Mới đây, thông tin Sở Y tế Lâm Đồng yêu cầu thu hồi một lô sản phẩm dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% được sản xuất năm 2025, hạn sử dụng đến năm 2028 nhận được sự chú ý của dư luận. Nguyên nhân bị thu hồi là do sản phẩm không đạt chỉ tiêu độ trong (tức là dung dịch không hoàn toàn trong suốt theo tiêu chuẩn quy định).
Loại dung dịch nước muối Natri clorid 0,9% này được sử dụng phổ biến trong các gia đình để vệ sinh mắt, mũi cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết dù mức độ vi phạm chưa được đánh giá là nguy hiểm tức thì nhưng vẫn là dấu hiệu cần lưu tâm. Độ trong của sản phẩm không đơn thuần là yếu tố cảm quan. Đây là một hàng rào an toàn quan trọng đối với thuốc dùng cho mắt.
Nhiều người cho rằng nước muối sinh lý chỉ là muối pha nước nên ít nguy cơ. Tuy nhiên, về chuyên môn, dung dịch nhỏ mắt phải đảm bảo 2 tiêu chí tối thiểu là vô khuẩn và hoàn toàn trong suốt.
Nước muối sinh nhỏ mắt xuất hiện vẩn đục, có hạt lơ lửng, có tia mờ hay đổi màu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
Đó có thể là các tạp chất cơ học như bụi trong quá trình sản xuất; vi hạt từ bao bì nhựa; bụi bẩn xâm nhập khi người dùng mở nắp, chạm tay vào đầu nhỏ giọt. Những hạt bụi có kích thước nhỏ này k thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng vẫn có thể gây cộm, làm giác mạc bị cọ xát liên tục.
Một nguyên nhân khác ảnh hưởng đến độ trong của sản phẩm là kết tủa hóa học. Nếu nguồn nước, nguyên liệu hay điều kiện bảo quản không đảm bảo, hiện tượng lắng cặn hoặc kết tinh có thể xảy ra khiến sản phẩm không đạt độ trong yêu cầu.
Nguy cơ đáng lo ngại nhất khiến sản phẩm không đạt độ trong là nhiễm vi sinh vật. Trường hợp hệ thống tiệt trùng, quy trình chiết rót có vấn đề, sản phẩm cuối cùng có thể xuất hiện nấm men, vi khuẩn, nấm mộc. Điều này chứng tỏ sản phẩm không đạt điều kiện vô khuẩn.
Nước muối sinh lý không lành tính như nhiều người nghĩ
Nhiều người xem nước muối sinh lý (nước muối Natri clorid 0,9%) là sản phẩm an toàn, có thể sử dụng thường xuyên để nhỏ mắt, vệ sinh mắt. Tuy nhiên, nếu dung dịch này chứa tạp chất hoặc các hạt lạ, người dùng có thể gặp các triệu chứng như mắt đỏ rát, cơm, chảy nước mắt, thậm chí nhìn mờ tạm thời. Nếu tiếp tục sử dụng sản phẩm, người dùng sẽ đối mặt với nguy cơ trầy xước giá mạc lặp đi lặp lại và có thể dẫn tới khô mắt hoặc để lại sẹo giác mạc.
Trường hợp dung dịch vị nhiễm khuẩn lại càng nguy hiểm. Vi khuẩn có thể gây viêm kết mạc. Người bệnh thường có các biểu hiện như mắt đỏ, nhiều ghèn, sưng nề. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn tới viêm loét giác mạc - một biến chứng có nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực. Với người đang có tổn thương giác mạc, người vừa phẫu thuật mắt, người có bệnh lý viêm nhiễm mắt, sử dụng dung dịch nước muối nhỏ mắt không đạt tiêu chuẩn sẽ càng nguy hiểm, khiến bệnh trở nặng và khó điều trị hơn.
Trường hợp nồng độ muối của sản phẩm in thay đổi, chất bảo quản bị biến chất, khi sử dụng sản phẩm, người dùng có thể bị kích ứng, đau xót, phù nề ở mắt do mất cân bằng áp suất thẩm thấu.
Lưu ý khi sử dụng nước muối nhỏ mắt
Trước khi sử dụng nước muối nhỏ mắt, người dùng cần kiểm tra kỹ sản phẩm. Dung dịch đạt chuẩn phải hoàn toàn trong suốt, không màu, không xuất hiện tia mờ, không có hạt lơ lửng hay lắng cận. Nếu thấy chai thuốc có dấu hiệu bị đổi màu, hơi đục, có mảng bám ở cổ chai, tốt nhất nên ngừng sử dụng sản phẩm.
Không nên dùng sản phẩm bị móp méo, nắp lỏng, rò rỉ hoặc phần đầu nhỏ giọt có dấu hiệu bị bẩn, có ổ mốc.
Khi sử dụng các sản phẩm nhỏ mắt, hãy tránh để đầu chai chạm vào vắt, lông mi hay bàn tay. Điều này giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn ngược vào bên trong chai thuốc. Tránh sử dụng chung một chai nước muối nhỏ mắt cho nhiều người để hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Mỗi sản phẩm sẽ có hạn sử dụng sau khi mở nắp riêng. Rất nhiều hãng khuyến cáo sản phẩm của họ chỉ nên dùng trong vòng 15-30 ngày sau khi mở nắp. Người tiêu dùng cần chú ý điều này để dùng đúng cách.
