Quả sung tưởng như đơn giản nhưng lại chứa một bí mật sinh học khiến không ít người ngạc nhiên. Những "côn trùng" xuất hiện bên trong quả sung có phải tự sinh ra? Và nếu vô tình ăn phải thì có gây hại hay không?
1. Côn trùng trong quả sung không tự sinh ra
Nhiều người cho rằng côn trùng xuất hiện trong quả sung là do trứng được đẻ vào khi quả lớn lên hoặc do quả bị hỏng từ bên trong. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng. Thực chất, quả sung có cấu tạo rất đặc biệt. Phần mà chúng ta gọi là "quả" thực ra là một cụm hoa úp kín, bên trong chứa hàng trăm bông hoa li ti.
Để những bông hoa này được thụ phấn, nhiều loài sung trong tự nhiên phải nhờ đến một loài ong cực nhỏ gọi là ong sung (fig wasp). Con ong cái chui qua một lỗ rất nhỏ ở đầu quả để mang phấn hoa vào bên trong. Đây là mối quan hệ cộng sinh đã tồn tại hàng triệu năm giữa cây sung và ong sung.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ thụ phấn, vòng đời của ong có thể kết thúc ngay trong quả. Tuy nhiên, không phải tất cả các giống sung đều cần quá trình này. Nhiều giống sung thương mại hiện nay được trồng để ăn quả có thể phát triển mà không cần ong thụ phấn, nên hầu như không có ong xuất hiện bên trong.
2. Nếu có ong trong quả sung, chúng thường không còn nguyên hình khi quả chín
Điều khiến nhiều người e ngại là liệu khi ăn quả sung có vô tình ăn luôn xác côn trùng hay không. Trên thực tế, ở những giống sung cần ong thụ phấn, điều này có thể xảy ra, nhưng không giống như hình dung của nhiều người.
Bên trong quả sung có các enzyme tự nhiên giúp phân hủy phần lớn cơ thể của ong sau khi hoàn thành vòng đời. Khi quả chín, những gì còn lại thường chỉ là các thành phần hữu cơ đã được phân giải, rất khó nhận biết bằng mắt thường. Vì vậy, người ăn hầu như không thể nhìn thấy nguyên vẹn một con ong trong quả sung chín.
Ngoài ra, nhiều hình ảnh lan truyền trên mạng về "quả sung đầy côn trùng" thực chất là quả bị sâu bệnh, nấm hoặc nhiễm các loại côn trùng khác do bảo quản kém. Đây là trường hợp khác hoàn toàn với quá trình thụ phấn tự nhiên của ong sung.
3. Có nên ăn quả sung nếu thấy côn trùng bên trong?
Nếu là quả sung thương mại được mua từ nguồn uy tín, còn tươi, không có dấu hiệu thối, mốc hay có sâu sống bên trong thì hoàn toàn có thể sử dụng bình thường sau khi rửa sạch. Với đa số giống sung bán trên thị trường hiện nay, khả năng có ong bên trong là rất thấp do nhiều giống được lai tạo để không phụ thuộc vào ong thụ phấn.
Ngược lại, nếu bổ quả thấy có nhiều ấu trùng, sâu đang bò, mùi chua bất thường, phần thịt bị nhũn hoặc đổi màu thì nên bỏ ngay. Đây là dấu hiệu quả đã bị côn trùng gây hại hoặc nhiễm vi sinh vật, không còn đảm bảo an toàn thực phẩm.
Đối với những người có cơ địa dị ứng đặc biệt với côn trùng hoặc các thành phần trong thực phẩm, nếu từng có tiền sử dị ứng nghiêm trọng, nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi sử dụng những loại thực phẩm lạ. Dù vậy, với người khỏe mạnh, quả sung đạt chất lượng vẫn là nguồn thực phẩm giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.
4. Cách chọn quả sung ngon để yên tâm sử dụng
Khi mua sung tươi, nên chọn quả có vỏ nguyên vẹn, không dập nát, không có lỗ bất thường hay dịch chảy ra ngoài. Quả cầm chắc tay, màu sắc đồng đều và không có mùi lên men thường sẽ đảm bảo chất lượng hơn.
Trước khi ăn, nên ngâm và rửa kỹ dưới vòi nước sạch để loại bỏ bụi bẩn và vi sinh vật bám trên bề mặt. Nếu muốn kiểm tra kỹ hơn, có thể bổ đôi quả để quan sát phần ruột. Đây là cách đơn giản giúp phát hiện sớm dấu hiệu sâu bệnh hoặc hư hỏng.
Điều quan trọng là không nên đánh đồng mọi chấm nhỏ hay cấu trúc bên trong quả sung với côn trùng. Phần lớn những hạt li ti chính là hoa và hạt của quả. Hiểu đúng đặc điểm sinh học của quả sung sẽ giúp người tiêu dùng yên tâm hơn, tránh hiểu lầm từ những thông tin lan truyền thiếu kiểm chứng.
Côn trùng trong quả sung không phải tự nhiên sinh ra từ bên trong quả mà gắn liền với cơ chế thụ phấn độc đáo giữa cây sung và ong sung ở một số loài. Với phần lớn giống sung thương mại hiện nay, nguy cơ gặp ong trong quả rất thấp. Điều cần quan tâm hơn là lựa chọn quả tươi, sạch, không bị sâu bệnh hay hư hỏng để đảm bảo an toàn khi sử dụng. Hiểu đúng bản chất sẽ giúp bạn thưởng thức loại quả giàu dinh dưỡng này mà không còn lo lắng trước những thông tin gây hoang mang trên mạng.
