Cá rô phi Việt Nam thu hơn 4 triệu USD từ thị trường EU
Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang Liên minh châu Âu (EU) đạt hơn 4 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025.
Dù mới chiếm khoảng 4% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam, EU vẫn được đánh giá là thị trường có tiềm năng phát triển. Đây là khu vực có nhu cầu nhập khẩu thủy sản đáng kể, đồng thời mở ra cơ hội cho những quốc gia có khả năng cung cấp sản phẩm ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Trong số các thị trường thành viên EU, Bỉ đang nổi lên như điểm đến quan trọng nhất của cá rô phi Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang quốc gia này trong 9 tháng đạt hơn 2 triệu USD, tăng 39% so với cùng kỳ và chiếm hơn một nửa tổng giá trị xuất khẩu sang toàn khối.
Đặc biệt, diễn biến trong quý III khá tích cực khi xuất khẩu sang Bỉ tăng hơn 200%. Riêng tháng 9, kim ngạch tiếp tục tăng gần 24% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy nhu cầu đối với cá rô phi Việt Nam tại thị trường Bỉ đang có dấu hiệu cải thiện rõ rệt.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng không đồng đều ở các quốc gia khác. Tại Đức, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam đạt khoảng 560.000 USD trong 9 tháng, giảm 29%. Cả ba quý đều ghi nhận kết quả thấp hơn cùng kỳ.
Hà Lan cũng có diễn biến trái chiều. Xuất khẩu sang thị trường này từng tăng 237% trong quý I nhưng giảm 71% trong quý III, khiến kim ngạch lũy kế 9 tháng giảm 7%.
Thực tế này cho thấy xuất khẩu cá rô phi sang châu Âu hiện vẫn phụ thuộc khá lớn vào một số thị trường chủ lực, đặc biệt là Bỉ. Việc mở rộng thêm khách hàng tại Đức, Hà Lan và các quốc gia thành viên khác sẽ là bài toán quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Cá nguyên con đông lạnh đang chiếm ưu thế
Một điểm đáng chú ý trong cơ cấu xuất khẩu là cá rô phi nguyên con đông lạnh vẫn đang giữ vai trò chủ lực tại EU.
Theo VASEP, nhóm sản phẩm thuộc mã HS 03, không bao gồm phi lê đông lạnh, chiếm khoảng 76% tổng giá trị xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang thị trường này. Phần lớn trong nhóm là cá rô phi nguyên con đông lạnh.
Trong khi đó, phi lê đông lạnh thuộc nhóm HS 0304 chiếm gần 24%. Các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng thuộc nhóm HS 16 hiện chỉ chiếm tỷ trọng không đáng kể.
Cơ cấu này phản ánh thực tế rằng doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang tập trung nhiều vào các sản phẩm sơ chế và đông lạnh thay vì những mặt hàng chế biến sâu.
Đây vừa là lợi thế, vừa là dư địa để ngành cá rô phi phát triển. Khi nhu cầu của thị trường thay đổi, việc đa dạng hóa sản phẩm, đặc biệt là phi lê đóng gói và các mặt hàng tiện lợi, có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm nhiều phân khúc khách hàng.
Với người tiêu dùng châu Âu, cá rô phi có thể được lựa chọn như một loại cá thịt trắng phục vụ các bữa ăn hằng ngày. Sản phẩm có thể chế biến thành nhiều món như áp chảo, nướng, hấp hoặc dùng làm nguyên liệu cho các món ăn chế biến sẵn.
Cạnh tranh với Trung Quốc, Indonesia trên thị trường châu Âu
Thị trường cá rô phi EU hiện phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung nhập khẩu. Trong đó, Trung Quốc là nhà cung cấp lớn nhất ở cả phân khúc cá nguyên con đông lạnh và phi lê.
Đối với mặt hàng cá nguyên con đông lạnh, Việt Nam hiện là nguồn cung lớn thứ hai. Đáng chú ý, giá bình quân cá rô phi Việt Nam cao hơn sản phẩm cùng loại từ Trung Quốc. Điều này cho thấy hàng Việt Nam đang có vị trí nhất định trong cuộc cạnh tranh về nguồn cung và giá trị sản phẩm.
Ở phân khúc phi lê, cá rô phi Việt Nam cũng có mức giá nhỉnh hơn hàng Trung Quốc. Trong khi đó, Indonesia đang lựa chọn hướng đi khác khi định vị cá rô phi là sản phẩm thay thế cá tuyết với mức giá hợp lý, hướng đến hệ thống siêu thị và nhà hàng tại châu Âu.
Đây là những đối thủ đáng chú ý bởi thị trường EU không chỉ quan tâm đến giá bán mà còn đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, độ ổn định của nguồn hàng và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu.
Cơ hội nào cho cá rô phi Việt Nam?
Theo đánh giá của VASEP, ngành cá rô phi Việt Nam có lợi thế khi có thể kế thừa nền tảng sẵn có từ ngành cá tra. Việt Nam đã có hệ thống nhà máy chế biến đạt tiêu chuẩn EU cùng chuỗi cung ứng tương đối hoàn chỉnh, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển thêm các dòng sản phẩm cá rô phi.
Thay vì chỉ tập trung vào cá nguyên con đông lạnh, doanh nghiệp có thể đẩy mạnh phi lê, sản phẩm tẩm ướp và các mặt hàng chế biến sâu. Đây là hướng đi giúp nâng giá trị trên mỗi đơn hàng, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của hệ thống phân phối tại châu Âu.
Tuy nhiên, để mở rộng thị phần, yếu tố quan trọng vẫn là duy trì chất lượng đồng đều giữa các lô hàng, kiểm soát quy trình nuôi trồng và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.
Kết quả hơn 4 triệu USD trong 9 tháng đầu năm 2026 chưa phải con số quá lớn nếu so với những ngành hàng thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Dù vậy, mức tăng trưởng tại Bỉ và vị trí thứ hai về nguồn cung cá nguyên con đông lạnh tại EU cho thấy cá rô phi đang có thêm cơ hội.
Nếu tận dụng tốt lợi thế về chế biến, nguồn nguyên liệu và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, cá rô phi hoàn toàn có thể trở thành một mặt hàng thủy sản có đóng góp lớn hơn trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam.
