1. "Nghiện" đường trong đồ ăn sẵn, nước ngọt
Đường Fructose tinh chế (có nhiều trong nước ngọt, nước ép đóng chai, bánh kẹo, nước sốt...) chủ yếu do gan xử lý. Khi bạn nạp quá nhiều, gan không kịp tiêu thụ sẽ lập tức chuyển hóa lượng đường dư thừa này thành mỡ. Về lâu dài, đây chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
2. Tiện tay uống thuốc giảm đau quá liều
Acetaminophen (Paracetamol) cực kỳ phổ biến nhưng lại là "sát thủ" với gan nếu dùng sai cách.
-
Nhiều người vô tình uống cùng lúc thuốc cảm, thuốc hạ sốt và thuốc trị đau đầu mà không biết cả 3 đều chứa paracetamol.
-
Lượng thuốc vượt quá khả năng chuyển hóa sẽ khiến gan bị quá tải, dẫn đến tổn thương gan cấp tính.
3. Lạm dụng thực phẩm chức năng, thảo dược
Nhiều người gắn nhãn "thảo dược", "nguồn gốc thiên nhiên" với sự an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, gan không phân biệt được đó là thuốc tây hay thảo dược – bất kỳ chất nào nạp vào đều phải qua gan xử lý.
Một số loại thảo dược kém chất lượng, chứa tạp chất hoặc dùng quá liều lượng có thể gây nhiễm độc gan nghiêm trọng.
4. Bổ sung Vitamin A "vô tội vạ"
Vitamin A rất tốt cho mắt và da, nhưng đây là loại vitamin tan trong dầu và được tích trữ tại gan. Việc tự ý uống thực phẩm bổ sung Vitamin A liều cao trong thời gian dài sẽ làm vitamin này tích tụ quá mức, gây viêm gan và hư hại tế bào gan.
Lời khuyên: Hãy ưu tiên bổ sung Vitamin A từ thực phẩm tự nhiên như cà rốt, bí đỏ, khoai lang, cải bó xôi...
5. Thức khuya, thiếu ngủ kéo dài
Gan hoạt động và tự phục hồi theo nhịp sinh học ngày - đêm. Khoảng thời gian bạn ngủ sâu là lúc gan thực hiện nhiệm vụ sửa chữa tế bào và điều hòa chuyển hóa chất béo. Thức khuya liên tục làm gián đoạn chu trình này, gia tăng phản ứng viêm và đẩy nhanh nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ.
6. Hít phải hóa chất sinh hoạt trong không gian kín
Nước sơn nhà, thuốc diệt côn trùng, chất tẩy rửa mạnh, ống hít... chứa nhiều hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs). Khi bạn hít vào, các chất này đi thẳng vào máu và ép gan phải "gồng mình" làm việc để loại bỏ độc tố.
7. Hút thuốc lá... thụ động
Không trực tiếp hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc của người khác cũng nguy hiểm không kém. Khói thuốc chứa hàng nghìn chất độc hại làm gia tăng stress oxy hóa, theo dòng máu đi khắp cơ thể và bào mòn mô gan theo thời gian.
8. Nạp Chất béo chuyển hóa (Trans fat)
Trans fat thường ẩn nấp trong các loại đồ ăn đóng gói, đồ chiên rán đi chiên lại có chứa dầu hydro hóa một phần. Loại chất béo này vô cùng khó chuyển hóa, thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân và làm gia tăng tích tụ mỡ xấu trong tế bào gan.
9. Lười uống nước
Nước không trực tiếp "thải độc" cho gan, nhưng cơ thể thiếu nước sẽ làm giảm thể tích máu. Điều này buộc gan và thận phải hoạt động gấp đôi công suất để duy trì tuần hoàn và lọc chất thải.
Lời khuyên từ chuyên gia
Theo Bác sĩ Pramod Kumar D.A. (Chuyên gia gan mật tại Bệnh viện Apollo, Ấn Độ): Để có một lá gan khỏe mạnh, bạn không cần tìm kiếm những phương pháp detox đắt đỏ. Hãy bắt đầu bằng việc thay đổi những thói quen nhỏ nhất: uống đủ nước, ngủ đúng giờ, ăn thực phẩm tươi sống và cẩn trọng khi dùng bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm bổ sung nào!
