Thị trường cây cảnh những năm gần đây trở nên đa dạng hơn với nhiều loại cây tưởng như chỉ trồng để lấy quả hay làm hàng rào, bất ngờ trở thành tác phẩm bonsai được yêu thích. Ngoài khế, sim, mít,... thị cũng là một giống cây “cưng” của các nghệ nhân sinh vật cảnh.
Cây thị là giống cây ăn quả có tên gọi khoa học là Diospyros decandra. Thị là cây thân gỗ lâu năm với tuổi thọ rất cao có thể lên đến vài trăm năm hoặc có khi tới cả ngàn năm tuổi. Thân cây cũng không không lớn, trung bình chỉ cao tầm 5-6m khi trưởng thành. Riêng với những cây cổ thụ hàng trăm tuổi thì có thể lên tới 20m, bên ngoài thân cây có vỏ xù xì màu nâu đậm.
Thị là cây ăn quả lâu năm, cho ra trái thơm đặc trưng
Các lá cây màu xanh đậm, mọc so le 2 bên. Hoa thị màu trắng và mọc theo chùm có mùi thơm thoang thoảng, nhẹ nhàng nhưng đôi khi cũng rất nồng. Hoa thị nở vào tầm tháng 4, tháng 5 âm lịch trong năm, và cuối mùa hè cây bắt đầu ra quả màu xanh và sang thu sẽ chín vàng ươm, mọng nước. Từ xưa người Việt Nam ta thường đan giỏ để treo quả thị trong nhà và ngửi hương thị chín.
Cây đặc biệt thích hợp với vùng đất có khí hậu nhiệt đới như ở Việt Nam. Thị được biết đến là cây ăn quả, cho bóng mát, nhưng ngày nay rất nhiều người chơi cây cảnh đã cho lai tạo cây thị tự nhiên thành cây cảnh bonsai nhằm tô điểm cho ngôi nhà thêm sang trọng. Nếu được kết hợp với cảnh quan xung quanh, sẽ cho không gian sống thêm tuyệt vời. Đặc biệt, cây thị còn mang ý nghĩa về mặt tâm linh, giúp trấn trạch, bảo vệ cửa nhà, xua đuổi đi những tà khí, mang lại sự an lành và tài lộc.
Cây thị xuất hiện trên thị trường bonsai với nhiều kích cỡ và dáng thế khác nhau
Trên thị trường có rất nhiều giống thị bonsai, tùy vào dáng thế mà chúng có giá khác nhau, từ vài trăm nghìn đến vài triệu trồng, có những cây hơn chục triệu đồng. Tại hội nhóm dành cho những người yêu thích cây thị bonsai, thỉnh thoảng lại có nghệ nhân đăng tải phẩm của mình lên để mọi người cùng chiêm ngưỡng.
Cách đây không lâu, mạng xã hội từng xôn xao trước một gốc thị bonsai "siêu khủng" của một nghệ nhân ở Hưng Yên, với bộ rễ nổi lên mặt đất nhìn như hóa thạch. Chủ nhân tiết lộ toàn bộ thân, tay cành của cây đều tự nhiên, không có sự tác động của con người, anh chỉ cắt tỉa cành dăm nhỏ để không phá hỏng dáng vẻ tự nhiên vốn có của cây.
Mặc dù được trả số tiền lên đến 2 tỷ đồng nhưng chủ nhân nhất định không bán. Anh cho rằng, đây là cây thị “độc nhất vô nhị”, để tìm được cây thứ 2 tương tự là không bao giờ có.
Gốc thị “khổng lồ” được định giá 2 tỷ đồng mà chủ nhân không bán
Một nghệ nhân ở Quảng Ninh cũng từng giới thiệu cây thị cổ thụ ước chừng 400 tuổi của mình, gây ấn tượng với gốc cây to và xù xì, với giá bán 400 triệu đồng. Do cây cao 3,5m, rộng khoảng 5m, gốc to đến 4 người lớn dang tay nối nhau mới ôm vừa nên anh phải trồng trong một chiếc chậu “khổng lồ”. Đây cũng chính là một siêu phẩm bonsai mà anh rất tâm đắc trong số hàng trăm tác phẩm tại vườn của anh.
Gốc thị 400 tuổi có dáng thế ấn tượng
Theo các nghệ nhân sinh vật cảnh, cây thị rất dễ chăm, hầu như không cần chăm sóc nhiều mà chủ yếu tưới nước cho nó. Cứ vào mùa cây sẽ ra hoa đậu quả lúc lỉu. Cây thị dễ nhân giống nhưng để chọn được những cây đẹp, có gốc đẹp và dáng thế đẹp để tạo đáng không hề dễ. Quá trình tạo tác để ra một cây bonsai đẹp phải tính vài năm, vì thế giá trị của chúng không hề rẻ.
Việc tạo dáng và chăm sóc cây thị bonsai là cả một nghệ thuật, đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo. Điều này tượng trưng cho sự phát triển bền vững, không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân trong cuộc sống.
Hiện tại, trên thị trường có nhiều dòng thị bonsai khác nhau, để phục vụ nhu cầu chơi cây cảnh của mọi người. Cây thị mini rất được ưa chuộng vì kích thước nhỏ gọn, dễ dàng trang trí trong không gian sống hay bàn làm việc. Những chậu cây thị mini thường có dáng uốn cong mềm mại, mang đến vẻ đẹp nhẹ nhàng.
Cây thị bonsai cần được chăm sóc tỉ mỉ, giá trị của cây tùy thuộc vào từng dòng
Với những mẫu cây thị cổ điển mang lại cảm giác gần gũi với thiên nhiên, thường có dáng dấp cổ kính. Các cây thị cổ điển thường được chăm chút kỹ lưỡng, thể hiện rõ nét nghệ thuật bonsai truyền thống. Đối với các mẫu cây thị hiện đại được thiết kế với những dáng cây độc đáo, mới lạ. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những người yêu thích sự phá cách và sáng tạo trong nghệ thuật bonsai.
