Quả máu là một trong những loại quả rừng đặc biệt của Quảng Ninh, nổi bật với phần thịt đỏ sẫm như máu và hương vị chua ngọt lạ miệng. Từng chỉ quen thuộc với người dân miền núi, loại quả này nay được nhiều người tìm mua trên chợ mạng với giá 250.000 đồng/kg.
Quả máu có kích thước khá nhỏ, hình bầu dục và thường mọc thành từng chùm. Khi còn non, quả có màu xanh, sau đó chuyển sang hồng, đỏ và cuối cùng là tím đen khi chín. Bên ngoài, quả không quá nổi bật nhưng khi tách lớp vỏ mỏng, phần thịt đỏ mọng bên trong lập tức gây ấn tượng.
Cũng chính màu đỏ sẫm đặc trưng này đã tạo nên tên gọi dân dã “quả máu”. Khi quả chín mềm, người dân thường dùng tay bóp nhẹ, chà quanh vỏ cho quả mềm rồi tách ra để ăn trực tiếp. Phần thịt bên trong khá mọng nước, có màu đỏ đậm, nhìn giống như một lớp siro tự nhiên.
Điểm hấp dẫn nhất của quả máu nằm ở hương vị. Phần thịt quả có vị chua dịu, xen chút ngọt thanh, không quá gắt nhưng đủ tạo cảm giác lạ miệng. Quả chín kỹ thường mềm, mọng và dễ ăn, trong khi những quả vừa chín có vị chua rõ hơn. Hương vị này khiến quả máu khác biệt với nhiều loại quả rừng quen thuộc như dâu da, sim hay sấu.
Ở Quảng Ninh, quả máu từ lâu đã gắn với đời sống của người dân địa phương. Khi vào mùa, quả được hái từ những cây mọc trong rừng rồi mang về ăn tươi hoặc chế biến thành các món uống. Với trẻ em vùng núi, những chùm quả chín đỏ cũng từng là món quà vặt tự nhiên, không cầu kỳ nhưng có hương vị khó quên.
Ngoài ăn trực tiếp, quả máu còn được dùng để ngâm đường. Sau khi rửa sạch, sơ chế, quả được trộn với đường theo tỷ lệ phù hợp rồi để trong thời gian dài. Nước quả tiết ra có màu đỏ đẹp mắt, vị chua ngọt đậm đà và thường được pha loãng để uống.
Quả máu cũng được nhiều người dùng để ngâm rượu. Có cách chỉ cần sơ chế rồi cho quả vào bình, thêm đường và rượu trắng; cũng có người ngâm quả với đường trước khoảng một tháng rồi mới cho rượu vào. Sau thời gian ngâm, rượu có màu đỏ sẫm khá bắt mắt, mùi thơm nhẹ, vị dịu và dễ uống hơn so với rượu trắng thông thường.
Cây máu thuộc dạng dây leo thân gỗ, thường leo bám vào các cây lớn trong rừng. Cây có thể nhân giống bằng hạt hoặc giâm, chiết cành và thích hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm, đất tơi xốp, thoát nước tốt. Hiện một số nơi đã bắt đầu trồng loại cây này để chủ động nguồn quả, nhưng sản lượng vẫn chưa nhiều.
Trước đây, quả máu ít được biết đến. Khi đặc sản rừng ngày càng được quan tâm, loại quả có màu sắc độc đáo này bắt đầu xuất hiện trên các chợ mạng và được người tiêu dùng ở thành phố tìm mua. Nhiều người mua không chỉ vì tò mò về tên gọi mà còn muốn thưởng thức hương vị đặc trưng của một loại quả vốn gắn với núi rừng.
Nguồn cung hạn chế là một trong những nguyên nhân khiến quả máu có giá khá cao. Trên thị trường, loại quả này thường được bán khoảng 250.000 đồng/kg. Không có vẻ ngoài bóng đẹp hay kích thước lớn, quả máu chinh phục người mua bằng chính nét hoang dã và hương vị riêng. Từ một loại quả rừng quen thuộc với người dân Quảng Ninh, quả máu ngày càng trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm, nhất là mỗi khi mùa quả chín rộ.
Người dân địa phương còn truyền miệng rằng loại quả này có tác dụng bổ máu, làm đẹp da và tốt cho phụ nữ sau sinh. Tuy nhiên, những công dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, hiện chưa có nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh rõ ràng.
