Trong số những giống đào đang được trồng tại Việt Nam như đào mỏ quạ, đào trơn, đào tiên hay đào đỏ, đào Pháp là cái tên khá đặc biệt. Giống đào này được người dân đưa về trồng tại Bắc Hà từ nhiều năm trước và dần trở thành một trong những loại quả được chú ý mỗi khi hè đến. Nhờ điều kiện khí hậu thuận lợi, đào sinh trưởng tốt, cho quả có mẫu mã đẹp và chất lượng được đánh giá cao.
Khác với một số giống đào có phần thịt mềm khi chín, đào Pháp Bắc Hà vẫn giữ được độ giòn, chắc. Quả thường có hình dáng tròn, lớp vỏ xanh điểm sắc hồng, bên ngoài phủ một lớp lông mỏng. Khi cầm trên tay, quả khá nặng và chắc. Lúc còn xanh, đào có vị chua dịu, hơi chát nhẹ; khi đạt độ chín, phần thịt trở nên ngọt thanh, mọng nước nhưng không quá mềm, mang đến cảm giác dễ chịu khi thưởng thức.
Mùa thu hoạch đào Pháp tại Bắc Hà thường diễn ra trong khoảng tháng 4 đến đầu tháng 5 hằng năm. Cuối tháng 4 là thời điểm quả chín rộ, cũng là lúc các vườn đào bước vào giai đoạn thu hoạch nhộn nhịp nhất. Trên các sàn thương mại điện tử, hội nhóm bán nông sản và chợ mạng, đào Pháp được rao bán với mức giá có nơi lên tới 90.000 đồng/kg. Đây là mức giá tương đối cao nếu so với nhiều loại đào phổ biến khác trên thị trường.
Sở dĩ giống đào này có thể thích nghi và cho chất lượng tốt tại Bắc Hà là nhờ điều kiện tự nhiên đặc trưng của vùng cao. Khí hậu quanh năm tương đối mát mẻ, biên độ nhiệt phù hợp cùng thổ nhưỡng vùng đồi núi tạo điều kiện để cây phát triển. Theo người dân địa phương, đào Pháp là giống đào lai có nguồn gốc từ Pháp, được đưa về trồng thử nghiệm rồi dần nhân rộng trong các khu vườn gia đình.
Đáng chú ý, đây là loại cây không phải chờ quá lâu mới cho thu hoạch. Sau khoảng 2 năm xuống giống, cây đã có thể ra quả bói, sản lượng ban đầu đạt khoảng 3-6kg mỗi cây. Từ năm thứ ba trở đi, cây phát triển khỏe hơn, tán rộng, số lượng quả tăng lên và chất lượng thu hoạch dần ổn định. Nếu được chăm sóc trong điều kiện thuận lợi, đào có thể mang lại nguồn thu đáng kể cho các hộ trồng.
Trước kia, đào Pháp chưa được nhiều người biết đến. Cây chủ yếu xuất hiện trong những khu vườn đồi của người dân, được trồng xen cùng các loại cây ăn quả khác để tận dụng diện tích đất. Tuy nhiên, những năm gần đây, khi Bắc Hà trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn, loại đào này cũng dần được chú ý. Không ít người đến địa phương vào mùa hè tìm mua đào tươi mang về làm quà hoặc thưởng thức ngay tại vườn.
Vào thời điểm quả chín, những vườn đào nằm dọc các triền đồi Bắc Hà trở nên nổi bật với những chùm quả xanh pha hồng xen giữa tán lá. Không chỉ có giá trị kinh tế, những vườn cây này còn góp phần tạo nên nét hấp dẫn riêng cho cảnh quan vùng cao. Du khách có thể kết hợp tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm thu hoạch nông sản theo mùa.
Một số hộ dân còn phát triển hình thức du lịch trải nghiệm, mở cửa vườn để khách tự tay lựa chọn và hái đào. Sau khi thu hoạch, quả được cân và tính tiền theo số lượng thực tế. Hoạt động này mang đến trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên, đồng thời giúp người trồng có thêm nguồn thu ngoài việc bán nông sản qua thương lái.
Nhận thấy tiềm năng kinh tế từ giống cây này, ngày càng có nhiều hộ dân tại Bắc Hà mở rộng diện tích trồng đào Pháp. Một số gia đình tận dụng những sườn đồi trước đây còn bỏ trống hoặc chỉ có cỏ dại để phát triển vườn cây ăn quả. Bên cạnh đó, đào Pháp cũng được lựa chọn thay thế một phần diện tích mận Tam Hoa đã già cỗi, năng suất giảm và hiệu quả kinh tế không còn cao.
Việc đưa giống đào mới vào canh tác không chỉ giúp người dân đa dạng hóa cây trồng mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm. Với lợi thế về hương vị, mẫu mã và khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương, đào Pháp đang dần trở thành một sản vật đáng chú ý của vùng cao Bắc Hà mỗi khi mùa hè về.
