Cholesterol xấu tăng cao nguy hiểm như thế nào?
Cholesterol là một chất béo cần thiết cho cơ thể, nhưng khi nồng độ LDL cholesterol tăng quá mức, chất béo này có thể tích tụ trên thành động mạch, hình thành các mảng xơ vữa. Theo thời gian, lòng mạch bị thu hẹp, làm giảm lưu lượng máu đến các cơ quan.
Đây là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch, bao gồm bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và bệnh động mạch ngoại biên. Điều đáng nói là quá trình này thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm trước khi gây ra biến chứng.
Trong một số trường hợp, cơ thể vẫn phát ra những tín hiệu cảnh báo, đặc biệt khi vận động như đi bộ.
1. Đau chân sau một quãng đường rồi giảm khi nghỉ
Nếu mỗi lần đi bộ được một đoạn nhất định bạn lại thấy đau hoặc chuột rút ở bắp chân, nhưng nghỉ vài phút thì cơn đau giảm rồi tái phát khi tiếp tục đi, đây có thể là dấu hiệu của hiện tượng "đau cách hồi".
Triệu chứng này thường liên quan đến bệnh động mạch ngoại biên, xảy ra khi các động mạch bị hẹp do mảng xơ vữa khiến cơ bắp không được cung cấp đủ oxy trong lúc vận động.
Không phải mọi trường hợp đau chân đều do cholesterol cao, nhưng nếu tình trạng lặp đi lặp lại, người bệnh nên đi khám để được đánh giá.
2. Đau bắp chân, đùi hoặc mông khi đi bộ
Không chỉ bắp chân, cảm giác đau ở đùi hoặc mông khi vận động cũng có thể phản ánh tình trạng lưu thông máu kém.
Khi các động mạch bị thu hẹp, nhu cầu oxy của cơ bắp tăng lên trong lúc đi bộ nhưng nguồn cung không đáp ứng đủ, khiến người bệnh cảm thấy đau, căng tức hoặc chuột rút.
Nếu triệu chứng ngày càng xuất hiện sớm hơn, quãng đường đi được ngắn hơn hoặc đau ngay cả khi nghỉ ngơi, cần đi khám sớm để loại trừ các bệnh lý mạch máu.
3. Chân thường xuyên lạnh bất thường khi vận động
Một số người nhận thấy bàn chân hoặc cẳng chân lạnh hơn bình thường dù thời tiết không lạnh.
Nguyên nhân có thể do lượng máu lưu thông đến chi dưới giảm, khiến mô không nhận đủ oxy và nhiệt lượng cần thiết. Ngoài cảm giác lạnh, người bệnh còn có thể thấy da nhợt màu hoặc khó làm ấm chân.
Tuy nhiên, đây cũng có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý khác như rối loạn tuần hoàn, bệnh tuyến giáp hoặc hiện tượng co mạch, vì vậy cần được bác sĩ đánh giá.
4. Tê hoặc ngứa ran ở chân khi đi bộ
Cảm giác tê bì, châm chích hoặc ngứa ran ở chân thường bị nhiều người bỏ qua vì nghĩ chỉ là mỏi cơ.
Tuy nhiên, khi tình trạng thiếu máu nuôi kéo dài, các dây thần kinh cũng có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến cảm giác bất thường này, đặc biệt khi vận động.
Nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc kéo dài nhiều tuần, bạn không nên tự điều trị mà cần đến cơ sở y tế để kiểm tra.
5. Yếu cơ, nhanh mỏi dù đi quãng đường ngắn
Nếu chỉ đi bộ một đoạn ngắn nhưng chân đã mỏi rã rời, cảm giác thiếu sức hoặc phải dừng lại nhiều lần, đây cũng có thể là dấu hiệu cơ bắp không được cung cấp đủ máu.
Yếu cơ thường đi kèm với đau cách hồi, tê bì hoặc chuột rút và có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động nếu không được điều trị.
Những dấu hiệu này có phải lúc nào cũng do cholesterol cao?
Câu trả lời là không.
Các triệu chứng kể trên có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác như bệnh thần kinh ngoại biên, thoái hóa cột sống, bệnh cơ xương khớp hoặc đái tháo đường. Cholesterol cao bản thân nó cũng không gây triệu chứng trực tiếp, mà các dấu hiệu thường xuất hiện khi đã gây ảnh hưởng đến hệ mạch máu.
Do đó, cách xác định chính xác nhất vẫn là xét nghiệm mỡ máu kết hợp với thăm khám lâm sàng nếu có các biểu hiện bất thường.
Làm gì để kiểm soát cholesterol xấu?
Việc giảm LDL cholesterol chủ yếu dựa vào thay đổi lối sống và điều trị theo chỉ định của bác sĩ nếu cần.
Bạn nên ưu tiên chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu; hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và đồ ăn chế biến sẵn. Đồng thời, tăng cường các nguồn chất béo có lợi từ cá biển, dầu ô liu, quả bơ và các loại hạt.
Bên cạnh đó, duy trì hoạt động thể chất ít nhất 150 phút mỗi tuần, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia cũng giúp cải thiện đáng kể sức khỏe tim mạch.
Nếu bạn xuất hiện các triệu chứng như đau chân khi đi bộ kéo dài, tê bì, lạnh chân hoặc yếu cơ không rõ nguyên nhân, hãy chủ động đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Việc phát hiện sớm sẽ giúp kiểm soát cholesterol hiệu quả và giảm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
