Các bà mẹ nuôi con trai hẳn không ít lần trải qua tình huống này.
Trẻ càng lớn càng muốn tự lập, có chính kiến và đôi khi cũng trở nên bướng bỉnh hơn. Mẹ và con trai vì thế dễ rơi vào những cuộc tranh luận, khi cả hai đều không muốn nhượng bộ.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu kỹ hơn về tâm lý và quá trình trưởng thành của trẻ, bố mẹ sẽ nhận ra rằng nuôi dạy một cậu bé không phải lúc nào cũng cần đến sự áp đặt.
Thay vào đó, 5 nguyên tắc đơn giản có thể giúp bố mẹ đồng hành với con theo cách nhẹ nhàng hơn, để trẻ từng bước trở nên tự tin, độc lập và có trách nhiệm.
Bố mẹ có con trai ở nhà hãy thể tham khảo và áp dụng từng nguyên tắc phù hợp với con.
Nói với trẻ từ khi còn nhỏ: Con là một chàng trai tuyệt vời
Khoảng 4-5 tuổi, trẻ bắt đầu hình thành nhận thức rõ hơn về giới tính và dần nhận ra mình là một bé trai. Đây cũng là giai đoạn bố mẹ có thể giúp con xây dựng sự tự tin, tinh thần trách nhiệm và những phẩm chất tích cực.
Khi con chẳng may bị ngã, thay vì vội vàng chạy đến làm mọi việc giúp con, bố mẹ có thể động viên: “Con thử tự đứng dậy nhé!”. Khi con nhút nhát trước một điều mới, hãy khích lệ: “Con cứ thử, bố mẹ tin con làm được”. Khi con mắc lỗi, thay vì chỉ trách mắng, hãy giúp con hiểu rằng mình cần chịu trách nhiệm và tìm cách sửa chữa điều đã làm.
Điều quan trọng là giúp con hiểu rằng một người trưởng thành cần biết tự lập, dám đối diện với khó khăn và chịu trách nhiệm với hành động của mình.
Nếu mẹ luôn bao bọc và làm thay con, trẻ ít có cơ hội tự mình trải nghiệm, giải quyết vấn đề và đối diện với những thử thách phù hợp với lứa tuổi.
Hãy cố gắng làm bạn với con
Khi cảm thấy bị kiểm soát hoặc không được thấu hiểu, trẻ dễ phản ứng bằng cách chống đối, tranh luận hoặc cố tình làm ngược lại điều bố mẹ mong muốn.
Đặc biệt, việc thường xuyên bị quát mắng, áp đặt hay dùng những lời lẽ cứng rắn không phải lúc nào cũng khiến trẻ nghe lời. Ngược lại, càng bị thúc ép, trẻ càng có xu hướng phòng thủ và bướng bỉnh hơn.
Vì vậy, thay vì luôn giữ vai trò của một người lớn chỉ đưa ra yêu cầu, bố mẹ có thể thử xây dựng mối quan hệ gần gũi hơn với con. Hãy cho trẻ cơ hội lựa chọn trong những việc phù hợp, lắng nghe suy nghĩ và cảm xúc của con, đồng thời hạn chế quan niệm rằng một cậu bé phải luôn mạnh mẽ, không được yếu đuối hay mắc sai lầm.
Mối quan hệ giữa bố mẹ và con gần gũi từ sớm, trẻ có xu hướng tìm đến gia đình khi gặp vấn đề. Ngược lại, nếu khoảng cách ngày càng lớn, đặc biệt khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, những cuộc trò chuyện giữa bố mẹ và con có thể dễ dàng biến thành tranh luận.
Nhiều bố mẹ nhận thấy con thay đổi rõ rệt khi bước vào cấp hai: ít chia sẻ hơn, dễ cáu gắt và thường xuyên tranh luận với người lớn. Đây cũng là giai đoạn trẻ bắt đầu có nhu cầu khẳng định bản thân và mong muốn được nhìn nhận như một người đang lớn.
Vì vậy, khi đồng hành cùng con ở tuổi dậy thì, bố mẹ có thể thay đổi cách tương tác, bớt kiểm soát, tăng kết nối, đồng thời tôn trọng không gian riêng của con nhưng vẫn giữ những nguyên tắc cần thiết.
Đừng để con trai lớn lên trong sự đủ đầy quá mức
Ở đây, “đủ đầy” không chỉ nói đến tiền bạc mà còn là việc bố mẹ đáp ứng quá nhanh mọi nhu cầu của con, từ những món đồ con muốn mua đến việc lớn nhỏ đều được người lớn làm thay.
Khi mọi thứ đến quá dễ dàng, trẻ có thể dần hình thành tâm lý coi sự chăm sóc và đáp ứng của bố mẹ là điều hiển nhiên. Con ít có cơ hội trải nghiệm cảm giác phải chờ đợi, nỗ lực hay tự chịu trách nhiệm với những điều mình mong muốn.
Bố mẹ yêu con thường khó tránh khỏi việc muốn dành cho con những điều tốt nhất. Tuy nhiên, càng bao bọc và làm thay quá nhiều, trẻ càng ít cơ hội tự mình giải quyết vấn đề, từ đó dễ trở nên phụ thuộc khi gặp khó khăn.
Tình yêu dành cho con không nhất thiết phải thể hiện bằng việc đáp ứng mọi yêu cầu. Đôi khi, bố mẹ cần biết lùi lại đúng lúc, để con tự làm những việc phù hợp với khả năng, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và nỗ lực để đạt được điều mong muốn.
Khi không phải lúc nào cũng được đáp ứng ngay, trẻ sẽ dần hiểu giá trị của công sức, biết trân trọng những gì mình có và hình thành khả năng tự lập. Một tuổi thơ không quá “đủ đầy” về vật chất, nhưng có nhiều cơ hội trải nghiệm và tự mình cố gắng, đôi khi lại là nền tảng giúp trẻ trưởng thành vững vàng hơn.
Cho phép con trai bày tỏ cảm xúc, thay vì luôn nói “Con trai không được khóc”
“Con trai thì phải mạnh mẽ, không được khóc” là quan niệm nhiều trẻ từng nghe từ khi còn nhỏ. Nhưng việc kìm nén nước mắt không khiến nỗi buồn hay sợ hãi biến mất. Khi thường xuyên bị yêu cầu phải che giấu cảm xúc, trẻ có thể dần quen với việc giữ mọi điều trong lòng.
Vì vậy, bố mẹ đôi khi nên để trẻ được nói ra những điều mình đang cảm thấy, chẳng hạn: “Con sợ”, “Con buồn” hay “Con không thích điều này”. Khi cảm xúc được gọi tên và đón nhận, trẻ sẽ có cơ hội hiểu bản thân hơn và học cách bình tĩnh đối diện với những điều khiến mình khó chịu.
Theo đó, có thể hiểu, sự mạnh mẽ còn nằm ở khả năng nhận diện cảm xúc, tìm cách vượt qua khó khăn và đứng dậy sau những lần thất bại.
Khi được phép bộc lộ cảm xúc một cách phù hợp, bé trai có cơ hội phát triển khả năng điều chỉnh cảm xúc, dễ đồng cảm, thấu hiểu và quan tâm đến cảm xúc của người khác hơn.
Hãy để con trai làm việc nhà và học cách chịu trách nhiệm từ sớm
Bố mẹ có thể giao cho trẻ những công việc phù hợp với độ tuổi như quét nhà, rửa bát, dọn phòng, gấp quần áo hay phụ giúp mua những món đồ đơn giản.
Khi thường xuyên tham gia việc nhà, bé trai sẽ dần hình thành thói quen tự phục vụ, biết quan tâm đến người khác và hiểu rằng cuộc sống gia đình không phải trách nhiệm riêng của bố mẹ. Trẻ cũng có cơ hội học cách sắp xếp công việc, giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm với những gì mình làm.
Những thói quen được hình thành từ nhỏ sẽ trở thành nền tảng để trẻ từng bước sống tự lập, biết chia sẻ và có trách nhiệm hơn khi trưởng thành.
