Những chậu ớt Aji Charapita với tán cây nhỏ gọn, chi chít quả vàng cam đang được nhiều người tìm mua để trồng ở ban công, sân thượng hoặc khu vườn gia đình. Không chỉ gây chú ý bởi kích thước bé xíu như hạt đậu, giống ớt có nguồn gốc từ Peru này còn được yêu thích nhờ màu quả bắt mắt, sai trái và có thể thu hoạch chỉ sau khoảng 3 tháng chăm sóc.
Aji Charapita thuộc nhóm ớt có quả rất nhỏ, thường chỉ khoảng 1-2 cm, hình dáng tròn hoặc hơi bầu. Khi còn non, quả có màu xanh, sau đó chuyển dần sang vàng cam rực rỡ lúc chín. Trên cùng một cây có thể xuất hiện nhiều lứa quả ở các độ chín khác nhau, tạo thành những chùm màu sắc nổi bật giữa nền lá xanh.
Chính vẻ ngoài này khiến Aji Charapita không chỉ được mua để làm gia vị mà còn được nhiều người xem như một loại cây cảnh ăn được. Cây trưởng thành có kích thước tương đối gọn, phù hợp với những không gian nhỏ như ban công chung cư, sân thượng hay hiên nhà. Với sân vườn rộng, có thể trồng thành từng bụi hoặc trồng xen trong khu vực rau gia vị.
Đằng sau vẻ ngoài nhỏ bé, Aji Charapita lại có xuất xứ khá đặc biệt. Giống ớt này được cho là có nguồn gốc từ Peru và từng mọc hoang tại các khu vực rừng nhiệt đới Amazon. Nhờ kích thước nhỏ, hương thơm đặc trưng và độ cay mạnh, Aji Charapita được biết đến rộng rãi trong giới ẩm thực và từng được xếp vào nhóm những loại gia vị đắt đỏ trên thế giới.
Thời điểm mới xuất hiện, loại ớt này được nhắc đến với mức giá lên tới 25.000-35.000 USD/kg, tương đương khoảng 600-824 triệu đồng/kg. Mức giá này khiến Aji Charapita thường được so sánh với những loại gia vị xa xỉ như saffron.
Trên thị trường hiện có nhiều nơi bán quả tươi, quả khô, hạt giống và cây con Aji Charapita. Giá bán phụ thuộc vào dạng sản phẩm, nhưng do mỗi quả rất nhỏ nên người mua thường không sử dụng với số lượng lớn. Chỉ một vài quả cũng đủ tạo vị cay rõ rệt cho một món ăn. Theo đó, 1kg ớt tươi có giá khoảng 700.000 đồng.
Điểm khiến giống ớt này được chú ý nằm ở hương vị khá đặc biệt. Quả tuy nhỏ nhưng lớp vỏ giòn, mọng nước, khi cắn có vị cay mạnh đi kèm mùi thơm hơi ngọt, gợi liên tưởng đến hương trái cây. Cái cay đến nhanh nhưng không kéo dài quá lâu, sau đó để lại vị thơm nhẹ. Vì thế, Aji Charapita có thể dùng để pha nước chấm, làm sốt, trộn salad hoặc ăn kèm các món nướng, hải sản.
Quả chín cũng có thể đem phơi hoặc sấy khô rồi nghiền thành bột. Chỉ cần một lượng nhỏ bột ớt cũng đủ tạo màu và vị cay cho món ăn. Với những người thích thử các loại gia vị lạ, đây là giống ớt khá thú vị để tự trồng và thu hoạch ngay tại nhà.
Nếu có ý định trồng Aji Charapita, người chơi không nhất thiết phải sở hữu một khu đất rộng. Một chậu có kích thước phù hợp, đặt ở nơi có nhiều ánh sáng là đã có thể bắt đầu. Ban công có nắng, sân thượng hoặc khoảng sân trước nhà đều có thể tận dụng để trồng cây.
Cây ớt thích môi trường nhiều nắng, đất tơi xốp và thoát nước tốt. Khi trồng trong chậu, nên chọn loại có lỗ thoát nước ở đáy để hạn chế tình trạng úng rễ. Giá thể có thể phối trộn đất với phân hữu cơ hoai mục và vật liệu giúp tăng độ tơi xốp. Trong quá trình chăm sóc, cần tưới nước vừa đủ, tránh để đất quá khô trong thời gian dài nhưng cũng không tưới quá nhiều khiến rễ bị bí.
Aji Charapita có thể phát triển thành bụi thấp, chiều cao thường chỉ khoảng vài chục centimet nếu được chăm sóc trong chậu. Khi cây bắt đầu ra hoa, những quả nhỏ sẽ hình thành dần trên các cành. Khoảng 3 tháng sau khi trồng, cây có thể bắt đầu cho thu hoạch trong điều kiện chăm sóc thuận lợi. Sau đó, cây tiếp tục ra hoa và cho nhiều đợt quả nếu được duy trì dinh dưỡng, ánh sáng và nước tưới phù hợp.
