Hầu hết trẻ nhỏ đều gặp phải những trở ngại trên hành trình trưởng thành. Điểm số sa sút, bị bạn bè cô lập, thất bại trong các cuộc thi... Có những ngày, trẻ cảm thấy chán nản, mệt mỏi, không còn hứng thú với những điều mình từng yêu thích.
Khi thấy con rơi vào hoàn cảnh ấy, nhiều bố mẹ còn lo lắng, mong nhanh chóng giúp con thoát khỏi tình trạng hiện tại. Nhưng nếu vội vàng thúc ép, giảng giải hay thường xuyên nói “không sao đâu”, trẻ dễ thu mình và trở nên khó chịu.
Trong giai đoạn khó khăn, điều trẻ cần là được thấu hiểu và nâng đỡ. Những lời khuyên lớn lao đôi khi không hiệu quả bằng sự đồng hành bền bỉ, kiên nhẫn của gia đình. Theo đó, khi con trải qua giai đoạn khó khăn, bố mẹ có thể tham khảo 4 điều này để hỗ trợ con.
Trước tiên, hãy hiểu trẻ sợ điều gì nhất khi gặp khó khăn
Có một ví dụ đáng chú ý về Yu Minhong, người sáng lập New Oriental. Thời trẻ, ông hai lần thi trượt đại học và chỉ đỗ Đại học Bắc Kinh ở lần thi thứ ba. Ngay cả khi đã vào đại học, ông vẫn có trình độ tiếng Anh kém nhất lớp, tự ti đến mức từng nghĩ đến chuyện bỏ học.
Nhưng ông từng bước vượt qua khó khăn và sau này trải qua nhiều thử thách trên con đường khởi nghiệp.
Ông từng chia sẻ rằng thất bại không đáng sợ. Điều đáng sợ là khi đang ở trong nghịch cảnh, con người cảm thấy mình sẽ chẳng bao giờ thành công.
Với trẻ em cũng vậy. Khi rơi vào giai đoạn suy sụp, điều khiến trẻ tổn thương nhất đôi khi không phải vấn đề đang gặp phải, mà thường mang 3 kiểu cảm giác sau:
Cảm giác mình không đủ khả năng: Những lần thất bại liên tiếp khiến trẻ nghĩ rằng bản thân thật sự kém cỏi, không thể làm tốt bất cứ điều gì.
Cảm giác cô đơn: Trẻ cho rằng không ai hiểu được những gì mình đang trải qua, kể cả bố mẹ.
Cảm giác bị áp lực: Những lời thúc giục, trách móc hay kỳ vọng quá lớn khiến trẻ thêm lo lắng và mất phương hướng.
Điều đáng lo nhất là trẻ dần tin rằng bản thân sẽ mãi thất bại.
Vì vậy, bố mẹ đừng vội tìm cách giải quyết mọi vấn đề thay con. Trước tiên, hãy giúp trẻ nhận ra giá trị của chính mình. Một lời khẳng định chân thành như “Bố mẹ tin con” đôi khi có sức động viên hơn rất nhiều lời thúc giục “Con phải cố gắng lên”.
Bố mẹ nên làm 4 điều để giúp con vượt qua giai đoạn chán nản
Thừa nhận cảm xúc và cho trẻ thời gian để buồn
Khi con đang trải qua những ngày khó khăn, bố mẹ đừng vội giảng giải hay nói những lời động viên sáo rỗng. Trước hết, hãy cho con biết rằng cảm xúc của mình được thấu hiểu.
Bố mẹ có thể nói: “Mẹ biết lúc này con đang rất buồn. Ai cũng có những lúc cảm thấy mệt mỏi và mất tinh thần như vậy”.
Hãy để trẻ được buồn, nghỉ ngơi và tạm thời chưa có động lực. Khi cảm xúc được công nhận, trẻ sẽ bớt cảm thấy cô độc và bất lực. Từ đó, con cũng dễ mở lòng chia sẻ hơn.
Giúp trẻ nhìn lại những điểm mạnh của bản thân
Khi gặp thất bại, trẻ thường chỉ nhớ đến những điều mình làm chưa tốt mà quên mất những thành quả từng đạt được.
Bố mẹ hãy cùng con nhớ lại những lần con đã cố gắng, những việc con từng hoàn thành tốt hay những lời khen con nhận được. Qua đó, giúp con hiểu rằng những điểm mạnh ấy vẫn luôn tồn tại, một lần thất bại không thể phủ nhận tất cả.
Điều quan trọng là để trẻ nhận ra mình vẫn có giá trị và luôn xứng đáng được yêu thương, kể cả khi chưa đạt được kết quả như mong đợi.
Chia vấn đề lớn thành những mục tiêu nhỏ
Khi gặp khó khăn, trẻ dễ cảm thấy mọi chuyện quá sức và không biết phải bắt đầu từ đâu. Những câu hỏi như “Sau này con định làm gì?” đôi khi chỉ khiến con thêm áp lực.
Bố mẹ hãy cùng con xác định việc cần giải quyết trước mắt, sau đó chia thành những bước nhỏ, vừa sức. Chẳng hạn, hôm nay cùng ôn lại một chủ đề, trong tuần hoàn thành một mục tiêu cụ thể.
Mỗi bước tiến dù nhỏ cũng giúp trẻ cảm nhận mình đang dần kiểm soát được tình hình. Khi nhìn thấy những thay đổi tích cực, con sẽ có thêm động lực để tiếp tục.
Dành thời gian bên con và hạn chế hỏi han dồn dập
Trẻ đang chán nản thường nhạy cảm hơn với những câu hỏi như “Con bị làm sao vậy?”, “Sao điểm lại thấp thế?” hay “Bao giờ con mới khá lên?”.
Thay vào đó, bố mẹ hãy thể hiện sự quan tâm bằng những hành động gần gũi như, cùng ăn cơm, đi dạo, xem phim hoặc trò chuyện về những điều con yêu thích.
Hãy để trẻ cảm nhận rằng gia đình là nơi an toàn, con được lắng nghe và đón nhận ngay cả khi chưa làm tốt mọi việc. Khi có đủ cảm giác an toàn, trẻ sẽ dần tìm lại sức mạnh để tự mình vượt qua khó khăn.
Sự đồng hành của bố mẹ là điểm tựa để con bắt đầu lại. Yu Minhong từng bước vượt qua mặc cảm và thất vọng sau những lần thi trượt đại học. Điều giúp một người đứng dậy sau nghịch cảnh là cảm giác mình không bị bỏ rơi hay phủ nhận trong những lúc khó khăn. Trẻ em cũng cần một điểm tựa như vậy.
Giai đoạn khó khăn là một phần trong quá trình trẻ học cách đối diện với thất bại, hiểu bản thân và trở nên vững vàng hơn.
Vai trò của bố mẹ lúc này là kiên nhẫn ở bên, nâng đỡ và cho con thời gian tự tìm lại sức mạnh. Khi được yêu thương và nâng đỡ đúng lúc, trẻ sẽ có thêm niềm tin để vượt qua những ngày khó khăn.
