Không ít mẹ bầu từng ngạc nhiên khi nghe đến khái niệm phôi đông lạnh, nhưng có lẽ hiếm ai tưởng tượng được rằng một em bé vừa cất tiếng khóc chào đời lại có "tuổi đời" lên tới... 30 năm.
Câu chuyện về cặp song sinh Lydia và Timothy Ridgeway tại Mỹ đã khiến cả thế giới bất ngờ bởi đây không chỉ là một kỷ lục y học đặc biệt, mà còn mở ra góc nhìn mới về sự phát triển của công nghệ hỗ trợ sinh sản, cũng như ý nghĩa của việc trao cơ hội được chào đời cho những phôi thai đã nằm yên trong phòng thí nghiệm suốt nhiều thập kỷ.
Hai em bé "30 tuổi" gây xôn xao khắp bệnh viện
Cuối tháng 10/2022, hai bé Lydia và Timothy Ridgeway cất tiếng khóc đầu đời tại bang Oregon (Mỹ). Điều khiến các bác sĩ, truyền thông và cộng đồng mạng đặc biệt chú ý là hai em bé được sinh ra từ những phôi thai được tạo vào năm... 1992.
Nói cách khác, dù chỉ vừa chào đời, hành trình tồn tại của hai phôi thai đã kéo dài gần 30 năm trước khi chính thức trở thành những đứa trẻ khỏe mạnh. Điều thú vị hơn cả là người mẹ mang thai và sinh ra hai bé, chị Rachel Ridgeway, cũng sinh năm 1992. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng cách "tuổi đời" giữa mẹ và con chỉ vỏn vẹn 3 năm, một chi tiết khiến nhiều người vừa ngạc nhiên vừa thích thú.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng đây chỉ là cách nói mang tính hình tượng. Về mặt sinh học, Lydia và Timothy vẫn là trẻ sơ sinh hoàn toàn bình thường. Điều đặc biệt nằm ở thời gian các phôi thai được bảo quản trong điều kiện đông lạnh trước khi được chuyển vào tử cung người mẹ.
Hành trình đặc biệt của những phôi thai "đợi được sinh ra"
Vợ chồng Rachel và Philip Ridgeway vốn đã có bốn người con. Thay vì tiếp tục thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm để tạo thêm phôi mới, họ lựa chọn nhận phôi hiến tặng thông qua Trung tâm Hiến tặng Phôi Quốc gia (National Embryo Donation Center - NEDC) tại Mỹ.
Điều khiến nhiều người xúc động là hai vợ chồng không hề đặt ra tiêu chí lựa chọn phôi theo giới tính, ngoại hình hay tuổi của phôi. Họ chỉ mong muốn trao cơ hội được chào đời cho những phôi thai đã bị lưu trữ quá lâu và gần như bị lãng quên.
Sau quá trình rã đông, trong số năm phôi được lựa chọn có ba phôi còn khả năng phát triển. Hai phôi được chuyển vào tử cung của Rachel và đều làm tổ thành công, phát triển khỏe mạnh thành cặp song sinh. Sự kiện này cũng giúp hai bé xác lập kỷ lục thế giới mới về thời gian bảo quản phôi trước khi sinh, vượt qua kỷ lục trước đó là 27 năm.
Ngày nay, trữ đông phôi đang trở thành lựa chọn của nhiều gia đình trong các trường hợp như điều trị hiếm muộn, muốn trì hoãn sinh con, điều trị ung thư cần bảo tồn khả năng sinh sản hoặc mong muốn sinh thêm con trong tương lai mà vẫn giữ chất lượng phôi ở độ tuổi trẻ hơn.
Tuy nhiên, đây không phải là “bảo hiểm chắc chắn” cho việc làm cha mẹ. Mỗi trường hợp đều cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ về tuổi tác, sức khỏe sinh sản và khả năng mang thai.
Những trường hợp vợ chồng nên cân nhắc trữ phôi đông lạnh
- Thực hiện IVF: Nếu có phôi dư sau khi thụ tinh trong ống nghiệm, trữ đông giúp dự phòng cho lần mang thai sau mà không cần kích thích trứng lại.
- Muốn trì hoãn sinh con: Cặp đôi chưa sẵn sàng có con ngay do sự nghiệp hoặc kế hoạch cá nhân nhưng muốn bảo toàn khả năng sinh sản.
- Nguy cơ suy giảm sinh sản: Phụ nữ có nguy cơ mãn kinh sớm, suy buồng trứng, lạc nội mạc tử cung hoặc từng sảy thai nhiều lần.
- Bệnh nhân ung thư cần hóa/xạ trị: Trữ phôi trước khi điều trị giúp bảo tồn khả năng sinh sản sau khi khỏi bệnh.
- Có tiền sử bệnh di truyền: Có thể sàng lọc phôi để chọn phôi khỏe mạnh, tránh bệnh di truyền cho con.
- Làm việc trong môi trường nguy hiểm: Phóng xạ, hóa chất, quân nhân, vận động viên muốn trì hoãn sinh con.
- Muốn sinh con cách nhau nhiều năm: Giữ lại phôi chất lượng tốt để có con sau này dù lớn tuổi.
Phôi đông lạnh có thể bảo quản lâu đến mức nào?
Theo các chuyên gia hỗ trợ sinh sản, phôi đông lạnh được bảo quản ở nhiệt độ khoảng âm 196 độ C trong nitơ lỏng. Ở điều kiện này, gần như mọi hoạt động chuyển hóa của tế bào đều dừng lại, giúp phôi duy trì trạng thái ổn định trong thời gian rất dài.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học cho thấy thời gian lưu trữ dài sẽ làm giảm chất lượng của phôi nếu quá trình bảo quản luôn được thực hiện đúng quy trình.
Điều quyết định khả năng mang thai thành công không nằm ở việc phôi được lưu trữ bao nhiêu năm, mà phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng phôi ban đầu, kỹ thuật đông lạnh, rã đông và sức khỏe của người mẹ mang thai.
Chính vì vậy, trường hợp của Lydia và Timothy được xem là minh chứng rõ ràng cho sự phát triển vượt bậc của y học sinh sản hiện đại.
