Nhiều người trồng khế trong chậu thường còi cọc khó ra quả. Nguyên nhân thường không nằm ở giống cây mà ở chậu, đất, ánh sáng và cách chăm chưa phù hợp.
1. Chọn giống khế phù hợp để trồng chậu
Muốn cây khế nhanh ra hoa, sai quả, trước hết nên chọn cây giống khỏe, thân cứng, bộ rễ phát triển tốt. Nếu có điều kiện, nên ưu tiên cây giống được nhân giống bằng phương pháp chiết hoặc ghép vì thường cho quả sớm hơn cây trồng từ hạt.
Cây giống không nên quá yếu, lá vàng, thân có dấu hiệu sâu bệnh hoặc bầu đất bị úng. Một cây khỏe ngay từ đầu sẽ dễ thích nghi với môi trường chậu và có khả năng phát triển ổn định hơn.
Nếu trồng khế trong chậu với mục đích vừa làm cảnh vừa lấy quả, không nên chọn cây quá lớn so với kích thước chậu. Cây giống có kích thước vừa phải sẽ dễ chăm sóc và tạo tán hơn.
2. Chọn chậu đủ rộng, thoát nước tốt
Đây là bước rất dễ bị bỏ qua. Cây khế có thể sống trong chậu nhưng bộ rễ vẫn cần không gian để phát triển. Chậu quá nhỏ khiến cây nhanh bị bó rễ, thiếu dinh dưỡng và khó duy trì khả năng ra hoa, đậu quả.
Nên chọn chậu có đường kính và chiều sâu tương đối lớn, đặc biệt với cây đã trưởng thành. Dưới đáy chậu nhất định phải có lỗ thoát nước. Có thể kê chậu cao hơn mặt đất để nước thoát nhanh sau khi tưới.
Điểm quan trọng là không nên nghĩ càng nhiều nước cây càng nhanh lớn. Khế thích đất có độ ẩm nhưng không chịu được tình trạng úng kéo dài. Rễ bị thiếu oxy lâu ngày sẽ khiến cây suy yếu, lá kém phát triển và khả năng ra hoa cũng giảm.
3. Đất trồng phải tơi xốp, giàu dinh dưỡng
Muốn khế nhiều hoa, sai quả, đất trồng cần vừa giàu dinh dưỡng vừa thoát nước tốt. Có thể phối trộn đất sạch với phân hữu cơ hoai mục và vật liệu giúp tăng độ tơi xốp.
Đất quá chặt sẽ khiến nước khó thoát, trong khi đất quá nghèo dinh dưỡng lại không đủ sức nuôi cây khi bước vào giai đoạn ra hoa, nuôi quả.
Sau một thời gian trồng, lượng dinh dưỡng trong chậu cũng giảm dần. Vì vậy, không nên chỉ bón phân một lần lúc mới trồng rồi bỏ mặc cây. Cây khế cần được bổ sung dinh dưỡng định kỳ với lượng vừa phải.
Đặc biệt, không nên lạm dụng phân giàu đạm. Quá nhiều đạm có thể khiến cây tập trung phát triển lá và cành non nhưng không thuận lợi cho việc hình thành hoa.
4. Cho cây khế đủ nắng để kích thích ra hoa
Ánh sáng là một trong những yếu tố quan trọng nhất nếu muốn cây khế trồng chậu nhiều hoa, sai quả.
Nên đặt chậu ở vị trí có nhiều ánh sáng, thông thoáng và có nắng trực tiếp trong nhiều giờ mỗi ngày. Cây thiếu sáng thường phát triển cành lá yếu, tán thưa và khả năng ra hoa có thể giảm.
Khi cây đã phát triển tốt, nên tạo tán thông thoáng bằng cách cắt bỏ những cành yếu, cành mọc quá dày hoặc hướng vào phía trong tán. Việc này giúp ánh sáng lọt vào bên trong và hạn chế môi trường ẩm bí.
Tuy nhiên, với cây mới chuyển từ nơi ít sáng ra vị trí nắng mạnh, nên cho cây làm quen dần để tránh tình trạng sốc ánh sáng.
5. Tưới nước và bón phân đúng thời điểm
Khế cần nước để sinh trưởng và nuôi quả nhưng không đồng nghĩa với việc ngày nào cũng tưới thật nhiều. Hãy kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới. Khi lớp đất phía trên bắt đầu se khô, có thể tưới đẫm cho nước thoát ra khỏi đáy chậu, sau đó mới tưới lại khi đất cần nước.
Trong giai đoạn cây sinh trưởng, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc loại phân phù hợp cho cây ăn quả theo hướng dẫn sử dụng. Khi cây chuẩn bị bước vào giai đoạn ra hoa, không nên bón quá nhiều phân đạm.
Một sai lầm khác là thấy cây ít hoa liền tăng phân liên tục. Cách này không phải lúc nào cũng hiệu quả. Khả năng ra hoa của cây còn phụ thuộc vào giống, tuổi cây, ánh sáng, nước, bộ rễ và điều kiện sinh trưởng tổng thể.
Khi cây đã đậu quả, cần tiếp tục duy trì độ ẩm ổn định và bổ sung dinh dưỡng hợp lý để cây đủ sức nuôi quả. Nếu cây mang quá nhiều quả so với sức cây, có thể cân nhắc tỉa bớt những quả nhỏ, yếu để hạn chế tình trạng cây bị kiệt sức.
Một lưu ý quan trọng khi trồng khế trong chậu
Khế là cây có khả năng sinh trưởng khá mạnh nên nếu chỉ chăm cho cây tốt lá mà không kiểm soát tán, cây dễ vượt quá kích thước chậu. Việc cắt tỉa định kỳ vừa giúp giữ dáng cây, vừa giúp ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn.
Ngoài ra, cần thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, chồi non và cành để phát hiện sớm sâu bệnh. Khi thấy lá biến đổi bất thường, cây sinh trưởng kém hoặc có dấu hiệu sâu hại, nên xử lý sớm thay vì chờ đến khi mật độ sâu bệnh tăng cao.
Cũng không nên đặt chậu khế ở nơi thường xuyên bị đọng nước hoặc quá bí gió. Một cây khỏe, bộ rễ khỏe và nhận đủ ánh sáng sẽ có nền tảng tốt hơn để ra hoa, đậu quả.
