Hành lá (Allium fistulosum) là cây gia vị thân thảo, thường mọc thành bụi với nhiều cây tập trung từ một gốc. Lá có dạng hình trụ rỗng, màu xanh, mọc thẳng hoặc hơi cong, phần bẹ xếp sát nhau. Khác với mô hình trồng hành để lấy củ, việc trồng hành lấy lá có thời gian sinh trưởng nhanh hơn, phần gốc đẻ nhánh liên tục giúp bụi hành dày hơn và thu hoạch liên tục nếu chăm sóc tốt.
Mô hình trồng hành lá để phát triển kinh tế gia đình được nhiều hộ nông dân áp dụng - Ảnh minh họa
Để trồng hành lá, người dân thường chọn đất tơi xốp, giàu mùn, thoát nước tốt và thuận tiện tưới tiêu. Cây có thể thích nghi với đất thịt, đất thịt pha cát hoặc đất pha sét, nhưng cần phải thoát nước tốt, tránh tình trạng ngập úng kéo dài dẫn đến cây chết, không phát triển.
Cũng như các loại rau màu khác, khâu làm đất được xem là vô cùng quan trọng để giúp hành lá phát triển tốt. Đầu tiên, người dân cần phải làm sạch cỏ, xới tơi, lên luống và bổ sung dinh dưỡng cho đất. Việc trồng hành lá có thể bằng phần gốc (tép hành) hoặc bằng hạt. Tuy nhiên, với những hộ dân trồng chuyên canh để phát triển kinh tế, việc trồng bằng hạt được áp dụng để việc canh tác dễ dàng hơn.
Sau khi xuống giống, để hành lá phát triển tốt cần giữ ẩm phù hợp cho đất để cây nhanh bén rễ. Quá trình tưới nước, dọn cỏ và chăm sóc tránh sâu bệnh cũng được thực hiện định kỳ để kịp thời kiểm tra, xử lý các vấn đề phát sinh. Với thời gian sinh trưởng từ 40-45 ngày, hành lá có thể cho thu hoạch đợt đầu tiên.
Để có thể tăng hiệu quả kinh tế, thu hoạch nhiều đợt chỉ sau một lần xuống giống, người dân có thể chọn phương pháp cắt hành lá và giữ lại phần gốc. Việc thu hoạch này cũng cần được thực hiện gọn gàng, tránh làm tổn thương đến phần còn lại của cây để cây tiếp tục sinh trưởng, cho những lứa lá tiếp theo.
Hành lá có thể thu hoạch được nhiều đợt tùy vào mục đích của người dân, sau khi phân loại sẽ được đem bán cho thương lái - Ảnh minh họa
Để những đợt tiếp theo lá hành vẫn mang lại chất lượng tốt, cây vẫn bật chồi mới và phát triển, người trồng cần duy trì độ ẩm, bổ sung dinh dưỡng, dọn cỏ… Tuỳ giống và điều kiện sản xuất, một số mô hình trồng hành lá chuyên canh có thể thu hoạch từ 2-3 lứa trước khi phải cải tạo đất trồng và xuống giống mới.
Để việc thu hoạch từ 2-3 lứa cho một lần trồng mang lại hiệu quả tốt, quá trình chăm sóc được xem là yếu tố quyết định. Những lá hành già, dập hoặc phần cây không đạt yêu cầu nên được dọn bỏ, đất cần được kiểm tra để điều chỉnh lượng nước tưới.
Đồng thời, người dân cần phải bổ sung thêm dinh dưỡng cho đất và theo dõi sâu bệnh. Vì là loại rau gia vị, hầu như được dùng phổ biến trong ẩm thực Việt Nam nên thị trường tiêu thụ của hành lá rộng mở từ các chợ truyền thống, siêu thị đến cửa hàng thực phẩm
Giá hành lá được ghi nhận có sự thay đổi theo mùa vụ, thời tiết và nơi bán, dao động từ 20.000 - 35.000 đồng/kg, vào thời điểm khan hiếm hàng, giá hành lá có thể lên đến 70.000 - 80.000 đồng/kg. Vì là loại rau thân thảo nên quá trình thu hoạch, vận chuyển hành lá cũng cần phải nhẹ nhàng, tránh việc dập nát để giữ rau luôn đạt độ tươi, chất lượng đáp ứng nhu cầu của người dân.
Hành lá có mặt trong nhiều món quen thuộc như phở, bún, cháo, mì, cơm chiên, trứng chiên, canh, món xào hay các món nướng. Phần gốc trắng thường dùng để phi thơm hoặc kết hợp với thịt, cá, lá xanh giúp món ăn tăng mùi thơm và màu sắc.
Xét về mặt dinh dưỡng, hành lá cung cấp nhiều chất xơ, vitamin C, vitamin A, một số vitamin nhóm B cùng các khoáng chất như canxi, kali, magie, tốt cho hệ tiêu hoá, tim mạch, tăng cường sức đề kháng, miễn dịch và hỗ trợ thị lực, bảo vệ tế bào, xương khớp…
Hành lá được sử dụng trong nhiều món ăn của nhiều gia đình Việt - Ảnh minh họa
Có thể nói, từ loại rau dân dã trồng ở vườn nhà, hành lá giờ đây đã trở thành loại gia vị không thể thiếu trong đời sống ẩm thực của người dân. Không chỉ mang đến nguồn dưỡng chất dồi dào cho cơ thể, việc phát triển các mô hình trồng hành lá chuyên canh đã mang lại những hiệu quả kinh tế tích cực cho người nông dân.
Là loại rau gia vị sinh trưởng nhanh, không cần vốn đầu tư cao, quá trình chăm sóc dễ dàng, có thể thu hoạch nhiều đợt sau một lần trồng… đã giúp hành lá nhận được sự tin tưởng của nhiều hộ nông dân trong việc phát triển kinh tế gia đình, vươn lên làm giàu.
