xào tỏi, nấu canh đến kho quẹt. Nhờ dễ kết hợp với nhiều nguyên liệu, rau lang có thể xuất hiện từ bữa ăn thường ngày đến thực đơn của các nhà hàng đặc sản, góp phần giúp vị thế của loại rau màu này ngày một nâng cao, đầu ra cũng ổn định hơn.
Rau lang có thể chế biến được rất nhiều món ăn ngon hấp dẫn, giàu dưỡng chất - Ảnh minh hoạ
Có thể nói, từ loại rau dân dã ở vườn nhà, xưa kia góp mặt trong bữa cơm của người nghèo, rau lang giờ đây đã trở thành thực phẩm quen thuộc trong đời sống ẩm thực của người dân. Không chỉ mang đến nguồn dưỡng chất dồi dào cho cơ thể, việc phát triển các mô hình trồng rau lang chuyên canh để lấy ngọn lá non, cũng đã mang lại những hiệu quả kinh tế tích cực cho người nông dân.
Là loại rau màu sinh trưởng nhanh, không cần vốn đầu tư cao, quá trình chăm sóc dễ dàng, có thể thu hoạch liên tục sau một lần trồng… đã giúp rau lang nhận được sự tin tưởng của nhiều hộ nông dân trong việc phát triển kinh tế gia đình, vươn lên làm giàu.
