Nhiều người lớn có thói quen bế, véo má hoặc hôn bé sơ sinh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhi khoa, trẻ mới một tháng tuổi có hệ miễn dịch còn non nớt và dễ bị nhiễm virus, vi khuẩn. Một trường hợp được bác sĩ chia sẻ cho thấy, em bé sau khi bị nhiễm trùng đã phải điều trị tại phòng chăm sóc đặc biệt dành cho trẻ sơ sinh (NICU) trước khi tình trạng được kiểm soát.
Theo quan niệm dân gian, đầy tháng là dịp vui để gia đình tổ chức tiệc, chúc mừng em bé. Nhưng dưới góc nhìn y khoa, trẻ sơ sinh ở giai đoạn này vẫn còn rất nhạy cảm và cần được bảo vệ trước nhiều nguy cơ từ môi trường xung quanh.
Vì vậy, các bác sĩ nhi khoa khuyến cáo bố mẹ nên biết những điều cần hạn chế khi chăm sóc trẻ trong những tháng đầu đời, đồng thời mạnh dạn đặt ra giới hạn với người thân, khách đến thăm để bảo vệ sức khỏe của con.
Bốn điều bố mẹ tuyệt đối không nên làm sau khi bé được một tháng tuổi
Véo má và hôn bé
Bé được một tháng tuổi thường có làn da trắng hồng, khuôn mặt bụ bẫm, khiến nhiều người nhìn thấy đều muốn hôn hoặc véo má.
Tuy nhiên, những hành động này không được khuyến khích. Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh vẫn chưa hoàn thiện, trong khi bàn tay và khoang miệng của người lớn, dù nhìn có vẻ sạch sẽ, vẫn có thể chứa nhiều loại vi khuẩn.
Việc hôn hoặc véo má có thể làm tăng nguy cơ truyền vi khuẩn, virus sang trẻ và gây nhiễm trùng. Thực tế, đã có những trường hợp trẻ sơ sinh mắc bệnh sau khi tiếp xúc gần với người lớn.
Vì vậy, dù yêu quý bé đến đâu, người lớn cũng nên hạn chế hôn và véo má trẻ. Thay vào đó, có thể nhẹ nhàng chạm vào tay, chân hoặc ôm bé. Khi người thân đến thăm, bố mẹ cũng nên thống nhất trước rằng không ai tự ý hôn bé nếu chưa được đồng ý.
Cạo đầu, bó chân và tập cho trẻ tự đi vệ sinh quá sớm
Khi bé tròn một tháng tuổi, một số gia đình vẫn duy trì những phong tục truyền thống với mong muốn trẻ khỏe mạnh và phát triển tốt.
Chẳng hạn, có người cho rằng cạo đầu sẽ giúp tóc mọc dày hơn, bó chân sẽ giúp chân thẳng hoặc tập cho trẻ tự đi vệ sinh sớm sẽ hình thành thói quen tốt.
Tuy nhiên, những quan niệm này không có cơ sở khoa học và một số cách làm còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ. Cạo đầu có thể làm tổn thương da đầu và các nang tóc còn non yếu. Bó chân có thể hạn chế vận động, ảnh hưởng đến sự phát triển tự nhiên của khớp hông. Trong khi đó, việc tập cho trẻ tự đi vệ sinh quá sớm cũng không phù hợp với khả năng phát triển của trẻ sơ sinh.
Vì vậy, bố mẹ nên cân nhắc kỹ trước những phong tục này. Khi cần từ chối lời đề nghị của người thân, có thể nhẹ nhàng giải thích rằng đây là khuyến cáo từ bác sĩ để bảo vệ sức khỏe của em bé.
Lắc hoặc tung bé mạnh
Khi trẻ khóc dai dẳng, một số người lớn có thể bế và lắc, ru mạnh với mong muốn bé nhanh nín hoặc dễ ngủ hơn. Một số người còn tung bé lên không trung để chơi đùa khi thấy trẻ cười.
Tuy nhiên, đây là hành động nguy hiểm đối với trẻ sơ sinh. Đầu của bé tương đối lớn và nặng, trong khi cơ cổ chưa phát triển đủ mạnh để kiểm soát đầu. Não bộ cũng còn rất non nớt.
Việc lắc hoặc tung trẻ mạnh có thể khiến não bị va đập trong hộp sọ, gây chấn thương nghiêm trọng và thậm chí để lại hậu quả lâu dài. Trong y khoa, tình trạng này được gọi là hội chứng rung lắc trẻ sơ sinh.
Khi bé khóc, bố mẹ nên kiểm tra những nguyên nhân thường gặp như đói, tã bẩn, nóng, lạnh hoặc đầy hơi. Có thể dỗ bé bằng cách ôm, vỗ về nhẹ nhàng và nói chuyện bằng giọng bình tĩnh.
Tuyệt đối không lắc mạnh, nhún trẻ quá mức hoặc tung bé lên không trung. Nếu thấy người khác chơi với trẻ theo cách này, bố mẹ cần chủ động ngăn lại.
Cho bé ăn hoặc nếm những thứ không phù hợp
Trong các dịp đầy tháng, một số người thân có thể muốn cho bé “nếm thử” những món ăn, đồ uống như nhúng đũa vào rượu, cho ăn cháo hoặc uống nước vo gạo, nước rau với suy nghĩ giúp trẻ làm quen với mùi vị.
Tuy nhiên, trẻ sơ sinh chưa phù hợp để sử dụng những loại thực phẩm, đồ uống này. Hệ tiêu hóa của bé còn non nớt, trong khi rượu có thể gây hại cho não và gan.
Theo khuyến nghị phổ biến, trẻ nên được bú sữa trong những tháng đầu đời và bắt đầu làm quen với thức ăn bổ sung vào khoảng 6 tháng tuổi khi đã có dấu hiệu sẵn sàng.
Vì vậy, bố mẹ không nên để bất cứ ai tự ý cho trẻ ăn hoặc uống những thứ không phù hợp, dù chỉ là một chút. Khi cần giải thích với người thân, có thể nói đơn giản: “Bác sĩ khuyên bé chỉ bú sữa trong giai đoạn này.”
Người thân có thể xuất phát từ mong muốn tốt cho em bé, nhưng bố mẹ vẫn cần giữ những nguyên tắc cần thiết để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của con.
Phong tục ngày trăng tròn: Đừng mù quáng làm theo
Phong tục đón ngày đầy tháng cho bé sơ sinh khác nhau tùy từng vùng miền.
Những phong tục này đều xuất phát từ mong muốn tốt đẹp, nhưng một số chỉ mang ý nghĩa cầu may, không đem lại lợi ích cho sức khỏe của trẻ, thậm chí có thể gây hại.
Vì vậy, bố mẹ không nên mù quáng làm theo bất kỳ phong tục nào nếu điều đó ảnh hưởng đến sự an toàn và sức khỏe của bé.
Những phong tục phù hợp với trẻ sơ sinh như mặc quần áo mới, chụp ảnh vẫn có thể được duy trì. Tuy nhiên, nên tránh những hoạt động làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt của trẻ, chẳng hạn như đưa bé di chuyển nhiều hoặc ra ngoài trong thời gian dài.
Ba tháng đầu đời là giai đoạn trẻ sơ sinh dễ bị tổn thương nhất. Lúc này, khả năng thích nghi của bé còn hạn chế, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và trẻ cũng dễ bị quá tải trước những thay đổi từ môi trường.
Nhiều lời chúc hay phong tục mà người lớn tin rằng tốt cho trẻ thực tế không có cơ sở khoa học, thậm chí có thể tạo thêm gánh nặng cho em bé.
Vì vậy, trong giai đoạn này, bố mẹ nên giữ mọi thứ đơn giản. Hạn chế làm xáo trộn nếp sinh hoạt của bé, tránh thay đổi môi trường thường xuyên, đưa trẻ đến nơi đông người hoặc áp dụng những phương pháp chăm sóc, chữa bệnh dân gian chưa được chứng minh hiệu quả. Sức khỏe và sự an toàn của bé mới là điều quan trọng nhất.
