Hành, tỏi mua về nếu đặt nhầm chỗ rất nhanh xuống cấp. Muốn để lâu mà vẫn khô ráo, ít mọc mầm và không bị thối móp, quan trọng nhất là kiểm soát độ ẩm, ánh sáng và độ thông thoáng.
1. Chọn củ thật khô, chắc ngay từ lúc mua
Muốn hành tỏi để được lâu, khâu chọn nguyên liệu quan trọng hơn nhiều người nghĩ. Nên ưu tiên những củ chắc tay, lớp vỏ ngoài khô, không có dấu hiệu ẩm, dập, mềm hoặc xuất hiện đốm bất thường. Những củ đã bị tổn thương rất dễ trở thành điểm khởi đầu cho nấm mốc và quá trình thối hỏng.
Không nên mua túi hành, tỏi có nhiều củ ẩm hoặc đọng hơi nước bên trong. Đặc biệt, nếu phần cổ củ còn ướt, vỏ ngoài chưa khô hẳn thì thời gian bảo quản thường sẽ ngắn hơn. Một củ hỏng cũng có thể ảnh hưởng đến những củ nằm sát bên.
Sau khi mua về, nên kiểm tra lại một lượt và tách riêng củ có dấu hiệu dập, mềm hoặc trầy xước. Những củ nguyên vẹn dành cho bảo quản lâu dài, còn củ đã tổn thương nên được sử dụng trước.
2. Tuyệt đối không để hành tỏi trong túi nilon kín
Sai lầm phổ biến là mua hành, tỏi về rồi buộc chặt trong túi nilon. Cách này tiện nhưng dễ giữ hơi ẩm quanh củ, khiến môi trường bên trong trở nên bí và thúc đẩy nấm mốc phát triển. Kết quả là hành, tỏi có thể mềm, mọp và thối nhanh.
Thay vào đó, hãy dùng túi giấy, túi lưới hoặc giỏ có nhiều khe thoáng. Mục tiêu là để không khí lưu thông xung quanh củ, đồng thời hạn chế việc hơi ẩm bị giữ lại. Không nên chất hành tỏi thành một lớp quá dày trong hộp kín.
Nếu bảo quản số lượng lớn, càng cần chú ý đến độ thoáng. Các củ nên được trải tương đối tơi, tránh ép chặt thành đống để những vị trí bên trong không bị bí khí.
3. Đặt ở nơi khô, tối và mát
Hành và tỏi không thích môi trường nóng ẩm nhưng cũng không nên bị phơi dưới ánh nắng trực tiếp. Vị trí phù hợp thường là nơi khô ráo, thoáng khí, ít ánh sáng và nhiệt độ tương đối ổn định.
Ánh sáng và nhiệt độ không phù hợp có thể thúc đẩy quá trình nảy mầm. Trong khi đó, độ ẩm cao lại làm tăng nguy cơ mốc và thối. Vì vậy, đừng đặt túi hành tỏi ngay cạnh bồn rửa, khu vực thường xuyên có hơi nước hoặc nơi bị ánh nắng chiếu vào.
Tủ bếp thông thoáng hoặc một góc khô ráo trong nhà thường phù hợp hơn ngăn kín và ẩm. Quan trọng là không gian phải có sự lưu thông không khí, tránh tình trạng củ bị "ủ" trong môi trường bí.
4. Không rửa hành, tỏi trước khi cất
Một thói quen tưởng sạch sẽ nhưng lại dễ khiến hành tỏi nhanh hỏng là rửa ngay sau khi mua về rồi mới đem bảo quản. Nước còn sót lại trên bề mặt hoặc len vào các lớp vỏ có thể làm tăng độ ẩm và tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.
Nếu củ sạch, chỉ cần giữ nguyên lớp vỏ khô bên ngoài và bảo quản đúng cách. Khi cần sử dụng, lúc đó mới bóc hoặc làm sạch phần cần dùng.
Với hành, tỏi tự trồng hoặc vừa thu hoạch, việc làm khô trước khi bảo quản càng quan trọng. Củ cần được hong hoặc xử lý để bề mặt thật khô trước khi đưa vào nơi cất giữ lâu dài.
5. Kiểm tra định kỳ, thấy củ hỏng phải tách ngay
Bảo quản tốt không có nghĩa là có thể bỏ quên hành tỏi trong nhiều tuần. Nên kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm những củ bắt đầu mềm, mọc mốc hoặc có mùi bất thường. Phát hiện càng sớm, nguy cơ lây sang những củ xung quanh càng thấp.
Khi một củ đã bị thối hoặc mốc rõ rệt, nên tách khỏi phần còn lại và xử lý phù hợp. Không nên tiếp tục để chung trong giỏ vì độ ẩm và vi sinh vật từ củ hỏng có thể ảnh hưởng đến những củ khỏe.
Đồng thời, tránh bóp hoặc nén mạnh các củ trong quá trình kiểm tra. Những vết dập nhỏ tưởng như không đáng kể lại có thể trở thành vị trí khiến củ xuống cấp nhanh hơn.
6. Đừng cố giữ củ đã mọc mầm bằng mọi giá
Hành, tỏi mọc mầm không nhất thiết đồng nghĩa với việc toàn bộ củ đã hỏng. Nếu củ vẫn chắc, không mốc, không thối và không có mùi bất thường, có thể xử lý phần mầm tùy mục đích sử dụng. Tuy nhiên, chất lượng và hương vị có thể thay đổi khi củ đã bắt đầu nảy mầm.
Điều đáng lo hơn là củ đồng thời có dấu hiệu mềm nhũn, chảy nước, mốc hoặc thối. Những củ này không nên tiếp tục được bảo quản cùng nhóm còn tốt.
Muốn hạn chế tình trạng mọc mầm, hãy ưu tiên ba nguyên tắc: khô, thoáng và tránh ánh sáng trực tiếp. Đừng biến hành tỏi thành những "chiếc túi ẩm" bằng cách buộc kín trong nilon hoặc đặt ở nơi nóng ẩm.
Mẹo quan trọng nhất: Không cần dùng mẹo dân gian cầu kỳ. Chọn củ nguyên vẹn, giữ thật khô, bảo quản trong vật chứa thoáng khí và kiểm tra thường xuyên chính là cách đơn giản nhất để hành tỏi chậm mọc mầm, ít thối móp và giữ được lâu hơn.