Cây lựu (Punica granatum), thuộc họ Punicaceae là giống cây ăn quả có nguồn gốc từ vùng Ba Tư cổ đại. Ngày nay, cây lựu đã được nhân rộng và trồng phổ biến khắp thế giới nhờ giá trị lấy quả và làm cảnh. Lựu là cây ăn quả thân gỗ nhỏ, chiều cao trung bình khoảng 5-8 m. Thân cây thường có dạng tròn, màu xám pha chút đỏ và ít gai. Nếu cây phải trải qua thời gian dài thiếu nước, các cành có thể biến đổi thành gai nhọn để thích nghi với điều kiện khô hạn.
Cây lựu được trồng ở nhiều nơi làm cây ăn quả
Đối với cây lựu cảnh, nhiều cây đã được can thiệp bằng các phương pháp ghép để tạo ra thân cây nhỏ gọn hơn, chiều cao dưới 2 m, thậm chí dưới 1 m, phù hợp cho việc trang trí nội thất hoặc sân vườn có diện tích hạn chế.
Lá cây lựu có màu xanh mượt và bóng, thường mọc đối xứng nhau trên cành. Đây là loại lá đơn, có mép nguyên, cuống lá ngắn và cả hai mặt lá đều nhẵn. Gân lá có hình lông chim, trong đó phần gân chính nổi rõ ở mặt dưới và có màu đỏ đặc trưng. Đặc điểm của lá lựu cảnh cũng tương tự, giúp dễ dàng nhận diện chúng nhờ sự bóng nhẵn và cách mọc đối xứng.
Hoa lựu có màu đỏ hoặc cam rực rỡ, là loại hoa lưỡng tính, có thể mọc đơn độc từng bông hoặc mọc thành cụm 3-4 hoa ở nách lá hay đầu cành. Hoa có kích thước khá to, màu đỏ tươi hoặc đỏ tía rực rỡ với 5-6 cánh hoa. Hoa lựu thường nở rộ vào mùa hè, tạo nên vẻ đẹp quyến rũ cho cây. Đối với lựu cảnh, cây vẫn cho tỷ lệ đậu trái cao, mang lại những quả to tròn hấp dẫn.
Quả lựu có hình cầu, đường kính trung bình khoảng 8-10 cm. Phần đầu quả có 4-5 lá đài còn sót lại, vỏ quả cứng và khá dày, ban đầu có màu xanh loang đỏ. Khi quả chín, màu sắc chuyển sang vàng hoặc đỏ tía hấp dẫn. Cây lựu thường ra quả từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau, mang lại những trái lựu mọng nước, ngọt thanh. Đặc biệt, bên trong quả chứa rất nhiều hạt nhỏ, mỗi hạt được bao bọc bởi một lớp thịt mọng nước, tạo nên hương vị đặc trưng của lựu.
Quả lựu có màu sắc đẹp, sai trĩu
Cây lựu có khả năng chịu hạn tốt, giúp cây sinh trưởng và phát triển ngay cả trong điều kiện thiếu nước hoặc khô nóng. Đây cũng là một lợi thế giúp lựu thích nghi tốt với nhiều vùng khí hậu khác nhau, bao gồm cả những khu vực có mùa khô kéo dài. Dù vậy, để cây cho năng suất quả cao và chất lượng tốt, việc cung cấp đủ nước vẫn cần thiết.
Trong phong thủy, cây lựu biểu tượng cho sự kiên cường và vững chãi, tài lộc sinh sôi, thu hút năng lượng tốt và con cháu đầy đàn. Theo quan niệm phong thủy, đặt cây lựu tại vị trí đón sáng như trước hiên giúp phát huy tốt đa giá trị phong thuỷ.
Với màu sắc tươi sáng, sai trĩu quả lại mang ý nghĩa phong thủy đặc biệt, lựu bonsai được nhiều người yêu thích trưng trong vườn, hoặc trang trí ở ban công. Ngoài những giống lựu cảnh thông thường, một số nhà vườn còn lai ghép, tìm kiếm giống mới cho quả màu sắc khác nhau để thu hút khách hàng.
Cây lựu được đưa “lên chậu” thành tác phẩm bonsai
Lựu bonsai mini làm đẹp không gian sống
Trên thị trường, lựu bonsai được bán với nhiều loại, kích cỡ, năm tuổi cùng mức giá khác nhau. Những chậu lựu bonsai mini có giá từ khoảng 250.000 đồng, thường được trưng trong không gian nhỏ, ở nhà hay trên bàn làm việc để hút tài lộc. Đặc biệt vào dịp Tết, lựu bonsai rất đắt khách với giá tiền triệu. Sau khi trưng Tết, nhiều gia đình có thể trồng gốc lựu cảnh vào đất trong vườn nhà, chăm bón để cây phát triển cho quả như bình thường.
Những gốc lựu cảnh được trồng ngay trong vườn nhà
Cách đây không lâu, một nhà vườn tại TP.HCM từng gây chú ý với những gốc lựu bonsai có giá từ vài chục, đến vài trăm triệu đồng. Nhiều người bất ngờ khi cây lựu có thể tạo ra dáng thế bonsai đẹp như vậy.
Trong đó đáng chú ý là gốc bonsai lựu 100 tuổi, có giá 120 triệu đồng thuộc giống lựu đỏ, cho trái quanh năm. Với những cây lựu trên 100 tuổi, giá rao bán từ 100 triệu đồng. Những cây lựu cảnh cổ thụ được nhiều người yêu thích mua về trưng trong vườn, vừa làm cảnh vừa mang nhiều ý nghĩa phong thủy. Đối với những cây nhỏ hơn, nhà vườn rao bán từ 15 - 25 triệu đồng.
Gốc lựu cổ thụ có giá trị lớn
Các nghệ nhân sinh vật cảnh ở nhiều địa phương cũng từng gây khoe các tác phẩm lựu bonsai giá “khủng”. Điển hình như cây lựu cổ trong vườn của một nghệ nhân ở Lào Cai có tuổi đời trên 300 năm, được rao bán với giá hơn 900 triệu đồng. Được biết gốc cây này có nguồn gốc từ Lào, thân xù xì không như lựu ăn quả bình thường.
Ở thời điểm công bố, cây lựu cảnh thuộc hạng to thứ nhì trên thế giới với đường kính gốc 40cm. Quả của cây lưu này khá lo, có quả nặng gần 1kg, trong lõi màu đỏ, nên gọi theo vị thuốc bắc là thạch lựu bì vì có thể chữa được nấc và thoát vị đĩa đệm. Cây lựu giống này có khả năng sinh tồn cao, vì khi già thoái hoá lại có cành mới đắp bao phủ xung quanh.
Lựu bonsai được ưa chuộng trên thị trường
Theo các nghệ nhân, chăm sóc cây lựu chuẩn cần thực hiện tốt kỹ thuật bấm ngọn, cắt tỉa, bón phân giàu kali, cách xử lý ánh sáng và nước tưới. Các biện pháp chăm sóc này sẽ tối ưu hóa sự phát triển của cây, kích thích ra hoa và đậu quả, đồng thời duy trì sức khỏe tổng thể của cây.
